Ίκτερος στα μωρά και σχετικές πρακτικές που βλάπτουν τον θηλασμό

Σχολιάστε

 

Ίκτερος είναι το κίτρινο χρώμα στο δέρμα εξαιτίας μιας ουσίας που λέγεται χολερυθρίνη. Τα μωρά γεννιούνται με ανώριμο συκώτι, με αποτέλεσμα να μη μπορούν να απομακρύνουν αποτελεσματικά αυτήν την ουσία. Αυτό σημαίνει ότι πολλά νεογνά θα εμφανίσουν το λεγόμενο φυσιολογικό ίκτερο, ένα εμφανές κίτρινο χρώμα ιδιαίτερα έντονο στις τρεις με τέσσερις ημέρες μετά τη γέννηση, το οποίο σταδιακά εξαφανίζεται μέσα στις πρώτες εβδομάδες.
Ο φυσιολογικός ίκτερος απαιτεί μόνο παρακολούθηση από τη μεριά του γιατρού. Εξετάσεις αίματος για την τιμή της χολερυθρίνης είναι καλό να γίνονται με περίσκεψη, εφόσον προκαλούν πόνο, μπορεί να αγχώσουν αναίτια και να δώσουν το έναυσμα για λανθασμένες πρακτικές. Εξάλλου υπάρχουν και αναίμακτες μέθοδοι για τη μέτρηση της χολερυθρίνης. Συχνά είναι αρκετή απλή έκθεση του μωρού στο φως της ημέρας για κάποια χρονικά διαστήματα μέσα στο 24ωρο. Αν ο ίκτερος είναι έντονος είναι πιθανό να γίνει φωτοθεραπεία, να τοποθετηθεί δηλαδή το μωρό κάτω από μια λάμπα στο μαιευτήριο ώστε η χολερυθρίνη να απορροφηθεί πιο γρήγορα. Σε αυτήν την περίπτωση ο θηλασμός όχι μόνο πρέπει να συνεχιστεί, αλλά να γίνουν προσπάθειες για αποτελεσματικότερη τεχνική και πιο συχνό τάισμα στο στήθος. Τσάι, νερό, ζαχαρόνερο και ξένο γάλα δεν έχουν σημαντική θέση στην αντιμετώπιση του νεογνικού ικτέρου.
Πολύ υψηλά επίπεδα χολερυθρίνης στο αίμα του παιδιού μπορούν να προκαλέσουν κερνίκτερο, μια σπάνια αλλά πολύ σοβαρή πάθηση με μόνιμα νευρολογικά προβλήματα. Ο κερνίκτερος συχνά συσχετίζεται με το λεγόμενο «ίκτερο του μη θηλασμού». Πρόκειται για γυναίκες που δεν έκαναν καλό ξεκίνημα, δε θήλασαν αμέσως το μωρό τους, δεν έμαθαν τις σωστές τεχνικές για την τοποθέτηση του μωρού στο στήθος και το πιάσιμο της θηλής, πήραν λάθος οδηγίες από επαγγελματίες υγείας και έφυγαν από το μαιευτήριο χωρίς το μωρό να παίρνει στην πραγματικότητα γάλα από το στήθος και χωρίς ραντεβού στο σπίτι με ειδικό γαλουχίας. Τα μωρά αυτά επιστρέφουν σύντομα στο νοσοκομείο βαριά άρρωστα και αφυδατωμένα, με σημαντική πιθανότητα να πάθουν κερνίκτερο. Ωστόσο για τις περιπτώσεις αυτές φυσικά και δε φταίει ο θηλασμός αλλά η κακή υποστήριξη της θηλάζουσας μητέρας από το σύστημα υγείας, που οδήγησε σε αναποτελεσματικό θηλασμό, μεγάλη απώλεια βάρους και σε ένα άρρωστο παιδί. Πρώιμος, ανεμπόδιστος, επιτυχημένος θηλασμός με σωστή καθοδήγηση από το μαιευτήριο δε θα φέρει σχεδόν ποτέ ένα παιδί στο δρόμο του κερνίκτερου.
Ο αποκλειστικός θηλασμός είναι ο φυσιολογικός τρόπος διατροφής για τα βρέφη. Ο φυσιολογικός ίκτερος είναι συχνά παρατεταμένος σε μωρά που θηλάζουν. Είναι πιθανό να παραμείνουν κίτρινα για αρκετές εβδομάδες, έως και τρεις μήνες. Η αιτία είναι άγνωστη αλλά το σίγουρο είναι ότι δεν πρόκειται για πρόβλημα υγείας. Τα μωρά αυτά είναι εντελώς φυσιολογικά και το επίμονο κιτρίνισμά τους δεν έχει καμία άμεση ή απώτερη συνέπεια. Τελευταίες έρευνες μάλιστα προσφέρουν ενδείξεις ότι ο παρατεταμένος ίκτερος του θηλασμού ίσως αποτελεί πλεονέκτημα για το μωρό που θηλάζει, σε σύγκριση με εκείνο που παίρνει μπιμπερό. Η χολερυθρίνη είναι αντιοξειδωτική ουσία και δυνητικά χρήσιμη, με θετικό ρόλο. Πολλές παράμετροι του ζητήματος βρίσκονται ακόμα υπό έρευνα. Εκείνο που οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν είναι ότι ένα βρέφος δύο μηνών που είναι ελαφρώς κίτρινο, θηλάζει αποκλειστικά, μεγαλώνει σωστά, .έχει φυσιολογικά κόπρανα (όχι άσπρα ή αποχρωματισμένα) και φυσιολογικά ούρα (όχι σκούρα ή υπέρχρωμα) και φαίνεται υγιές στην κλινική εξέταση του γιατρού, δεν χρειάζεται σε καμία περίπτωση να σταματήσει, προσωρινά ή μόνιμα, το θηλασμό. Πολλές μητέρες έχουν διακόψει τη γαλουχία αναίτια, ενάντια στα επιστημονικά δεδομένα. Ο γιατρός πρέπει να καθησυχάσει τον εαυτό του και τους γονείς, παραγγέλνοντας κάποιες απλές εξετάσεις ώστε να αποκλειστούν σπάνιες αιτίες παρατεταμένου ικτέρου, και έπειτα πρέπει να ενθαρρύνει τη συνέχιση της γαλουχίας.

Στέλιος Παπαβέντσης MRCPCH DCH IBCLC 2011

Θηλασμός κατά την εγκυμοσύνη

Σχολιάστε

Συντάκτης: Παπαβέντσης Στέλιος (Παιδίατρος, M.R.C.P.C.H., D.C.H. I.B.C.L.C. )

H Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας συστήνει στις μητέρες του κόσμου να θηλάζουν τα παιδιά τους για τουλάχιστον τα πρώτα δύο χρόνια ζωής. Συχνά, κατά τη διάρκεια της γαλουχίας του πρώτου παιδιού, έρχεται μια νέα εγκυμοσύνη. Είναι πολλές οι μητέρες ανά τον κόσμο που συνεχίζουν τον θηλασμό του πρώτου παιδιού τους κατά την εγκυμοσύνη τους. Τα πιθανά οφέλη και κίνδυνοι αυτής της πρακτικής δεν έχουν έως τώρα μελετηθεί εκτενώς στην επιστημονική βιβλιογραφία.

Στην παραδοσιακή κοινωνία του Ιράν είναι πολύ συχνό φαινόμενο η γαλουχία του μεγαλύτερου παιδιού να συμπίπτει με την νέα εγκυμοσύνη. Ερευνητές από το Ιράν θέλησαν να συγκρίνουν την έκβαση της εγκυμοσύνης ανάμεσα σε δύο ομάδες μητέρων, εκείνων που θήλαζαν κατά τη διάρκειά της και εκείνων που δεν θήλαζαν. Οι Ιρανοί ερευνητές αναφέρουν ότι, παρά τη διαδεδομένη πολιτισμική δαιμονοποίηση της πρακτικής, η πρακτική του θηλασμού κατά την εγκυμοσύνη είναι συχνή στο Ιράν και οι αναφερόμενοι κίνδυνοι από την πρακτική είναι ανεπιβεβαίωτοι στην επιστημονική βιβλιογραφία.

Πήραν λοιπόν δύο ομάδες μητέρων: μια ομάδα με μητέρες ενός ή περισσότερων παιδιών που είχαν νέα εγκυμοσύνη, κατά τη διάρκεια της οποίας δεν θήλαζαν, και μια ομάδα μητέρων ενός ή περισσότερων παιδιών που είχαν νέα εγκυμοσύνη, κατά τη διάρκεια της οποίας συνέχιζαν τον θηλασμό. Συνέκριναν τις δύο ομάδες ως προς την συχνότητα που εμφάνισαν για να φτάσουν σε τελειόμηνο τοκετό και ως προς το βάρος γέννησης του νεογέννητου.

240 μητέρες ταξινομήθηκαν στην πρώτη ομάδα αυτών που δεν θήλαζαν, ενώ άλλες 80 μπήκαν στην ομάδα που θήλαζαν κατά την εγκυμοσύνη για τουλάχιστον 30 μέρες. Οι δύο ομάδες είχαν παρόμοια χαρακτηριστικά ως προς την ηλικία της μητέρας, τα ιατρικά – μαιευτικά προβλήματα, την πρόσληψη βάρους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, δεν βρέθηκαν σημαντικές διαφορές στην συχνότητα πρόωρων και τελειόμηνων γεννήσεων ανάμεσα στις δύο ομάδες, ούτε υπήρχαν διαφορές στο βάρος γέννησης των παιδιών. Ακόμα και μέσα στην ομάδα μητέρων που θήλαζαν, δεν βρέθηκε καμία διαφορά στην συχνότητα προωρότητας και στο βάρος γέννησης ανάμεσα σε μητέρες που θήλαζαν στην αρχή της εγκυμοσύνης και έπειτα διέκοψαν και σε μητέρες που θήλαζαν καθ’ όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και έπειτα έκαναν tandem nursing (θηλασμός του νεογέννητου και του νηπίου).

Οι επιστήμονες συμπεραίνουν ότι ο θηλασμός κατά τη διάρκεια μιας ομαλής εγκυμοσύνης δεν αυξάνει την πιθανότητα να υπάρξουν αρνητικές συνέπειες στη μητέρα ή στο νεογέννητο. Νοσοκόμες, μαίες, μαιευτήρες – γυναικολόγοι και άλλοι γιατροί πρέπει να δίνουν στις έγκυες μητέρες κατάλληλη βασισμένη σε τεκμηρίωση καθοδήγηση και να εστιάζουν την προσοχή τους όχι στο να αποτρέπουν τον θηλασμό κατά την εγκυμοσύνη χωρίς επιπλοκές, αλλά στην κατάλληλη διατροφική υποστήριξη της μητέρας που συνεχίζει τη γαλουχία κατά την εγκυμοσύνη της.

Πηγή: Healthierworld

Διαβάστε επίσης: Θηλασμός κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης

Πρόωρα στην Ελλάδα

2 Σχόλια

Γεννιέται παιδί πρόωρο στις 28 εβδομάδες εγκυμοσύνης. Είναι το ξεκίνημα ενός δύσκολου ταξιδιού, με το εύθραυστο νεογέννητο να παραμένει στην Εντατική Μονάδα Προώρων για τους επόμενους 3 μήνες.

Το μωρό απομακρύνεται στην Εντατική Προώρων για να του παρασχεθεί αναπνευστική υποστήριξη. Λίγη ώρα αργότερα ο παιδίατρος – νεογνολόγος έρχεται στο δωμάτιο της μητέρας και εξηγεί στους γονείς την κατάσταση υγείας του παιδιού. Τους αναλύει το γεγονός ότι, ακόμα και εάν η μητέρα δεν έχει σκοπό να θηλάσει το παιδί της σε βάθος χρόνου, είναι πολύ σημαντικό η μητέρα κατά τις επόμενες ημέρες να ενεργοποιήσει τη γαλουχία ώστε να δοθεί το γάλα της, όταν είναι εφικτό, στο παιδί της. Το μητρικό γάλα για τα πρόωρα είναι φάρμακο που σώζει ζωές και πρέπει οπωσδήποτε να είναι η πρώτη τροφή που εκείνο θα λάβει.

Κατά τις επόμενες ώρες η επικεφαλής μαία της Μονάδας εξηγεί στη μητέρα αναλυτικά τον τρόπο που θα ενεργοποιήσει την παραγωγή της σε γάλα. Της παρέχεται καλής ποιότητας νοσοκομειακό θήλαστρο και ενθαρρύνεται να ξεκινήσει αντλήσεις με αυτό μέσα στις πρώτες 6 ώρες από τον τοκετό, κάνοντας ακολούθως τουλάχιστον 8 αντλήσεις το 24ωρο. Της παρέχεται ειδικός χώρος στη Μονάδα για να κάνει τις αντλήσεις, ψυγείο και άλλες ανέσεις. Τις δίνονται σαφείς και αναλυτικές οδηγίες για την διατήρηση του μητρικού γάλακτος και για τις διαδικασίες αποθήκευσης και μεταφοράς του στη Μονάδα όταν η λεχώνα πάρει εξιτήριο για το σπίτι και αντλεί το γάλα της εκεί.

