Για πολλούς το ψέμα είναι κατά κάποιον τρόπο ο πρώτος κρίκος μιας μακριάς αλυσίδας από εξαπατήσεις, κοροϊδίες, δολοπλοκίες, που συχνά οδηγούν στο να χάνουμε την εμπιστοσύνη προς το παιδί μας. Πώς να το πιστέψουμε μετά; Πώς να το εμπιστευόμαστε; Οι ψυχολόγοι μας εξηγούν σχετικά.

Τυπικά ψέματα των μικρών παιδιών

1. Επινοούν άλλη πραγματικότητα: Το καλύτερο παράδειγμα αυτού του τύπου ψέματος είναι ένα παιδί που έκανε κάποια ζημιά, π.χ. έσπασε ένα βάζο ή μια γλάστρα. Σίγουρα θα ήθελε να μην το είχε κάνει και ελπίζει ότι με την άρνησή του (το ψέμα του) θα μετατρέψει την επιθυμία του σε πραγματικότητα. Και μπροστά στην απτή απόδειξη του σπασμένου βάζου (και τη θυμωμένη έκφραση της μητέρας του) θα ήθελε να μην ήταν αυτός ο φταίχτης, αλλά κάποιος άλλος, η γάτα για παράδειγμα.
▪ Προσοχή! Τα παιδιά στην προσχολική ηλικία ζουν σ’ έναν κόσμο μαγικό, στον οποίο παρόμοιες φαντασιώσεις είναι πολύ διαδεδομένες.
▪ Τι να κάνετε: Το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε είναι να μη δείξετε υπερβολικό ενδιαφέρον. Τίποτε δεν είναι χειρότερο από τις ανακρίσεις και την κατήχηση που, από την άλλη μεριά, θα ήταν και παράλογες. Η αλήθεια είναι τόσο προφανής και το ψέμα τόσο ολοφάνερο, που δεν υπάρχει λόγος να μεγαλοποιήσετε το γεγονός. Θα μπορούσατε, για παράδειγμα, να δώσετε στο παιδί σας ένα μικρό περιθώριο χρόνου μέχρι να του περάσει ο πρώτος φόβος και να ξαναμιλήσετε για το γεγονός αργότερα, σε μια πιο οικεία στιγμή.

2. Η φαντασία τους καλπάζει: Μια μέρα το παιδί σας έρχεται τρέχοντας και σας λέει ότι είδε μια αράχνη «τόσο μεγάλη», που θέλησε να το δαγκώσει. Ή ότι στον παιδικό σταθμό έπαιξε με τρία λιονταράκια!
▪ Προσοχή! Το παιδί στην περίπτωση αυτή φοβήθηκε και ο φόβος του το έκανε να δει έτσι την αράχνη. Επίσης, να θυμάστε ότι η φαντασία των παιδιών είναι πολύ γόνιμη κι αυτές οι ιστορίες δεν έχουν σχέση με τα ψέματα.
▪ Τι να κάνετε: Θα ήταν λάθος να πείτε στο παιδί σας να μη λέει ψέματα και ότι αράχνες τόσο μεγάλες δεν υπάρχουν. Ούτε είναι ανάγκη να τηλεφωνήσετε ανήσυχοι στον παιδικό σταθμό και να τους διηγηθείτε τι σας είπε το παιδί σας. Μπορείτε, όμως, να δώσετε στο παιδί σας να καταλάβει ότι ξέρετε την αλήθεια και ότι όσα σας είπε δεν είναι τίποτε άλλο παρά παραμύθια.