Οι επόμενες ημέρες είναι κρίσιμες για την υγεία του νεογέννητου. Η μητέρα έρχεται τακτικά κοντά στο μωρό της, κοντά στη θερμοκοιτίδα, αρκετές φορές το 24ωρο, όσο το επιτρέπει η δική της υγεία και εκείνη του μωρού της. Αφήνεται να βγάλει φωτογραφία και να αγγίξει το βρέφος της.
Το πρώτο γάλα που έβγαλε με το θήλαστρο κατά τις πρώτες ώρες μετά τη γέννηση δίνεται σε ελάχιστες ποσότητες στο άρρωστο μωρό της με καθετήρα από τη μύτη του, ώστε να βοηθήσει στην ανάπτυξη του εντέρου του και στην άμυνά του.
Η μητέρα πέντε μέρες μετά τον τοκετό παίρνει εξιτήριο για το σπίτι της. Εκεί συνεχίζει τις συστηματικές αντλήσεις με το θήλαστρο. Το γάλα που βγαίνει το παίρνουν προσεκτικά οι μαίες της Μονάδας και το αποθηκεύουν για να δοθεί στο παιδί. Η κατάσταση της υγείας του παιδιού σιγά – σιγά καλυτερεύει. Σταδιακά λαμβάνει περισσότερο μητρικό γάλα με τον καθετήρα, την ίδια χρονική περίοδο που το γάλα της μαμάς αυξάνεται.
Οι γονείς έχουν το ελεύθερο να βρίσκονται κοντά στο παιδί τους, μέσα στη Μονάδα, για τον περισσότερο χρόνο της ημέρας, με εξαίρεση μόνο τα μικρά χρονικά διαστήματα που το μωρό πρέπει να κάνει διαγνωστικές εξετάσεις ή να λάβει κάποια θεραπεία. Η μητέρα διδάσκεται από το προσωπικό που φροντίζει το παιδί πώς να κάνει φροντίδα Καγκουρώ: Με το παιδί σε αναπνευστική υποστήριξη ακόμα αλλά σταθερό, η μητέρα το παίρνει αγκαλιά δίπλα από την θερμοκοιτίδα του, σε επαφή δέρμα με δέρμα με το στήθος της. Το βρέφος ηρεμεί, το ίδιο και η μητέρα. Την υπόλοιπη ώρα που το παιδί βρίσκεται στη θερμοκοιτίδα η μητέρα μπορεί να του μιλάει, να του τραγουδάει, να αγγίζει το χεράκι του. Κουβεντιάζει με τη νοσοκόμα, ρωτάει ό,τι θέλει, είναι ελεύθερη να παρακολουθήσει την όλη φροντίδα, τις επισκέψεις των γιατρών την ώρα που εξετάζουν το παιδί της, την ενημερώνουν απλά και κατανοητά για τα προβλήματα της υγείας του, κάνουν τους γονείς ενεργούς συμμέτοχους στις ιατρικές αποφάσεις και στις θεραπευτικές επιλογές.

Η πορεία δεν είναι εύκολη. Περνούν εβδομάδες με την υγεία του παιδιού πότε να πηγαίνει προς το καλύτερο, πότε προς το χειρότερο. Οι γονείς πηγαινο-έρχονται από το σπίτι στη Μονάδα ξοδεύοντας τον περισσότερο χρόνο της ημέρας τους δίπλα στο άρρωστο παιδί τους. Η μητέρα ενθαρρύνεται να αντλεί γάλα διατηρώντας οπτική επαφή με το μικρό της, ώστε να αυξάνεται η ροή μητρικού γάλακτος. Η φροντίδα Καγκουρώ συνεχίζεται. Τα γεύματα του μωρού, με μητρικό γάλα πάντα, έχουν γίνει πιο μεγάλα μέσα από τον ρινογαστρικό καθετήρα. Για να αναπτυχθεί πληρέστερα το βρέφος, προστίθεται στο μητρικό γάλα ένα ενισχυτικό μείγμα μετάλλων και βιταμινών.

Τέσσερις εβδομάδες μετά την γέννηση το παιδί μεταφέρεται από το δωμάτιο εντατικής φροντίδας στο δωμάτιο για πιο υγιή και μεγαλύτερα πρόωρα. Κάνει τώρα τις πρώτες ζωηρές θηλαστικές κινήσεις με το στόμα του. Στις πολλές ώρες που βρίσκεται σε επαφή δέρμα με δέρμα με τη μητέρα του, αφήνεται πλέον να γλείψει τη θηλή της, να την πιάσει με το στόμα του και να κάνει τις πρώτες ανεπιτυχείς προσπάθειες να φάει από αυτήν.

Κατά τις επόμενες εβδομάδες το μωρό τρώει και μεγαλώνει ραγδαία. Μητρικό γάλα δίνεται, είτε από τη μαμά είτε από το προσωπικό, γουλιά γουλιά με ανοιχτό κυπελλάκι. Πριν από κάθε τάισμα το μωρό περνάει ώρα αγκαλιά με τη μητέρα του και αφήνεται να κάνει προσπάθειες στο στήθος της. Το μωρό δεν γνώρισε ποτέ ούτε μπιμπερό ούτε πιπίλα, ώστε να μην μπερδευτεί και δεν καταφέρει να θηλάσει.

Οκτώ εβδομάδες μετά την γέννηση, η μητέρα συνεχίζει τις αντλήσεις και έχει φτιάξει μια σημαντικού μεγέθους αποθήκη μητρικού γάλακτος. Το μωρό θηλάζει από το στήθος της μάνας του κάθε φορά που δείχνει σημάδια πείνας, και, εάν χρειάζεται, λαμβάνει και «συμπλήρωμα» μητρικού γάλακτος με το κυπελλάκι.

Δέκα εβδομάδες μετά την γέννησή του και το παιδί είναι σε λίγες μέρες έτοιμο για εξιτήριο. Η μητέρα έχει σχεδόν εγκατασταθεί στην Εντατική Μονάδα και στην οικογένεια έχει δοθεί ειδικό αποκλειστικό δωμάτιο που παρέχεται για τα παιδιά που είναι έτοιμα για εξιτήριο. Η μητέρα φροντίζει συνεχώς το μωρό της, του αλλάζει πάνες, του δίνει φάρμακα, το θηλάζει κατευθείαν από το στήθος. Τις τελευταίες 2-3 μέρες πριν το εξιτήριο το μωρό θηλάζει αποκλειστικά, χωρίς κανένα συμπλήρωμα, ώστε οι γιατροί να δουν κατά πόσο είναι έτοιμο για αυτό και κατά πόσο συνεχίζει να βάζει βάρος με αποκλειστικό θηλασμό.

12 εβδομάδες μετά τη γέννηση και οι γονείς ευτυχείς παίρνουν το μωρό τους στο σπίτι. Το παιδί είναι υγιές, θηλάζει αποκλειστικά, επιτυχώς και αποτελεσματικά. Μια μαία από την Μονάδα θα έρθει για μερικές επισκέψεις στο σπίτι κατά τις επόμενες μέρες ώστε να βεβαιωθεί ότι όλα πηγαίνουν καλά.

Ως προς το κομμάτι της διατροφής, αυτή είναι η σύγχρονη φροντίδα των πρόωρα γεννημένων βρεφών που εφαρμόζεται στις σύγχρονες Μονάδες Εντατικής Νεογνών αυτού του κόσμου. Πολλές μητέρες, πολλοί γονείς και πολλά παιδιά που γεννιούνται και νοσηλεύονται σε Μονάδες Εντατικής Νεογνών στην Ελλάδα δεν ζουν τέτοιες εμπειρίες, βιώνουν πολύ διαφορετικά και πιο αντίξοα πράγματα, και αυτό είναι ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα στη χώρα μας.

Παπαβέντσης Στέλιος  (Παιδίατρος, M.R.C.P.C.H., D.C.H. I.B.C.L.C. )

Πηγή: HealthierWorld

Εκπαίδευση των βρεφών στον ύπνο

Σχολιάστε

Η αλήθεια είναι ότι η «εκπαίδευση» των βρεφών στον ύπνο χωρίς διακοπές είναι πολύ αμφιλεγόμενο ζήτημα από επιστημονικής άποψης. Η μόνη μέχρις στιγμής επιστημονικά τεκμηριωμένη γνώση για το θέμα είναι ότι ο νυχτερινός θηλασμός και το co-sleeping ενισχύουν τη διάρκεια του θηλασμού για τον επιστημονικά τεκμηριωμένο θεμιτό στόχο, που είναι για τουλάχιστον δύο χρόνια.

Ως προς τις «διάφορες μεθόδους» εκπαίδευσης ενός βρέφους στο μοναχικό ύπνο και τα «διάφορα βιβλία» που συχνά αναφέρουν πολλοί, είναι όλα το ίδιο, μόνο σε προσοδοφόρες για τους συγγραφείς τους παραλλαγές, και έχουν ως κοινή συνισταμένη το εξής: «Ελεγχόμενο κλάμα».

Ανησυχία υπάρχει στην επιστημονική κοινότητα διεθνώς – και όχι μόνο στους «μαλακούς» γονείς που δε μπορούν να το εφαρμόσουν – για τους κινδύνους του «ελεγχόμενου κλάματος» στην ψυχούλα των βρεφών, αλλά και για το αμφιλεγόμενο έτσι κι αλλιώς μακροπρόθεσμο αποτέλεσμά του: Μωρά που «εκπαιδεύονται» στον μοναχικό ύπνο πρώιμα μπορεί αργότερα, μετά τα 2-3 πρώτα χρόνια της ζωής, να παλινδρομούν, να ξυπνούν, να εμφανίζουν διαταραχές ύπνου, φοβίες κλπ.

Είναι σημαντικό να ενημερώνουμε τους γονείς ότι, από την ώρα που κάνουν ένα παιδί, δεν πρέπει να περιμένουν επιστροφή στην πρότερη «ευεξία» του συνεχόμενου, οκτάωρου ύπνου σχεδόν ποτέ, τουλάχιστον για τα χρόνια της προσχολικής ηλικίας.

Αν δεν είναι ο νυχτερινός θηλασμός, μπορεί να ξυπνούν τη νύχτα για να δώσουν αγκαλιά, ξένο γάλα, νερό στο μικρό τους, για να το σκεπάσουν, για να αλλάξουν πάνα ή αργότερα να το πάνε στην τουαλέτα, για να το παρηγορήσουν από το συνάχι, για να το κοιμήσουν αγκαλιά ώστε να ηρεμήσει ο βήχας του, γιατί πονάνε τα δοντάκια του, είδε εφιάλτη, γιατί απλά θέλουν να ακούν την ανάσα του μωρού τους ενόσω κοιμάται ή απλά γιατί περνάνε και τα δικά τους χρόνια και ο ύπνος τους χειροτερεύει.

Η «ευεξία» του γονιού δεν έχει να κάνει τόσο με τον ανεμπόδιστο ύπνο όσο με την ευτυχία που του φέρνουν τα παιδιά του, με όλο το πακέτο δύσκολης φροντίδας και «ταλαιπωρίας». Το «απαραίτητο οκτάωρο ευεξίας» δεν ανήκει στον κόσμο τούτο…

Eίναι εκπληκτικό το γεγονός ότι πολλές ιδέες, πρακτικές και αντιλήψεις σχετικά με τα μωρά μας δεν έχουν καμία επιστημονική βάση αλλά είναι κατάλοιπα μιας κουλτούρας του παρελθόντος, συμπεριλαμβανομένης της κουλτούρας του μπιμπερό. Έως ένα βαθμό είναι αναμενόμενο γιατί πάντα η καινούργιες επιστημονικές γνώσεις αργούν να γίνουν αποδεκτές και με κόπο αλλάζουν τις παγιωμένες κοινωνικές αντιλήψεις. Είναι επίσης εκπληκτικό το γεγονός ότι εάν μια πρακτική, όσο αντιεπιστημονική και να είναι, είναι ευρέως διαδεδομένη και αποδεκτή, δεν ζητούμε αποδείξεις για αυτήν αλλά ζητούμε αποδείξεις από αυτούς που την αμφισβητούν. Για σκεφτείτε: κάποιος σας λέει ότι μπορεί να πάει στο φεγγάρι και να έρθει σε μια μέρα, χωρίς κανένα πρόβλημα. Λογικό δεν είναι να απαιτήσετε που στηρίζει τα λεγόμενά του; Εάν όμως αυτός έχει καταφέρει να πείσει όλον τον κόσμο, τότε δεν τον αμφισβητούμε, αλλά ζητάμε αποδείξεις από εκείνον που τον αμφισβητεί. Εάν σας πουν ότι το μωρό σας πρέπει να πάρει ένα φάρμακο για το οποίο δεν έχει γίνει καμία έρευνα και δεν έχει φύλλο οδηγιών, θα το δίνατε; Κι όμως, το ελεγχόμενο κλάμα στη βρεφική ηλικία είναι μια παρέμβαση, όπως η χορήγηση φαρμάκου, πιθανά πολύ μεγαλύτερης σημασίας, χωρίς καμία επιστημονική στήριξη. Και αντί να ζητήσουμε φύλλο οδηγιών και επιστημονικές μελέτες που να υποστηρίζουν την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια αυτής της παρέμβασης, ζητούμε από αυτούς που την αμφισβητούν να μας αποδείξουν ότι βλάπτει και δεν είναι αποτελεσματική. Αυτός που προτείνει κάτι χρειάζεται αποδείξεις, όχι εκείνος που δεν δέχεται την πρόταση. Και βέβαια αποδείξεις όχι μόνο στο στενό πλαίσιο εάν το μωρό θα κοιμηθεί περισσότερο κατά τις επόμενες εβδομάδες, αλλά και για επίπεδα άγχους, ορμόνες άγχους, μακροπρόθεσμες συνέπειες στον υπνο μέχρι την ενήλικο ζωή, τυχόν συσχέτιση απώτερα με φοβίες, νευρώσεις κλπ. Μόνον τότε έχει δικαίωμα κάποιος να υποστηρίξει μια παρέμβαση που αφορά την ψυχή ενός μωρού.

Στέλιος Παπαβέντσης-Παιδίατρος

Πηγή: Ιατορ

Αρχέγονα πολυδύναμα κύτταρα στο μητρικό γάλα

6 Σχόλια

Πολλοί από εμάς γνωρίζουμε ότι το μητρικό γάλα έχει την σωστή αναλογία πρωτεινών, λιπαρών και λακτόζης. Επίσης έχουμε ακούσει ότι το γάλα της μαμάς είναι γεμάτο με ουσίες που δρουν ως πρεβιοτικά, προστατεύοντας έτσι το έντερο του παιδιού – πράγμα που οι εταιρίες βρεφικών γαλάτων προσπαθούν να μιμηθούν βάζοντας προβιοτικά στο προιόν τους και ονοματίζοντάς τα βαρύγδουπα ως «αμυντική θωράκιση» του παιδιού. Αρκετοί είμαστε γνώστες της αφθονίας έτοιμων αντισωμάτων που λαμβάνει το παιδί μέσα από τον μητρικό θηλασμό, προς βοήθεια για καταπολέμηση λοιμώξεων. Αλλά πόσοι από εμάς γνωρίζουν ότι το μητρικό γάλα περιέχει εκατομμύρια ζωντανά κύτταρα;

Τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες έχουν ανακαλύψει ότι το μητρικό γάλα είναι γεμάτο από επιθηλιακά κύτταρα που προέρχονται από τον μαζικό αδένα του στήθους της μητέρας. Βρίσκει ακόμα κανείς σε αφθονία κύτταρα άμυνας, όπως τα φαγοκύτταρα, τα οποία έχουν την ικανότητα να εξοντώνουν μικροοργανισμούς. Έρευνες σε ποντίκια έχουν δείξει ότι τα φαγοκύτταρα που περνούν στο παιδί μέσα από το μητρικό γάλα μπορούν και διαπερνούν το εντερικό τοίχωμα και ανευρίσκονται στην κυκλοφορία αίματος του μωρού. Αυτό σημαίνει ότι, όπως όλα τα πράγματα στην φύση που δεν έχουν γίνει τυχαία αλλά για να εξυπηρετήσουν εξελικτικά μια λειτουργία, έναν ρόλο, έτσι και το μητρικό γάλα διαθέτει κύτταρα άμυνας, τα οποία έχουν την δυνατότητα να μπαίνουν στον οργανισμό του βρέφους και να το βοηθούν στην καταπολέμηση των λοιμώξεων.

Ωστόσο, Αυστραλοί ερευνητές έχουν βρεθεί μπροστά σε μια καινούργια ανακάλυψη. Επιπλέον των παραπάνω κυττάρων, το μητρικό γάλα βρίσκεται να περιέχει και ζωντανά πολυδύναμα αρχέγονα κύτταρα ή βλαστοκύτταρα. Πρόκειται για πρώιμα και αδιαφοροποίητα κύτταρα, τα οποία στους ενήλικες τα βρίσκουμε μεταξύ άλλων στο μυελό των οστών, στο στρώμα συνδετικού ιστού των ανθρώπινων οργάνων και στο αίμα του πλακούντα. Πρόκειται για κύτταρα που έχουν την ικανότητα να διαφοροποιούνται σε ποικίλες κατευθύνσεις, έτσι που είναι δυνατό να δημιουργήσουν μια μάζα νευρικών κυττάρων, μυικών κυττάρων, επιθηλίου κλπ. Πρόκειται τέλος για κύτταρα που έχουν την ικανότητα να πολλαπλασιάζουν ταχέως τον εαυτό τους δημιουργώντας, υπό τις ανάλογες προυποθέσεις, ομάδες  – πληθυσμούς κυττάρων, ακόμα και τμήματα οργάνων.

Αυστραλοί επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Δυτικής Αυστραλίας στο Περθ έλαβαν δείγματα φρέσκου μητρικού γάλακτος σε διάφορα στάδια γαλουχίας και, χρησιμοποιώντας εξειδικευμένες μεθόδους, ανίχνευσαν σε αυτά την παρουσία αρχέγονων κυττάρων. Ανακάλυψαν ότι όλα τα δείγματα περιείχαν από 10 χιλιάδες έως 13.5 εκατομμύρια ζωντανά τέτοια κύτταρα σε κάθε ml μητρικού γάλακτος. Κατά μέσο όρο υπήρχαν:

  • Περίπου 4 εκατομμύρια αρχέγονα ζωντανά κύτταρα σε κάθε ml από πρωτόγαλα
  • Περίπου 2 εκατομμύρια αρχέγονα ζωντανά κύτταρα σε κάθε ml μητρικού γάλακτος στους 6 μήνες από την γέννηση.
  • Περίπου 1 εκατομμύριο αρχέγονα ζωντανά κύτταρα σε κάθε ml μητρικού γάλακτος στους 12 μήνες από την γέννηση,

Ενώ δεν έλειπαν και σε δείγματα μητέρων που μελετήθηκαν στους 15 μήνες. Είναι τυχαίο που βρίσκονται εκεί; Τι ρόλο παίζουν;

Τα κύτταρα αυτά που βρέθηκαν μπορούσαν να πολλαπλασιαστούν σε καλλιέργειες στο εργαστήριο και μπορούσαν να μετατραπούν σε διαφορετικούς πληθυσμούς κυττάρων, όπως επιθηλιακά, συνδετικού ιστού ή ακόμα και οστών. Φάνηκε ότι το μητρικό γάλα περιέχει διάφορους και ποικίλους κυτταρικούς πληθυσμούς.

Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν ακόμα κατά πόσο αυτά τα αδιαφοροποίητα κύτταρα προέρχονται από το στήθος της μητέρας ή από το αίμα της. Επιπλέον είναι άγνωστο ακόμα κατά πόσο αυτά τα κύτταρα μπορούν να ανιχνευθούν στην κυκλοφορία αίματος του παιδιού. Πρώιμες μελέτες δείχνουν να υπάρχουν κύτταρα μέσα στο τοίχωμα των πόρων και κυψελών του αδένα του μαστού τα οποία εκφράζουν αυτά τα κυτταρικά χαρακτηριστικά και ίσως «βγαίνουν» στο μητρικό γάλα.

Οι έρευνες σε αυτόν τον τομέα μόλις ξεκίνησαν. Δεν αποκλείεται σε μερικά χρόνια να διαπιστώσουμε έναν ζωτικό μηχανισμό προστασίας, αύξησης και ανάπτυξης μέσα από τα αρχέγονα κύτταρα του μητρικού γάλακτος, μια βοήθεια προς τον οργανισμό του παιδιού στην δυνατότητα αναγέννησης ιστών μετά από προσβολές του όπως λοιμώξεις και φλεγμονές. Δεν αποκλείεται ακόμα να μπορέσουμε να χρησιμοποιήσουμε αυτήν την εύκολη πηγή τέτοιων πολύτιμων κυττάρων για μεταμοσχεύσεις και θεραπείες ασθενειών άλλων ανθρώπων.

Στην ίδια μελέτη οι ερευνητές βρήκαν και κάτι ακόμα: η συγκέντρωση τόσο του λίπους όσο και των αρχέγονων κυττάρων γινόταν μέγιστη μισή ώρα μετά το τέλος ενός γεύματος του παιδιού στο στήθος. Είναι γνωστό ότι ένα ποσοστό 20 – 25% των βρεφών που θηλάζουν αποκλειστικά κάνουν κάποια στιγμή της ημέρας ή για κάποιες ημέρες το λεγόμενο cluster feeding – μαραθώνιους θηλασμούς, δηλαδή θηλάζουν συνεχόμενα για 2 ή περισσότερες φορές ή για ώρες. Αυτό για τις περισσότερες μητέρες είναι αγχωτικό και θεωρούν ότι το μωρό δεν χορταίνει ή ότι δεν έχουν γάλα. Κι όμως, φαίνεται ότι με αυτόν τον τρόπο τα μωρά αυτά μπορεί να κερδίζουν πολλά, σε θρέψη και θερμίδες αλλά και σε άμυνα.

Από τα παραπάνω θα μπορούσαμε να συμπεράνουμε τα εξής:

  1. Ίσως πρόκειται για την αρχή μιας διαπίστωσης ότι το μητρικό γάλα προσφέρει στο παιδί μια συνεχιζόμενη επί μήνες και χρόνια καθημερινή μεταμόσχευση μαζικής κλίμακας σε εκατομμύρια παιδιά!
  2. Το σίγουρο είναι ότι τα παιδιά που δεν θήλασαν ποτέ δεν λαμβάνουν ποτέ περίπου 2 – 4 εκατομμύρια αρχέγονων πολυδύναμων κυττάρων ανά ml  γάλακτος, δηλαδή περίπου 2 – 3 δισεκατομμύρια τέτοια κύτταρα την ημέρα, ή περίπου 2 τρισεκατομμύρια τέτοια κύτταρα για τα δύο πρώτα χρόνια της ζωής τους που δεν θήλασαν. Μήπως έχει κάποια σημασία για την υγεία και την ανάπτυξή τους;
  3. Κανένας παρασκευαστής επεξεργασμένου βρεφικού γάλακτος αγελάδας δεν θα μπορέσει ποτέ να προσθέσει κατάλληλα για το παιδί ζωντανά κύτταρα. Το μητρικό γάλα είναι ένα ζωντανό υγρό, σε συνεχή δυναμική αλληλεπίδραση με τον οργανισμό που θρέφει – το βρέφος, ειδικά διηθημένο από τον οργανισμό της μητέρας στην κάθε χωροχρονική στιγμή ώστε να προσαρμόζεται στις εκάστοτε ανάγκες του μωρού της. Αντίθετα, το επεξεργασμένο γάλα αγελάδας για βρέφη δεν θα είναι ποτέ κάτι περισσότερο από ένα στατικό, νεκρό υγρό.
  4. Το μητρικό γάλα δεν είναι πολύ «νερουλό», «μολυσμένο» ή «άχρηστο» όπως πολλές φορές θηλάζουσες μητέρες έχουν ακούσει από το στόμα επαγγελματιών υγείας. Το πρωτόγαλα δεν το πετάμε στο νεροχύτη γιατί «είναι πράσινο» ή γιατί «έχει μικρόβια».
  5. Η τεχνητή διατροφή με ξένο γάλα δεν είναι «σχεδόν ίδια» ή «σχεδόν το ίδιο καλή» ή «ασφαλές υποκατάστατο» του μητρικού θηλασμού ή «απαραίτητη και ανώτερη» του θηλασμού μετά τους έξι μήνες της ζωής. Οι επαγγελματίες υγείας είναι καλό να είναι επαρκώς ενημερωμένοι για το θέμα προτού προτείνουν σε μια θηλάζουσα μητέρα ελαφρά τη καρδία συμπλήρωμα ξένου γάλακτος, αποθηλασμό εάν το παιδί δεν βάζει βάρος ή να μην θηλάσει εάν η μητέρα έχει πυρετό.
  6. Γονείς και επαγγελματίες υγείας απασχολούνται πολύ με το θέμα της φύλαξης βλαστοκυττάρων από το αίμα του πλακούντα κατά την γέννα, ενώ μόλις γεννηθεί το μωρό πίνει τσάι. Ας θυμηθούμε ότι για μερικές χιλιάδες ευρώ, οι γονείς συλλέγουν μονάδες πλακουντιακού αίματος, από το οποίο ικανοποιητικός αριθμός βλαστοκυττάρων θεωρείται πάνω από 20 χιλιάδες ανά ml. Ας θυμηθούμε επίσης ότι το 60 με 70% των μονάδων που συλλέγονται κρίνονται ως ακατάλληλες, δηλαδή περιέχουν λιγότερα από 20 χιλιάδες αρχέγονα κύτταρα ανά ml αίματος. Μήπως είναι εξίσου ή και περισσότερο σημαντικό το παιδί να πάρει όσο γίνεται περισσότερο και αποκλειστικά το γάλα της μάνας του από την αρχή της ζωής του;

Είμαι σίγουρος ότι ο καθένας από εμάς μπορεί να σκεφτεί και άλλες προεκτάσεις του θέματος..

Πηγή: Human Lactation Research Group, University of Western Australia, 2011.