3. Αγνοούν την πραγματικότητα: Τα παιδιά μπορεί να πουν ότι «χτες» πήγαν να επισκεφτούν τη γιαγιά τους, ενώ στην πραγματικότητα θα ήθελαν να πουν «κάποια φορά στο παρελθόν». Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και με τους αριθμούς.
▪ Προσοχή! Αυτές οι παρανοήσεις συμβαίνουν γιατί τα παιδιά δεν έχουν ακόμη πλήρη συνείδηση της έννοιας του χρόνου.
▪ Τι να κάνετε: Με ηρεμία και χωρίς να το κάνετε θέμα εξηγήστε στο παιδί σας με μικρά κατανοητά παραδείγματα την έννοια του χθες, του σήμερα και του αύριο.

4. Δεν ξέρουν να λένε ψέματα: Μια μέρα το παιδί σας γυρνώντας στο σπίτι από ένα φίλο του φέρνει μαζί του κι ένα αυτοκινητάκι λέγοντάς σας ότι του το χάρισε ο φίλος του. Βλέποντας όμως τη δυσπιστία να ζωγραφίζεται στο πρόσωπό σας, συμπληρώνει: «Αλήθεια λέω!».
▪ Προσοχή! Σε μια τέτοια περίπτωση ένα παιδί 4-5 χρονών έχει συνήθως λίγο ως πολύ συνείδηση ότι η ιστορία του δεν είναι απόλυτα αληθινή. Μπορεί όμως και να πιστεύει πως η «κλοπή» του είναι δικαιολογημένη, με τη σκέψη ότι ο φίλος του θα μπορούσε να του είχε χαρίσει το παιχνίδι. Ή όταν, για παράδειγμα, το άλλο παιδί έχει ένα σωρό τέτοια αυτοκινητάκια και αυτό κανένα. Ή όταν ο φίλος του είχε πάρει παλιότερα δικά του παιχνίδια.
▪ Τι να κάνετε: Ούτε και σε αυτή την περίπτωση είναι καλό να μετατρέψετε το γεγονός σε δράμα. Αντίθετα, θα πρέπει να δώσετε μια δυνατότητα στο παιδί σας ώστε να μπορέσει να ξεπεράσει το ψέμα, λέγοντάς του για παράδειγμα: «Καλά, παίξε σήμερα με το αυτοκινητάκι και αύριο θα το επιστρέψεις στο φίλο σου».

Αντιδράστε σωστά στα ψέματα
Με το που θα ακούσετε τα πρώτα του ψεματάκια μην κατηγορήσετε ποτέ το παιδί σας ότι είναι ψεύτης. Γιατί οι αρνητικές ετικέτες μειώνουν την εμπιστοσύνη που έχει το παιδί στον εαυτό του και μετατρέπονται συχνά σε μια πρόβλεψη που επαληθεύεται. Συγκρατήστε την οργή σας στα ψέματα των παιδιών σας. Και, κυρίως, μην προσπαθήσετε να αποσπάσετε την αλήθεια με απειλές. Γιατί έτσι οποιαδήποτε απάντηση πάρετε θα είναι μια απάντηση στις απειλές σας και όχι στο αίτημά σας για αλήθεια και τιμιότητα.
Μην επικεντρώνεστε στο ψέμα του παιδιού, αλλά στρέψτε την προσοχή σας στην ουσία. Δηλαδή στα γεγονότα και τις συμπεριφορές που βρίσκονται στη ρίζα του ψέματος. Αντί να ενοχοποιείτε το παιδί σας για το ψέμα του, συζητήστε μαζί του για το αποτέλεσμα της πράξης του και αναζητήστε μαζί έναν εφικτό τρόπο για να επανορθώσετε. Μην τιμωρείτε το παιδί σας για κάθε σφάλμα που παραδέχεται με ειλικρίνεια, γιατί έτσι θα καταλήξει στο συμπέρασμα ότι είναι… εξυπνότερο να λέει ψέματα παρά την αλήθεια. Προσπαθήστε να μη λέτε συχνά ψέματα μπροστά στο παιδί σας. Ή φροντίστε να μη βρίσκεται μπροστά σε περίπτωση που πρόκειται να πείτε κάποιο… φοβερό ψέμα.

Πηγή: netfamily

Advertisements