Παπαβέντσης Στέλιος  (Παιδίατρος, M.R.C.P.C.H., D.C.H. I.B.C.L.C. )

Ημερίδα για τον Μητρικό Θηλασμό

8 Σχόλια

Η εξελικτική ιδιαιτερότητα του ανθρώπινου γάλακτος

12 Σχόλια

Το μητρικό γάλα των θηλαστικών είναι μοναδικό, ειδικό και προσαρμοσμένο για το κάθε είδος

 

Τα γάλατα των θηλαστικών είναι σχεδιασμένα διαφορετικά ώστε να καλύψουν τις ανάγκες του συγκεκριμένου είδους. Το μητρικό γάλα έχει προσαρμοστεί στις ανθρώπινες ανάγκες μέσα από χιλιάδες χρόνια εξέλιξης. Δεν υπάρχει κανένας μάγος, κανένα εργαστήριο γαλακτοβιομηχανίας που να μπορεί να μετατρέψει την αγελάδα σε άνθρωπο.

Ποιές είναι οι ανάγκες ενός νεογέννητου μοσχαριού; Πρόκειται για ένα θηλαστικό που γεννιέται σχετικά ώριμο. Η κύρια ανάπτυξή του έχει ήδη γίνει πριν την γέννηση, ενδομήτρια. Μετά την γέννηση χρειάζεται κυρίως να αναπτύξει γρήγορα τους μυς του, την δύναμή του, γι’ αυτό το αγελαδινό γάλα έχει πάρα πολλές πρωτείνες. Χρειάζεται να κοιμάται πολύ ώστε να μπορεί η μητέρα του να τρώει χορταράκι όλη μέρα χωρίς παρεμπόδιση.

Γι’ αυτό το αγελαδινό γάλα έχει μεταξύ άλλων πολλή καζείνη ώστε να φέρνει πλήρωση, φούσκωμα, νωθρότητα και ύπνο. Διαθέτει σχετικά ώριμους νεφρούς, στομάχι και σηκώτι, γι’ αυτό και το αγελαδινό γάλα έχει από την αρχή πολύ αλάτι και μεγάλο υπόλειμμα ιχνοστοιχείων.

Τι συμβαίνει με τα μικρά των ανθρώπων; Πρόκειται για τα πιο ανώριμα και ασχημάτιστα νεογέννητα που παρατηρούνται στη φύση. Όλα τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος έχουν πολύ δρόμο για να αναπτυχθούν από τη στιγμή της γέννησης κι έπειτα.

Η επίδραση του περιβάλλοντος σε αυτήν τη διαδικασία είναι μεγάλη και κρίσιμη. Υπολογίζεται ότι ο άνθρωπος ολοκληρώνεται κατά το ½ πριν την γέννησή του, ενώ κατά τα 2/3 μετά την γέννηση, χάρις στην αλληλεπίδραση με το περιβάλλον του. Η εξωμήτριος ανάπτυξη είναι πιο σπουδαία από την ενδομήτριο. Η κοινωνικότητα και η επαφή με άλλους ανθρώπους,– αρχικά με την μητέρα και τον πατέρα – , η εκπαίδευση και ο πολιτισμός αποτελούν όρους επιβίωσης για ένα τόσο ασχημάτιστο ον.

Ο εγκέφαλος κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής είναι ραγδαία αναπτυσσόμενος, γίνεται τριπλάσιος σε όγκο από την γέννηση έως 2 ετών και μορφοποιείται – ανάπτυξη συνδέσεων ανάμεσα στα νευρικά κύτταρα, μυελινοποίηση – υπό την επίδραση των πλούσιων ερεθισμάτων του περιβάλλοντος. Κατά τους πρώτους μήνες της ζωής καινούργια νευρωνικά κυκλώματα και συνδέσεις ενεργοποιούνται κατά εκατομμύρια.

Το ανθρώπινο γάλα είναι το πιο γλυκό από οποιοδήποτε άλλο γάλα θηλαστικού, περιέχοντας πολλή λακτόζη, το απαραίτητο γρήγορο καύσιμο για τον συνεχώς εργαζόμενο εγκέφαλο των βρεφών μας. Τεράστια ποσά ωφέλιμων λιπαρών και χοληστερίνης συγκριτικά με το αγελαδινό γάλα δίνουν ώθηση στην ψυχοκινητική ανάπτυξη και χρησιμοποιούνται ως δομικό υπόστρωμα για τα κέντρα του εγκεφάλου.

Το γάλα της μαμάς πρέπει να είναι ευγενικό για τα ανώριμα όργανα του μωρού, το έντερο, το συκώτι, τους νεφρούς του. Για αυτό δεν έχει μεγάλο φόρτο ουσιών, δηλαδή ό,τι περιέχεται μέσα του χρησιμοποιείται στο έπακρο χωρίς να προκύπτουν ‘σκουπίδια’.

Το γάλα της μαμάς πρέπει να μην του φέρνει υπερβολικό ύπνο, ώστε να μπορέσει να δεθεί με τη μητέρα του, να εξερευνήσει γρήγορα τον κόσμο γύρω του και άρα να αναπτυχθεί, να ωριμάσει. Το γάλα της μαμάς είναι εύπεπτο, φτιαγμένο για ένα είδος που κουβαλάει τα μικρά του, που απαιτεί για τα μωρά του στενή επαφή και συχνά, μικρά γεύματα.

Αν αναλογιστεί κανείς τα παραπάνω, φτάνει να υποθέσει ότι αυτές οι χαοτικές διαφορές στον τρόπο διατροφής των βρεφών μας θα δημιουργούσαν και εντελώς διαφορετικά μωρά. Είναι η αλήθεια.

Πολλά πράγματα δεν έχουν εξεταστεί ακόμα, ωστόσο οι ερευνητές έχουν ήδη ανακαλύψει ότι ο οργανισμός του μωρού που πίνει επεξεργασμένο γάλα αγελάδας για βρέφη, οι πρωτείνες του, το λίπος του, ο εγκέφαλός του έχουν διαφορετικό βιοχημικό προφίλ σε σχέση με αυτό βρεφών που θηλάζουν. Αλλά και σε επίπεδο συμπεριφοράς και σε άλλα επίπεδα αθροίζονται οι έρευνες που επισημαίνουν αξιοσημείωτες διαφορές.

Πολλές από αυτές οι πρώιμες παρεκκλίσεις από τη φύση, από το φυσιολογικό, δεν έχουν μελετηθεί καν, έχουν δε άγνωστες συνέπειες για τις εύθραυστες υπάρξεις. Το τεχνητό γάλα φέρει γνωστούς, αλλά ακόμα περισσότερους άγνωστους κινδύνους για τα μωρά μας.

Δεν υπάρχει θηλαστικό στον πλανήτη, εκτός από τον άνθρωπο, που να εμπιστεύεται την αύξηση, την ανάπτυξη, την ψυχική και σωματική υγεία των μικρών του σε γάλα από άλλο είδος. Και αυτό είναι ιδιαίτερα τραγικό για ένα είδος που κατεξοχήν προσδιορίζεται από τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος μετά την γέννηση.

Η κυρίαρχη κουλτούρα της τεχνητής βρεφικής διατροφής και του μπιμπερό κατά τον 20ο αιώνα, σε συνδυασμό με τις απαιτήσεις της σύγχρονης ζωής από τους γονείς, προέβαλλε κάποιες αξίες σχετικά με τα βρέφη μας: να τρώνε τακτικά, σε συγκεκριμένες ώρες. Να τρώνε μεγάλες ποσότητες την φορά, υπέρογκες μερικές φορές, πολλαπλάσιες από την συνήθη χωρητικότητα του στομάχου τους. Να τρώνε αραιά, όχι κάθε μία ώρα. Να κοιμούνται πολύ και βαθιά, «ώστε να μεγαλώσουν». Να κοιμούνται όλη νύχτα χωρίς διακοπή.

Μήπως τελικά αυτές οι αξίες που υιοθετήσαμε είναι το πρόβλημα; Μήπως το φυσιολογικό για τους μικρούς ανθρώπους είναι κάτι άλλο; Μήπως η καινούργια κουλτούρα του θηλασμού στον 21ο αιώνα πρέπει πρώτα για να επικρατήσει να διαλύσει αυτές τις «αξίες» από το μυαλό του μέσου γονιού; Μήπως όταν ακούμε ότι το μωρό του φίλου μας κοιμάται 10 ώρες συνεχόμενα το βράδυ από 2 μηνών δεν πρέπει να χαιρόμαστε αλλά να προβληματιζόμαστε;

http://www.pediatros-thes.gr

Στέλιος Παπαβέντσης MRCPCH DCH IBCLC 2011

Πηγή

Εργαζόμενη μητέρα και θηλασμός

Σχολιάστε

Νατάσσα Διάκου, Νατάσσα Καψάλη, Anne Beavan-Παπαδοπούλου

Σύνδεσμος Θηλασμού Ελλάδος (La Leche League Greece)

Η επιστροφή της μητέρας στην εργασία πολλές φορές γίνεται η αιτία της διακοπής του θηλασμού. Συχνά μάλιστα, η προοπτική της επιστροφής στη δουλειά οδηγεί τις μητέρες στην απόφαση να μη θηλάσουν καθόλου το μωρό τους με τη σκέψη ότι σύντομα θα χρειαστεί να σταματήσουν λόγω εργασίας.

Η αλήθεια όμως είναι ότι εργασία και θηλασμός μπορούν να συνδυαστούν και παρ’ όλο που χρειάζεται σχεδιασμός και κάποια προσπάθεια πραγματικά αξίζει τον κόπο, μια που τα οφέλη για την εργαζόμενη μητέρα και το παιδί της είναι πολλά.

Πιο συγκεκριμένα, μια εργαζόμενη μητέρα που θηλάζει σίγουρα εκτιμά ιδιαιτέρως το γεγονός δεν χρειάζεται να ασχολείται με πλύσιμο και αποστείρωση μπουκαλιών. Νιώθει ικανοποίηση βλέποντας μπορεί να προσφέρει μέσω του θηλασμού την τρυφερότητα και την προσοχή που χρειάζεται το μωρό. Νιώθει λιγότερες ενοχές όταν αφήνει το μωρό, μια που αυτό παίρνει το γάλα της ακόμα και όταν δεν είναι η ίδια εκεί. Ενισχύει τη μοναδική σχέση που έχει με το παιδί της, σε σχέση με το άτομο που θα την αναπληρώνει όσο λείπει. Διαπιστώνει πόσο βοηθά ο θηλασμός το παιδί της να μην αρρωσταίνει εύκολα, πράγμα σημαντικό για μια εργαζόμενη γυναίκα Έχει το πλεονέκτημα να αναπληρώνει πολύ εύκολα το συναισθηματικό έλλειμμα που δημιουργεί η απουσία της στο μωρό, αφού μόλις επιστρέψει θα το πάρει αγκαλιά και θα του προσφέρει κάτι που μόνο εκείνη μπορεί, εξασφαλίζοντας μια πολύ ομαλή και τρυφερή επανασύνδεση. Τέλος, ο θηλασμός βοηθά την εργαζόμενη μητέρα να κατεβάσει τους γρήγορους ρυθμούς της καθημερινότητας, να καθίσει χαλαρώνοντας και να απολαύσει την ώρα αυτής της μοναδικής σχέσης του θηλασμού.

Σε έρευνες που έχουν γίνει σε μητέρες που επέστρεψαν στην εργασία τους και συνέχιζαν να θηλάζουν διαπιστώθηκε ότι υπάρχουν κάποιοι παράγοντες που ευνοούν τη συνέχιση του θηλασμού. Έτσι, πρώτα από όλα, το χρονικό διάστημα που θα περάσει η μητέρα στο σπίτι με το νέο της μωρό είναι πολύ σημαντικό για τη διασφάλιση της επιτυχίας του θηλασμού. Η μητέρα και το μωρό έχουν ανάγκη να βρίσκονται μαζί τους πρώτους μήνες. Είναι μια πολύτιμη και μοναδική περίοδος που αξίζει να την απολαύσουν και οι δύο όσο περισσότερο μπορούν. Έτσι είναι σημαντικό να σχεδιάσει η μητέρα να πάρει όσο μεγαλύτερη άδεια μπορεί.

Ορισμένες φορές οι μητέρες που πρόκειται να επιστρέψουν στη δουλειά ξεκινούν να δίνουν μπουκάλι στο μωρό τους από νωρίς ώστε να το συνηθίσει. Αυτό όμως θέτει σε κίνδυνο το θηλασμό για διάφορους λόγους όπως η μειωμένη παραγωγή από τη μητέρα ή η σύγχυση θηλών από το μωρό. Γι’ αυτό είναι καλύτερα να μην δίνεται μπιμπερό στο μωρό πριν κλείσει τουλάχιστον τις 6 εβδομάδες.

Όταν πλέον έρθει η ώρα να επιστρέψει η μητέρα στη δουλειά, είναι καλό αν μπορεί να έχει ένα μειωμένο ωράριο ή να δουλέψει part time. Τέλος, θα μπορούσαν κατά περίπτωση να βρεθούν και άλλες λύσεις, όπως το να διακόπτει η μητέρα την εργασία της για μια σύντομη επίσκεψη στο σπίτι για να θηλάσει το μωρό, το να πηγαίνει κάποιος το μωρό στη μητέρα κάποια στιγμή στη διάρκεια της απουσίας της ή ακόμα, το να παίρνει η μητέρα το μωρό, στο χώρο της εργασίας της, αν αυτό είναι εφικτό.

Αφού λοιπόν η μητέρα αποφασίσει να συνεχίσει το θηλασμό μετά την επιστροφή στην εργασία της, έχει να αντιμετωπίσει ορισμένα πρακτικά ζητήματα και κυρίως το πώς θα αντλεί και θα διατηρεί το γάλα για να αφήνει στο μωρό τις ώρες που εκείνη θα λείπει από το σπίτι.

Είναι καλό, 15-20 περίπου ημέρες πριν την επιστροφή στη δουλειά, να αρχίσει μια προεργασία με άντληση και δημιουργία μια μικρής τράπεζας γάλακτος στην κατάψυξη του σπιτιού. Αυτό βοηθά στο να εξοικειωθεί με χαλαρό ρυθμό η μητέρα με τη διαδικασία άντλησης με το θήλαστρο ή με το χέρι, να νιώθει λιγότερο άγχος για την ποσότητα γάλακτος που θα μπορεί να αντλεί τις πρώτες μέρες της επιστροφής στη δουλειά, και στο να χορηγηθούν κάποια γεύματα με μπιμπερό ή με άλλο τρόπο στο μωρό, για τη δική του σταδιακή εξοικείωση με τη νέα διαδικασία. Και βέβαια, αρκετά νωρίς θα πρέπει να αποφασίσει το ποιος θα προσέχει το μωρό τις ώρες που εκείνη θα λείπει, να έχει την ευκαιρία τόσο εκείνη όσο και το μωρό να το γνωρίσει, να του εξηγήσει λεπτομερειακά τα καθήκοντά του και να το εκπαιδεύσει όπου χρειάζεται. Μένοντας μόνο στις σχετικές με το τάισμα οδηγίες, το άτομο που θα φροντίζει το μωρό θα πρέπει να ξέρει πώς να προετοιμάσει ένα γεύμα από το φυλαγμένο μητρικό γάλα και πώς να το δώσει στο μωρό, όπως επίσης και τους κανόνες ασφαλούς χειρισμού του γάλακτος και να έχει υπομονή ώστε να μάθει σιγά-σιγά το μωρό να παίρνει το μπιμπερό. Να ξέρει ότι ίσως χρειαστούν πολλές προσπάθειες και να ενημερωθεί για τα διάφορα τεχνάσματα που ενθαρρύνουν το μωρό να δεχθεί το μπουκάλι.

Αν η μητέρα αποφασίσει να χρησιμοποιήσει θήλαστρο, είναι σημαντικό να επιλέξει τον σωστό τύπο γιατί πρόκειται να το χρησιμοποιεί σε καθημερινή βάση. Η καλύτερη επιλογή για την καθημερινή άντληση ενός ή δύο γευμάτων είναι κάποιο ηλεκτρικό θήλαστρο διπλής άντλησης για εξοικονόμηση χρόνου το οποίο μπορεί να μεταφέρεται και για άντληση στη δουλειά.

Η άντληση του γάλακτος είναι μια τέχνη που μαθαίνεται και γίνεται πιο αποτελεσματική όσο περνάει ο καιρός. Για πολλές μητέρες γίνεται καλύτερα το πρωί γιατί είναι πιο ξεκούραστες και βγάζουν περισσότερο γάλα. Ένας έξυπνος τρόπος είναι να αντλεί η μητέρα από το ένα στήθος την ώρα που το μωρό της θηλάζει από το άλλο.

Το γάλα είναι καλό να αποθηκεύεται σε δοχεία ή ειδικά σακουλάκια σε μικρές ποσότητες, μεταξύ 60 και 120 ml, έτσι ώστε να μην πετιέται γάλα που περισσεύει από το γεύμα. Σε κάθε περιέκτη πρέπει να γράφεται η ημερομηνία άντλησης.

Η συντήρηση του γάλακτος γίνεται σε θερμοκρασία δωματίου μέχρι 6 ώρες, στη συντήρηση του ψυγείου από 3 μέχρι 8 ημέρες και στην κατάψυξη με ξεχωριστή πόρτα από 6 έως και 12 μήνες. Ένα γεύμα που ξεπάγωσε από την κατάψυξη δεν επιτρέπεται να ξαναπαγώσει και μπορεί να μείνει στη συντήρηση μέχρι 24 ώρες. Το γάλα που έχει θερμανθεί για να πιεί το μωρό πρέπει να καταναλωθεί μέσα σε μια ώρα. Μετά είναι καλύτερα να πετιέται. Το ξεπάγωμα ενός κατεψυγμένου γεύματος γίνεται είτε στη ροή χλιαρού νερού βρύσης ή σε σε μπαιν μαρί που έχουμε απομακρύνει από την εστία. Δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε ποτέ πολύ ζεστό νερό ή φούρνο μικροκυμάτων.

Όταν η μητέρα επιστρέψει στη δουλειά, είναι καλό να αντλεί περίπου κάθε 3 ώρες. Βοηθάει να έχει εξηγήσει από πριν στον εργοδότη της ότι θα χρειαστεί να έχει ένα ή δύο 15λεπτα διαλλείματα και θα πρέπει να έχει ένα χώρο όπου θα κάνει την άντληση.

Η επιστροφή στη δουλειά είναι σημαντικό βήμα που σίγουρα θα φέρει μικρή ή μεγαλύτερη αναστάτωση. Μια καλή ιδέα είναι η μητέρα να επιστρέψει στη δουλειά μεσοβδόμαδα (πχ. Πέμπτη) ώστε σύντομα να παρεμβληθεί το πρώτο Σαββατοκύριακο και η μετάβαση στο νέο ρυθμό ζωής να γίνει πιο ομαλά.

Με την έναρξη της εργασίας ο χρόνος της μητέρας γίνεται πραγματικά πολύτιμος. Υιοθετώντας μια ρουτίνα και σχεδιάζοντας τις δουλειές και τις ανάγκες της ημέρας θα μπορέσει να τα βγάλει ευκολότερα πέρα. Είναι καλό να έχει θηλάσει καλά το μωρό της πριν φύγει από το σπίτι και στην επιστροφή της να αφιερώσει πάλι αρκετά λεπτά θηλάζοντάς το. Έτσι, γίνεται μια πολύ ομαλή επανασύνδεση και το υπόλοιπο της ημέρας κυλά ήρεμα.

Μια μητέρα που θηλάζει και εργάζεται είναι καλό να φροντίζει τη διατροφή της, να τρώει υγιεινά και ισορροπημένα. Χωρίς αμφιβολία, έχει αρκετά κουραστική μέρα και είναι καλό να ξεκουράζεται όσο περισσότερο μπορεί.

Πολλές εργαζόμενες μητέρες παρατηρούν ότι το μωρό τους θηλάζει πολύ περισσότερο όταν βρίσκονται στο σπίτι σε σχέση με πριν. Το ίδιο μπορεί να συμβαίνει και τη νύχτα. Ας είναι προετοιμασμένη η μητέρα για αυτή τη φυσιολογική συμπεριφορά, με την οποία το μωρό προσπαθεί να αναπληρώσει την ώρα που του έλλειψε η μαμά του.

Τέλος, η μητέρα που αποφασίζει να συνεχίσει το θηλασμό μαζί με τις επαγγελματικές υποχρεώσεις θα βρει σημαντική υποστήριξη, πληροφορίες και ιδέες για να ανταπεξέλθει στις αυξημένες υποχρεώσεις της καθώς και μητέρες στην ίδια φάση ζωής αν παραπεμφθεί σε μια ομάδα υποστήριξης του θηλασμού όπως η La Leche League.

Πηγή

Έλλειψη θηλασμού ένα από τα κύρια αίτια της επιδημίας της παιδικής παχυσαρκίας στην Ελλάδα

6 Σχόλια

Δρ. Αντώνης Καφάτος, Καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης

Η παχυσαρκία έχει πάρει επιδημικές διαστάσεις τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Το αυξημένο σωματικό βάρος και η παχυσαρκία συνοδεύονται από πολλούς παράγοντες που οδηγούν σε καρδιαγγειακά νοσήματα, καρκίνους, σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ, οστεοαρθρίτιδες, θρομβοφλεβίτιδες και άλλα χρόνια νοσήματα. Σε πρόσφατη μελέτη που χρηματοδοτήθηκε από τη Νομαρχιακή αυτοδιοίκηση Ηρακλείου σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 505 ατόμων ηλικίας 20 με 65 χρόνων στην περιοχή της Μεσσαράς (6 δήμοι με 42,000 πληθυσμό) διαπιστώθηκε ότι το 87% του πληθυσμού αυτού ήταν υπέρβαροι και παχύσαρκοι. Το ποσοστό αυτό υπερβαίνει ακόμη και τις ΗΠΑ και τη Δυτική Ευρώπη. Σε αντιπροσωπευτικό δείγμα παιδιών ηλικίας 9-17 χρόνων από όλο το νομό Ηρακλείου που εξετάστηκε το 1982 το ποσοστό των υπέρβαρων και παχύσαρκων ήταν 20%. Εξέταση παιδιών της ίδιας ηλικίας το 2002 έδειξε ότι το ποσοστό αυτό διπλασιάστηκε (40%).

Χωρίς αμφιβολία η υπερκατανάλωση τροφίμων με μεγάλη ενεργειακή πυκνότητα όπως μπισκότα, σοκολάτες, πατατάκια, πίτσες, παγωτά, φαγητό ταχυεστιατορίων, μαζί με την καθιστική ζωή και την έλλειψη επαρκούς σωματικής άσκησης έχει οδηγήσει σε αυτή την κατάσταση. Πολλοί άλλοι παράγοντες συμβάλλουν στη γρήγορη διόγκωση της επιδημίας αυτής όπως η έλλειψη ποδηλατοδρόμων ακόμα και πεζοδρομίων, η έλλειψη επαρκών αθλητικών εγκαταστάσεων, τα προγράμματα τηλεόρασης με διαφήμιση ακατάλληλων τροφίμων και αναψυκτικών και γενικά η έλλειψη εθνικής πολιτικής για την πρόληψη, τη διατροφή και τη σωματική άσκηση. Ένας σοβαρός παράγων που συμβάλει στην αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας είναι η έλλειψη θηλασμού. Η σύνθεση του αγελαδινού γάλακτος είναι τέτοια ώστε να εξασφαλίζει ταχεία ανάπτυξη στα μοσχάρια που συμπληρώνουν την ανάπτυξη τους την ηλικία των 18 μηνών. Αντίθετα το γάλα της μητέρας έχει διαφορετική σύνθεση για την ανάπτυξη του παιδιού που συμπληρώνεται στα 18 χρόνια.

Όπως διαπιστώθηκε πρόσφατα το 80% των μητέρων που γεννούν σε δημόσια και ιδιωτικά μαιευτήρια του Ηρακλείου ούτε καν προσπαθούν να θηλάσουν. Το αντίθετο ακριβώς συμβαίνει στις Σκανδιναβικές χώρες όπου το 80% των μητέρων θηλάζουν αποκλειστικά για 6 μήνες και συνεχίζουν το θηλασμό παράλληλα με άλλες τροφές μέχρι τον 12ο μήνα.

Ένας από τους κυριότερους λόγους που δεν θηλάζουν οι μητέρες στη χώρα μας είναι οι εταιρίες παιδικών τροφών που έχουν δικτυωθεί σε όλα τα ιδιωτικά και δημόσια μαιευτήρια της χώρας και πλησιάζουν τις μητέρες με δώρα μπιμπερό και γάλα αγελάδας αλλά και το νοσηλευτικό προσωπικό των μαιευτικών κλινικών που χωρίς καν να ρωτήσουν τη μητέρα δίνουν γάλα με μπιμπερό στο νεογέννητο. Αυτό είναι η αιτία που αποτυγχάνει κάθε προσπάθεια θηλασμού. Ο λόγος είναι ότι το νεογέννητο παίρνει το γάλα πολύ πιο εύκολα από το μπιμπερό ενώ από το μαστό χρειάζεται προσπάθεια για να θηλάσει. Επιπρόσθετα το ξένο γάλα είναι πιο γλυκό και έτσι το βρέφος αρνείται να πάρει το γάλα της μητέρας αφού έχει δοκιμάσει πρώτα το γάλα με το μπιμπερό.

Στις σπάνιες περιπτώσεις που καταφέρνει η μητέρα να θηλάσει, το βρέφος δεν αυξάνει το βάρος του με τόσο γρήγορο ρυθμό όσο αυξάνεται με το ξένο γάλα. Αυτό όμως είναι το σωστό για αυτό τα θηλάζονται βρέφη έχουν χαμηλότερο βάρος από τα μη θηλάζοντα και ο κίνδυνος παχυσαρκίας είναι μικρότερος. Δυστυχώς αυτό το εκμεταλλεύονται οι εταιρίες παιδικών τροφών και με διάφορους τρόπους στέλνουν μηνύματα ότι το γάλα της μητέρας είναι «αδύνατο» και πρέπει να το αντικαταστήσουν με το γάλα της εταιρίας τους.

Φθάνουν ακόμα και στο σημείο να διαφημίζουν ότι τα παιδιά που παίρνουν ξένο γάλα θα γίνουν πιο έξυπνα απ’ αυτά που θηλάζουν γιατί ορισμένες εταιρίες προσθέτουν ω-3 λιπαρά οξέα. Αυτό όμως είναι τελείως παράλογο και χωρίς καμία επιστημονική βάση γιατί το γάλα της μητέρας έχει την ιδανική σύνθεση και με την απαραίτητη ποσότητα ω-3 λιπαρών οξέων που εξασφαλίζει την άριστη ανάπτυξη του εγκεφάλου. Υπερβολική ποσότητα ω-3 λιπαρών οξέων είναι βλαπτική γιατί είναι ευαίσθητα στις οξειδώσεις με αποτέλεσμα να σχηματίζονται ελεύθερες ρίζες υπεροξειδίων των λιπαρών οξέων που αυξάνουν το οξειδωτικό stress από πολύ νωρίς στη ζωή. Το οξειδωτικό stress ευθύνεται για όλα τα χρόνια νοσήματα όπως του νευρικού και καρδιαγγειακού συστήματος, τους διάφορους καρκίνους, λευχαιμία κ.α. Γι αυτό όλες οι μητέρες που πρόκειται να γεννήσουν πρέπει να απαιτούν να έχουν το νεογέννητο δίπλα τους εφόσον είναι υγιές και δεν παρουσιάζει προβλήματα και να μην επιτρέψουν στο νοσηλευτικό προσωπικό να δώσει γάλα με μπιμπερό στο βρέφος τους. Φυσικά δεν θα πρέπει να δεχθούν τα δώρα των εταιριών παιδικών τροφών. Για να γίνουν όμως αυτά πρέπει η μητέρα να έχει προετοιμαστεί στο τελευταίο τρίμηνο της εγκυμοσύνης ότι θα θηλάσει αποκλειστικά το βρέφος της για ένα εξάμηνο χωρίς άλλες τροφές. Αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος διατροφής του βρέφους της άριστη σωματική και νοητική ανάπτυξη. Εφόσον η μητέρα έχει ισχυρή θέληση και είναι αποφασισμένη να θηλάσει δεν υπάρχει περίπτωση αποτυχίας του θηλασμού. Εξάλλου πριν από τη δεκαετία του 50 και 60 όλες οι μητέρες θήλαζαν τα βρέφη τους. Στις σπανιότατες περιπτώσεις που δεν μπορούσαν να θηλάσουν η μητέρα έβρισκε κάποια άλλη γυναίκα να θηλάσει το παιδί της.

Τελευταία διαπιστώθηκε ότι η έλλειψη θηλασμού και η χρήση αγελαδινού γάλακτος με μπιμπερό συνεχίζεται και μετά τον 12ο μήνα, ακόμη και στο νηπιαγωγείο και στις πρώτες τάξεις του δημοτικού.

Πρόσφατη μελέτη του Παν/μίου Κρήτης σε συνεργασία με την Παιδιατρική Κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Χανίων και τη Νομαρχιακή αυτοδιοίκηση Χανίων έδειξε ότι ποσοστό 40% των παιδιών ηλικίας 4 με 7 χρόνων που φοιτούν στους βρεφονηπιακούς σταθμούς και τα νηπιαγωγεία του νομού Χανίων συνεχίζουν να παίρνουν το γάλα τους με το μπιμπερό.

Αυτό έχει πολύ άσχημες συνέπειες για τα δόντια ενώ τα παιδιά παίρνουν μεγάλη ποσότητα ενέργειας από το γάλα με αποτέλεσμα μεγαλύτερα ποσοστά παχυσαρκίας. Τα ποσοστά παχυσαρκίας είναι ακόμα μεγαλύτερα στα παιδιά που παίρνουν πολύ γάλα με το μπιμπερό και με το ποτήρι.

Ενώ τα παιδιά αυτά έχουν αυξημένο βάρος ή είναι παχύσαρκα έχουν παράλληλα ανεπάρκειες από πολλά θρεπτικά συστατικά γιατί δεν παίρνουν επαρκή ποσότητα τροφής από τις υπόλοιπες κατηγορίες τροφίμων (εκτός των γαλακτοκομικών).

Οι άλλες κατηγορίες τροφίμων είναι:

  1. Κρέας, ψάρι, αυγό, όσπρια
  2. Δημητριακά, ψωμί-ρύζι-μακαρόνια-καλαμπόκι-αρακάς κ.α.
  3. Λαχανικά ωμά και μαγειρεμένα
  4. Φρούτα
  5. Το αγνό παρθένο ελαιόλαδο που πρέπει να είναι η μοναδική λιπαρή ουσία. Αν αυτό είναι βιολογικό είναι ακόμη καλύτερο.

Στις περιπτώσεις που το βρέφος πήρε τεχνητή διατροφή το μπιμπερό πρέπει να διακοπεί στους 12 μήνες. Μετά την ηλικία αυτή αν το παιδί αρνείται να πάρει γάλα με ποτήρι η μητέρα δεν πρέπει να επιμείνει. Το γάλα δεν είναι απαραίτητη τροφή μετά την ηλικία των 12 μηνών αφού το παιδί μπορεί να πάρει κάλλιστα γιαούρτι ή τυρί. Η διαμάχη που έχουν συνήθως οι μητέρες με τα παιδιά τους για να πιουν γάλα πριν φύγουν για το νηπιαγωγείο ή το σχολείο πρέπει να σταματήσει.

Το παιδί όπως και όλη η οικογένεια χρειάζεται να έχουν μαζί ένα πλήρες πρωινό. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει δημητριακά με όλο το πίτουρο όπως ο χόνδρος (αλεσμένο σιτάρι) ή νιφάδες βρώμης με λίγο γάλα, γιαούρτι ή ρυζόγαλο, ένα με δύο φρούτα και ένα αυγό 4-5 φορές την εβδομάδα. Τα corn flakes δεν συνιστώνται γιατί έχουν πολύ ζάχαρη και καθόλου διαιτητικές ίνες. Οι γονείς μπορούν να έχουν καφέ ή τσάι.

Εναλλακτικό πρωινό μπορεί να είναι ελιές με μαύρο ψωμί ή παξιμάδι με ελαιόλαδο και ντομάτα ή ομελέτα με λαχανικά.

Το Παν/μιο Κρήτης και η Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής έχει εκδώσει δύο βιβλία:

Ένα για την υγεία και διατροφή στην εγκυμοσύνη που περιλαμβάνει οδηγίες για επιτυχή θηλασμό.

Το δεύτερο αφορά στην υγεία και διατροφή του βρέφους και του παιδιού προσχολικής ηλικίας και έχει πρόσφατα επανεκδοθεί με βελτιωμένες καμπύλες ανάπτυξης από τη Νομαρχιακή αυτοδιοίκηση Χανίων.

Επίσης πρόσφατα το Υπουργείο Υγεία ανέθεσε στο Παν/μιο Κρήτης και στην Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής την αναβάθμιση του βιβλιαρίου υγείας του παιδιού που δίνεται μετά τον τοκετό. Το έργο αυτό ολοκληρώθηκε και παραδόθηκε στο Υπουργείο Υγείας ενώ αναμένεται να εκδοθεί και να διανεμηθεί στις μητέρες.

Στο νέο αυτό βιβλιάριο δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στο θηλασμό, στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας με αποφυγή τροφίμων με μεγάλη ενεργειακή πυκνότητα, αυξημένη περιεκτικότητα σε κορεσμένο λίπος, αλάτι και ζάχαρη, ενώ δίδονται οδηγίες για σωστή διατροφή βασισμένες σε μεγάλο βαθμό στην παραδοσιακή ελληνική διατροφή.

Επίσης τονίζεται η σημασία της σωματικής άσκησης και η αποφυγή του παθητικού και ενεργητικού καπνίσματος ιδιαίτερα μέσα στο σπίτι παρουσία των παιδιών. Επιπλέον περιλαμβάνει έγχρωμες απεικονίσεις των καμπύλων ανάπτυξης συμπεριλαμβανομένων της περιμέτρου μέσης και του δείκτη μάζας σώματος ώστε να είναι εύκολο για της μητέρες να διακρίνουν παρεκκλίσεις από τη φυσιολογική ανάπτυξη.

Το Υπουργείο Υγείας είναι άξιο συγχαρητηρίων που αποφάσισε να βελτιώσει το βιβλιάριο υγείας του παιδιού. Στην επόμενη φάση θα είναι εξαιρετικά χρήσιμο το Υπουργείο Υγείας να αναλάβει την έκδοση του βιβλίου για την υγεία και διατροφή στην εγκυμοσύνη που θα δίνεται δωρεάν σε όλες τις έγκυες γυναίκες της χώρας.

Δρ. Αντώνης Καφάτος
Καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης
Διευθυντής Τομέα Κοινωνικής Ιατρικής

Πηγή

«Δράμα» η κατάσταση!!

32 Σχόλια

Οι οδηγίες που δίνονται στις λεχώνες  γραπτώς (για να εμπεδωθούν καλύτερα)  για την διατροφή των νεογέννητων στο γενικό  νοσοκομείο Δράμας.  Και μη φανταστείτε οτι αυτό συνέβει καμιά δεκαετία πριν, το έγγραφο είναι περσινό  (Ιούνιος 2010) και  το φτωχό μου το μυαλό λέει, πως δεν θα έχει αλλάξει κάτι μέσα σε 9 μήνες….(μακάρι να κάνω  λάθος)…

Θαυμάστε:

(Ευχαριστώ πολύ Σοφία που μου επέτρεψες να αναδημοσιεύσω τις «οδηγίες»)

Ο μικρός καταναλωτής είναι καλός καταναλωτής

10 Σχόλια

[επιστολή προς τις εφημερίδες «ελευθεροτυπία», «καθημερινή», «το ποντίκι», «αυγή», «το βήμα», «τα νέα»]

Είναι εύκολο να μην θηλάσεις το παιδί σου. Είναι γρήγορο, ελεγχόμενο και άκοπο να του δίνεις γάλα αγελάδας σε σκόνη. Είναι εύκολο και βολικό να ταΐζει το παιδί η γιαγιά, ο μπαμπάς, η νταντά, ενώ εσύ ξεκουράζεσαι απ’ τον τοκετό, ή επιστρέφεις στη δουλειά σου, ή βγαίνεις για καφέ με φίλες για να αισθανθείς ξανά άνθρωπος. Για να διεκδικήσεις το σώμα σου. Να βγεις μια βόλτα στα μαγαζιά, να αγοράσεις κρέμες για τις ραγάδες, κρέμες αδυνατίσματος και εξωραϊσμού, να δεις τηλεόραση. Να διεκδικήσεις τη ζωή σου – που την αγοράζεις με χρήμα.

Η αποτυχία του θηλασμού στην Ελλάδα είναι σύμπτωμα κοινωνικής παθολογίας, με κοινωνικές, πολιτισμικές, πολιτικές – και, φυσικά, οικονομικές αιτίες. Πόσο κοστίζει η διατροφή ενός βρέφους με τεχνητό γάλα? Αν ένα κουτί κοστίζει από 10-25 ευρώ[1] ανά εβδομάδα και αν επιμερίσουμε και τις δαπάνες για μπιμπερό, θηλές, θήκες αποθήκευσης της σκόνης, βραστήρες, μηχανές αποστείρωσης, κτλ., το μηνιαίο κόστος μπορεί να φτάσει τα 300 ευρώ ανά βρέφος, για τουλάχιστον 12 μήνες. Είναι δυνατόν? Σίγουρα οι εταιρίες που πουλούν αυτές τις σύγχρονες ανέσεις ξέρουν ακριβώς πόσα κερδίζουν από την ΣΧΕΔΟΝ ΚΑΘΕ ΜΙΑ[2] ελληνική οικογένεια…

Οι εταιρίες παρασκευής υποκατάστατων μητρικού γάλακτος, κατασκευής μπιμπερό και θηλών προωθούν τα προϊόντα τους σε μαιευτήρια και γιατρούς (έναντι «ανταποδοτικών οφελών») παραβιάζοντας τον Διεθνή Κώδικα Εμπορίας Υποκατάστατων Μητρικού Γάλακτος (World Health Assembly, 1981) τον οποίο έχει υιοθετήσει επισήμως το Ελληνικό κράτος. Δικτυωμένες σε όλα τα μαιευτήρια της χώρας, έχουν μια τσάντα έτοιμη με δώρα προς τις μητέρες, δίνουν το μπιμπερό στο βρέφος αμέσως μετά τη γέννηση και δεν ρωτούν καν τη μητέρα αν θέλει να θηλάσει. Υπονομεύουν συστηματικά την εμπιστοσύνη των γυναικών στην ανθρώπινη φύση τους, εφαρμόζοντας εμπνευσμένες στρατηγικές που παρουσιάζουν την τεχνητή διατροφή ως πανάκεια για «γερά, έξυπνα και ισορροπημένα παιδιά»… Με την ασίγαστη ανάγκη τους για κέρδος, εφαρμόζουν «επιστημονικές» τεχνικές για να πιέσουν τις ευάλωτες συναισθηματικά και βιολογικά νέες μητέρες να χρησιμοποιήσουν υποκατάστατα μητρικού γάλακτος – και πράγματι έχουν καταφέρει να πείσουν το συντριπτικό ποσοστό αυτών ότι η σύγχρονη γυναίκα, σαν από κάποιο καπρίτσιο της ανθρώπινης φύσης μετά από εκατομμύρια χρόνια κατά την εξέλιξή της στον 20ο αιώνα της κατανάλωσης και του κέρδους, δεν έχει την βιολογική ικανότητα να θηλάσει…

Τα κονιοποιημένα γάλατα δεν είναι επιλογή της σύγχρονης γυναίκας. Είναι επιλογή των γιατρών, του συστήματος υγείας, του νόμου «προστασίας» της μητρότητας, της διαφήμισης. Εξάλλου, οι σύγχρονες Ελληνίδες μητέρες έχουν, πράγματι, πολλούς λόγους να μη θηλάσουν: οι εργαζόμενες φοβούνται την ανεργία, οι κομψευόμενες νομίζουν ότι ο θηλασμός αλλοιώνει την «αισθητική» του στήθους, οι «ενημερωμένες» βλέπουν στα Μ.Μ.Ε. εικόνες γυναικών που θηλάζουν μόνο σε χώρες «του τρίτου κόσμου» που μαστίζονται από λιμούς, πολέμους, κτλ. σε αντιδιαστολή με εικόνες από τα γεμάτα υγεία και ευτυχία παιδιά (των εύπορων τάξεων) του δυτικού κόσμου που διατρέφονται με τα εμπορικά σκευάσματα που τα ίδια αυτά μέσα διαφημίζουν. Εξ άλλου, και μόνον το άγχος της ηδονής που μπορεί να νιώθει μία γυναίκα που θηλάζει μπορεί να εξηγήσει γιατί μία γυναίκα μπορεί να είναι σωματικά ικανή να παράγει γάλα αλλά συναισθηματικά ανίκανη να θηλάσει…

Με ποια λογική υπονομεύουμε τη φυσική και φυσιολογική διαδικασία διατροφής (και ανατροφής) των παιδιών μας, «κόβουμε» το γάλα της βιολογικής μητέρας και χορηγούμε στο βρέφος ένα χημικό «υποκατάστατο»? Με ποια λογική η πλειονότητα των γυναικών στον πλανήτη έχουν συναινέσει να συμμετάσχουν στο μεγαλύτερο πείραμα που έχει ποτέ εκτελεστεί σε ανθρώπους? Με ποια λογική υπομένουμε την αφύσικη «κανονικοποίηση» των λειτουργιών του ανθρώπινου σώματος – του γυναικείου σώματος?…

Ο θηλασμός αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα στην διατροφή και στην υγεία.
Θέλω πίσω το σώμα μου. Διεκδικώ το σώμα μου. Θέλω να θηλάζω το παιδί μου. Διεκδικώ το δικαίωμα να συνεχίσω τη φυσική ιστορία του είδους μου. Σέβομαι το δικαίωμα του παιδιού μου να θηλάσει. Διεκδικώ το δικαίωμα να μην είμαι καταναλώτρια – θέλω να είμαι άνθρωπος.

Δεκέμβριος 2009
Κατερίνα Χρυσανθοπούλου

[1] Για τις μητέρες που θέλουν «το καλύτερο» για το παιδί τους, υπάρχει και με 45 ευρώ οργανική κατσικίσια σκόνη, βιολογικό προϊόν –για όσες θεωρούν το στήθος της κατσίκας «πιο καλό» για το παιδί από το στήθος της αγελάδας – προφανώς και της μητέρας του…
[2] Ενώ 90% των εγκύων δηλώνει ότι επιθυμεί να θηλάσει, μόλις το 8-10% το καταφέρνει ως τον 4ο μήνα ζωής του βρέφους [ο ΠΟΥ συστήνει ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ διατροφή με μητρικό γάλα για τους πρώτους 6 μήνες] ενώ η πλειονότητα θηλάζει μόνο για ένα μήνα.

Από το blog Πρωτόγαλα

Πόσο ασφαλές είναι το ελεγχόμενο κλάμα;

2 Σχόλια

«Άστο να κλάψει» … Πόσο σωστό είναι για το μωρό μας;

Το ελεγχόμενο κλάμα (γνωστό επίσης ως εκπαίδευση στον ύπνο) είναι μια τεχνική που εφαρμόζεται ευρέως ως ένας τρόπος για να αντιμετωπιστούν μωρά και μικρά παιδιά που δεν κοιμούνται από μόνα τους ή που ξυπνούν την νύχτα. Το ελεγχόμενο κλάμα περιλαμβάνει να αφήνεις το βρέφος να κλαίει για ολοένα αυξανόμενα χρονικά διαστήματα πριν του προσφέρεις αγκαλιά ή παρηγοριά. Ο σκοπός του ελεγχόμενου κλάματος είναι να αφήσεις τα μωρά να πέφτουν για ύπνο από μόνα τους και να τα σταματήσεις από το κλάμα ή τις φωνές τους, που στόχο έχουν να έρθεις κοντά τους κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Η ανησυχία εδώ είναι ότι αυτή η ευρέως διαδεδομένη και προτεινόμενη ακόμα και από επαγγελματίες υγείας τεχνική έρχεται σε αντίθεση με τις ανάγκες των βρεφών για την καλύτερη δυνατή συναισθηματική και ψυχική υγεία, και είναι πιθανό να έχει αρνητικά – χωρίς βέβαια κακή πρόθεση από την πλευρά των γονιών – αποτελέσματα.

Ας δούμε τα επιστημονικά δεδομένα. Τα βρέφη πρέπει να προσαρμοστούν σε ένα εντελώς νέο κόσμο και ακόμα και μικρές αλλαγές είναι πιθανό να προκαλούν άγχος. Αφήνοντας ένα μωρό να κλαίει χωρίς απόκριση και παρηγοριά, ακόμα κι αν γίνεται για μικρή χρονική περίοδο, μπορεί να είναι πολύ αγχωτικό και επώδυνο για αυτά.

Το κλάμα είναι σχεδιασμένο από τη φύση ως σινιάλο ανάγκης του βρέφους για απόκριση

Παρότι η τεχνική του ελεγχόμενου κλάματος ίσως τελικά οδηγήσει το μωρό να μην κλαίει, είναι πιθανό να του διδάσκει να μην αναζητεί ή να μην περιμένει βοήθεια και υποστήριξη όποτε είναι αγχωμένο.

Τα βρέφη από την ηλικία των έξι μηνών κι έπειτα υποφέρουν από ποικίλου βαθμού άγχος αποχωρισμού από τους γονείς τους. Αυτό το άγχος συνεχίζεται έως ότου συνειδητοποιήσουν ότι οι γονείς τους θα επιστρέψουν κάθε φορά που φεύγουν, και ότι είναι ασφαλή ότι και να συμβαίνει. Αυτή η συνειδητοποίηση είναι ένα στάδιο που μπορεί να έρθει και στα τρία χρόνια της ζωής.

Σχεδόν όλα τα μικρά παιδιά ωριμάζουν από μόνα τους έως τριών ή τεσσάρων ετών και αποβάλλουν την ανάγκη να ξυπνούν το βράδυ για αγκαλιά και να επιζητούν την παρουσία των γονιών τους, πολλά δε πολύ νωρίτερα από αυτήν την ηλικία. Η αυθαίρετη επιμονή του ενήλικα για πρόωρη ωρίμανση του παιδιού σε αυτόν τον τομέα έχει συχνά αποτέλεσμα προβλήματα ύπνου και συναισθηματικής φύσης που διαρκούν σε βάθος χρόνου.

Τα μωρά μας είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν ασφαλή σύνδεσμο με τους γονείς τους όταν εκείνοι απαντούν έγκαιρα, κατάλληλα και με συνέπεια στις ανάγκες και το άγχος τους. Οι ασφαλείς σύνδεσμοι στη βρεφική ηλικία (secure attachment) αποτελούν τη βάση για όλες τις σχέσεις του νέου ανθρώπου στο μέλλον, για μια καλή ψυχική υγεία στην ενήλικη ζωή.

Τα βρέφη των οποίων οι γονείς ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους και αντιδρούν έγκαιρα στο κλάμα τους, μαθαίνουν να «ησυχάζουν» πιο γρήγορα σε βάθος χρόνου γιατί γίνονται πιο ασφαλή στην πεποίθησή τους ότι οι ανάγκες τους για συναισθηματική ασφάλεια θα ικανοποιηθούν.

Οι απαιτήσεις του σύγχρονου Δυτικού τρόπου ζωής και κάποιες συμβουλές «ειδικών» έχουν οδηγήσει τους γονείς στην ψευδή προσδοκία ότι όλα τα βρέφη και μικρά παιδιά θα έπρεπε να κοιμούνται όλη τη νύχτα συνεχόμενα από τους πρώτους ήδη μήνες της ζωής τους, ή ακόμα και από τις πρώτες εβδομάδες. Στην πραγματικότητα τα μωρά μας είναι βιολογικά προγραμματισμένα να ξυπνούν πολύ πιο συχνά τη νύχτα σε σύγκριση με μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες, γιατί οι κύκλοι ύπνου τους είναι πολύ πιο σύντομοι. Τα μωρά μας κοιμούνται για πολύ λίγο χρόνο βαθιά, έπειτα βιώνουν αρκετό ύπνο REM (ύπνο γρήγορων κινήσεων των ματιών, συνδεόμενο με τα όνειρα) και ξυπνούν έπειτα από 1-2 ώρες, για να επιστρέψουν έπειτα σε έναν παρόμοιο βραχύ κύκλο ύπνου. Οι σύντομοι κύκλοι ύπνου επιτρέπουν στα βρέφη να περνούν περισσότερο χρόνο της ημέρας στον ύπνο REM, o οποίος θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικός για την ανάπτυξη του εγκεφάλου.

Πολλοί γονείς αισθάνονται εξαντλημένοι όταν τα μικρά τους παιδιά κλαίνε την νύχτα, εν μέρει γιατί απαιτείται πρόσθετη ενέργεια για να σηκωθούν και να ηρεμήσουν το μικρό τους, αλλά και μερικές φορές γιατί έχουν την μη ρεαλιστική προσδοκία ότι τα μωρά «πρέπει» να κοιμούνται μόνα τους όλη νύχτα. Κάποιοι από αυτούς τους γονείς βρίσκουν ότι το ελεγχόμενο κλάμα βοηθάει. Άλλοι γονείς όμως βρίσκουν ότι δε βοηθάει ή ότι προκαλεί τόσο επώδυνες στιγμές σε γονείς και μωρό που αποφασίζουν να εγκαταλείψουν τη μέθοδο.

Δυστυχώς δεν υπάρχουν καθόλου έρευνες που να εκτιμούν τα επίπεδα ψυχολογικού στρες των βρεφών που υφίστανται την μέθοδο του ελεγχόμενου κλάματος, ή την μακροπρόθεσμη συναισθηματική ή ψυχική επίδραση της μεθόδου στο παιδί που αναπτύσσεται.

Η επιστήμη σήμερα λοιπόν λέει ότι είναι φυσιολογικό και υγιές για μωρά και μικρά παιδιά να μην κοιμούνται χωρίς διακοπή όλη νύχτα και να χρειάζονται την προσοχή και παρουσία των γονιών τους κατά τη διάρκεια της νύχτας. Αυτό δε θα έπρεπε να ονομάζεται διαταραχή, πάθηση, πρόβλημα, εκτός εάν είναι καθαρά έξω από τις συνηθισμένες καταστάσεις.

Οι γονείς θα πρέπει να ενημερώνονται ότι η ανταπόκρισή τους στις ανάγκες και το κλάμα του παιδιού τους δε θα προκαλέσει κάποια επίμονη, κακή «συνήθεια», όπως ευρέως διαδεδομένες αιτιάσεις χωρίς καμία επιστημονική βάση υποστηρίζουν.

Το ξύπνημα του παιδιού τη νύχτα μπορεί να οφείλεται σε άγχος αποχωρισμού, και σε αυτές τις περιπτώσεις οι γονείς θα πρέπει να ενημερώνονται ότι είναι «εντάξει» να κοιμούνται μαζί ή κοντά στο παιδί, τηρώντας συγκεκριμένες προφυλάξεις. Αυτό συχνά έχει ως αποτέλεσμα όλοι να επιστρέφουν σε ομαλό νυχτερινό ύπνο.

Κάθε μέθοδος που χρησιμοποιείται για να βοηθήσει τους γονείς να κοιμηθούν καλύτερα τη νύχτα δεν θα έπρεπε να αποβαίνει εις βάρος των αναπτυξιακών και συναισθηματικών αναγκών του παιδιού. Εάν το ελεγχόμενο κλάμα κρίνεται σκόπιμο να χρησιμοποιηθεί, θα ήταν πιο κατάλληλο αφότου το παιδί μπορεί να κατανοήσει το νόημα των λέξεων από τους γονείς, μπορεί να γνωρίζει ότι οι γονείς του θα έρθουν πίσω και να μπορεί να νιώθει ασφαλές χωρίς την παρουσία των γονιών.

Από αναπτυξιακή άποψη η ηλικία αυτή είναι περίπου τριών χρονών. Αυτό βέβαια ποικίλει ανάλογα με το παιδί, για αυτό η παρατήρηση του δικού μας παιδιού και η απόκρισή μας στα σημάδια του είναι ο καλύτερος τρόπος για να διαπιστώσουμε εάν το παιδί μας είναι έτοιμο να κοιμηθεί μόνο του νιώθοντας ασφαλές. Η μητέρα θα πρέπει να αποφεύγει συγκρίσεις του παιδιού της με άλλα παιδιά και να εστιάζει στην αναπτυξιακή ωρίμανση του δικού της παιδιού, η οποία μπορεί να ποικίλει.

Πριν την έναρξη της μεθόδου ελεγχόμενου κλάματος, επαγγελματίας υγείας (πχ παιδίατρος) θα έπρεπε να αξιολογήσει πλήρως την υγεία του παιδιού, τις ενδο-οικογενειακές σχέσεις, το κατά πόσο το κλάμα του μωρού τη νύχτα είναι πραγματικά έξω από τα φυσιολογικά όρια. Θα πρέπει να γίνεται προσπάθεια ώστε οι γονείς να συνδέονται με υποστηρικτικές δομές στην κοινότητα για να περιοριστεί η απομόνωση που συχνά υπάρχει σε γονείς με μικρά παιδιά. Άλλες στρατηγικές, εκτός από το ελεγχόμενο κλάμα, θα έπρεπε πάντα να συζητούνται με τους γονείς ως προτιμότερες επιλογές.

Εάν ένα μωρό ή μικρό παιδί έχει ήδη βιώσει αποχωρισμό από το γονιό του εξαιτίας αρρώστιας, νοσηλείας, απουσίας του γονιού ή υιοθεσίας, ή εάν ένα παιδί εκδηλώσει μεγάλο άγχος κατά τη διαδικασία του ελεγχόμενου κλάματος, η μέθοδος δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται. Αυτό γιατί τα παιδιά που έχουν ήδη βιώσει τραυματικό αποχωρισμό είναι πιο ευάλωτα στις αρνητικές συνέπειες από το είδος του στρες που προκαλείται από το ελεγχόμενο κλάμα.

Όποτε οι γονείς φτάνουν στα όριά τους με το έντονο κλάμα του παιδιού και υπάρχει κίνδυνος παιδικής κακοποίησης, είναι απαραίτητο οι γονείς αυτοί να λαμβάνουν περαιτέρω υποστήριξη και σύνδεση με κοινωνικό λειτουργό.

Στους γονείς θα πρέπει να λέγεται ότι το ελεγχόμενο κλάμα δεν έχει ερευνηθεί για τα επίπεδα στρες που προκαλεί στο μωρό ή για τις συνέπειές του μακροπρόθεσμα στην συναισθηματική του ανάπτυξη.

Όποτε χρησιμοποιείται, θα πρέπει να δίνονται οδηγίες για όσο το δυνατό πιο ασφαλή πρακτική και προφυλάξεις. Ειδικότερα, οι γονείς θα πρέπει να εστιάσουν στο επίπεδο άγχους που προκαλεί στο παιδί τους και όχι στο χρονικό διάστημα – λεπτά της ώρας- που το μωρό τους έχει αφεθεί να κλαίει. Επιπλέον, οι γονείς πρέπει να εγκαταλείπουν την τεχνική οποιαδήποτε στιγμή δεν την «νιώθουν» σωστή.

Πηγή: Australian Association for Infant Mental Health. Position Paper 1: Controlled Crying. Revised ed, March 2004

Μετάφραση και απόδοση στα Ελληνικά:

Στέλιος Παπαβέντσης, M.R.C.P.C.H., D.C.H. I.B.C.L.C.
Παιδίατρος – Σύμβουλος Γαλουχίας
www.pediatros-thes.gr

Βιβλιογραφία:

Bowlby J (1973). Attachment and loss: 2. Separation. Harmondswroth, Middlesex: Penguin.
McKenna J (2000). Cultural influences on infant sleep. Zero to Three 20, 9-18.
Perry BD et al. Homeostasis, stress, trauma, and adaptation: a neurodevelopmental view of childhood trauma. Child and Adolescent Psychiatric Clinics of North America 7, 33-51: 1998.

Επιμέλεια άρθρου υγείας: Συντακτική Ομάδα Υγείαonline

Κίνδυνοι για την υγεία σχετιζόμενοι με μη θηλασμό

1 σχόλιο

Ο Γενικός Αρχίατρος των ΗΠΑ και το Υπουργείο Υγείας της χώρας εξέδωσαν τον παρακάτω συγκεντρωτικό πίνακα με τα τελευταία επιστημονικά δεδομένα ως προς τους κινδύνους για την υγεία παιδιού και μητέρας σε περίπτωση μη θηλασμού:

Τελειόμηνα βρέφη που δεν θήλασαν καθόλου έχουν:

·        100% μεγαλύτερο κίνδυνο για οξείες λοιμώξεις των ώτων (ωτίτιδα), σε σύγκριση με μωρά που θήλασαν αποκλειστικά για τουλάχιστον τρεις μήνες.

·        47% μεγαλύτερο κίνδυνο για έκζεμα (ατοπική δερματίτιδα), σε σύγκριση με βρέφη που θήλασαν αποκλειστικά για τουλάχιστον τρεις μήνες.

·        178% μεγαλύτερο κίνδυνο για διάρροιες και εμετούς (γαστρεντερική λοίμωξη) σε σύγκριση με μωρά που θήλασαν έστω και λίγο.

·        257% μεγαλύτερο κίνδυνο για νοσηλεία στο νοσοκομείο για παθήσεις αναπνευστικού κατά τον πρώτο χρόνο της ζωής σε σύγκριση με παιδιά που θήλασαν αποκλειστικά για τουλάχιστον τέσσερις μήνες.

·        67% μεγαλύτερο κίνδυνο για άσθμα με οικογενειακό ιστορικό σε σύγκριση με μωρά που θήλασαν έστω και μη αποκλειστικά για τουλάχιστον τρεις μήνες.

·        35% μεγαλύτερο κίνδυνο για άσθμα χωρίς οικογενειακό ιστορικό σε σύγκριση με μωρά που θήλασαν έστω και μη αποκλειστικά για τουλάχιστον τρεις μήνες.

·        32% μεγαλύτερο κίνδυνο για παιδική παχυσαρκία, σε σύγκριση με παιδιά που θήλασαν έστω και λίγο.

·        64% μεγαλύτερο κίνδυνο για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, σε σύγκριση με παιδιά που θήλασαν έστω και λίγο.

·        23% μεγαλύτερο κίνδυνο για οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία, σε σύγκριση με παιδιά που θήλασαν για πάνω από έξι μήνες.

·        18% μεγαλύτερο κίνδυνο για οξεία μυελογενή λευχαιμία, σε σύγκριση με παιδιά που θήλασαν για περισσότερο από έξι μήνες.

·        56% μεγαλύτερο κίνδυνο για σύνδρομο αιφνιδίου βρεφικού θανάτου, σε σύγκριση με βρέφη που θήλασαν έστω και λίγο.

Πρόωρα βρέφη που δεν πήραν καθόλου μητρικό γάλα έχουν:

·        138% μεγαλύτερο κίνδυνο για ανάπτυξη νεκρωτικής εντεροκολίτιδας, σε σύγκριση με πρόωρα βρέφη που πήραν μητρικό γάλα έστω και λίγο.

Μητέρες που δεν θήλασαν καθόλου έχουν:

·        4% μεγαλύτερο κίνδυνο για καρκίνο μαστού, σε σύγκριση με μητέρες που θήλασαν για ένα χρόνο

·        27% μεγαλύτερο κίνδυνο για καρκίνο ωοθηκών, σε σύγκριση με μητέρες που θήλασαν για ένα χρόνο.

 

Πηγή: U.S. Department of Health and Human Services. The Surgeon General’s Call to Action to Support Breastfeeding. Washington, DC: U.S. Department of Health and Human Services, Office of the Surgeon General; 2011. Page 71.

Μετάφραση: Στέλιος Παπαβέντσης MRCPCH DCH IBCLC 2011

Πηγή

Παιδική επιληψία και Θηλασμός

1 σχόλιο

Γράφει ο παιδίατρος – σύμβουλος γαλουχίας Στέλιος Παπαβέντσης

Όσο περισσότερο χρόνο θηλάζει ένα παιδί, τόσο μειώνονται οι πιθανότητες να παρουσιάσει παιδική επιληψία έδειξε μεγάλη έρευνα στη Δανία.

Μια μεγάλη προοπτική έρευνα διενεργήθηκε στη Δανία από τη Σχολή Δημόσιας Υγείας. Οι επιστήμονες παρακολούθησαν έναν πληθυσμό 69.750 παιδιών που γεννήθηκαν στη Δανία το χρονικό διάστημα 1997 με 2003. Αυτόν τον Εθνικό Πληθυσμό Γεννήσεων στη Δανία τον παρακολούθησαν μέχρι το 2008, για 5 με 11 χρόνια από τη γέννηση. Έλαβαν πληροφορίες για το θηλασμό ή όχι αυτών των παιδιών μέσα από τηλεφωνικές συνεντεύξεις των γονιών, στην ηλικία των 6 και των 18 μηνών. Παράλληλα συνέλεξαν πληροφορίες για τα παιδιά που εμφάνισαν επιληψία από το Εθνικό Νοσοκομειακό Αρχείο της Δανίας.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης που δημοσιεύθηκαν τον Ιανουάριο του 2011 στο διαδίκτυο, ο μητρικός θηλασμός συσχετίστηκε με μειωμένο κίνδυνο για εμφάνιση επιληψίας κατά την παιδική ηλικία. Αποκλείστηκαν άλλοι παράγοντες, όπως τα προβλήματα υγείας κατά τη γέννηση και παθήσεις της μητέρας κατά την εγκυμοσύνη. Τα παιδιά που είχαν θηλάσει για τουλάχιστον 5 μήνες είχαν 26% λιγότερες πιθανότητες για εμφάνιση επιληψίας μετά τον πρώτο χρόνο της ζωής, όσα είχαν θηλάσει για τουλάχιστον 8 μήνες είχαν 39% λιγότερο κίνδυνο για επιληψία. Όσα είχαν θηλάσει για τουλάχιστον 12 μήνες είχαν 50% μικρότερο κίνδυνο για επιληψία, και τέλος, όσα είχαν θηλάσει για παραπάνω από 12 μήνες είχαν 59% λιγότερες πιθανότητες για επιληψία κατά την παιδική ηλικία. Υπήρχε λοιπόν δοσο-εξαρτώμενη σχέση στην προστασία του μητρικού θηλασμού, δηλαδή όσο περισσότερο θήλαζαν, τόσο περισσότερο προστατεύονταν.
Οι ερευνητές συμπέραναν ότι η στατιστική σημαντικότητα των συμπερασμάτων της μελέτης δείχνει ότι η προστασία του μητρικού θηλασμού ενάντια στην επιληψία είναι πιθανό να είναι αιτιολογική και όχι τυχαία, από άλλους δηλαδή παράγοντες. Κατέληξαν επίσης στο συμπέρασμα ότι ένας επιπλέον λόγος που πρέπει οι επαγγελματίες υγείας να αναφέρουμε στις μητέρες για να τις ενθαρρύνουμε να θηλάσουν όσο το δυνατόν περισσότερο είναι η προστασία από παιδική επιληψία.
Υπάρχουν δεκάδες μελέτες των τελευταίων ετών που αφορούν διάφορες σωματικές και ψυχικές παθήσεις παιδιών και μητέρων και που καταλήγουν σε αξιοσημείωτα όμοια συμπεράσματα: η σχέση του θηλασμού με την υγεία είναι δοσο-εξαρτώμενη. Τα οφέλη του θηλασμού δεν σταματούν ούτε στους τρεις, ούτε στους έξι, ούτε στους δώδεκα μήνες, αλλά αθροίζονται τόσο πιο έντονα και περισσότερα όσο μεγαλύτερη είναι η χρονική διάρκειά του, χωρίς ανώτερο όριο. Πιο απλά, ένα παιδί που θήλασε για 18 μήνες έχει πιθανότητα για πιο προστατευμένη υγεία, σε σύγκριση με ένα παιδί που θήλασε 9 μήνες. Τις μελέτες αυτές πρέπει ακόμα να μάθουμε να τις διαβάζουμε αντίστροφα: Αυτό που πραγματικά λέει η παραπάνω δανέζικη μελέτη είναι ότι ένα παιδί που δεν θήλασε καθόλου έχει διπλάσια πιθανότητα για επιληψία κατά τα επόμενα χρόνια της ζωής του, συγκρινόμενο με το παιδί που θήλασε 12 μήνες.

Πηγή: Sun Y, Vestergaard M, Christensen J, Olsen J. Breastfeeding and Risk of Epilepsy in Childhood: A Birth Cohort Study. J Pediatr. 2011 Jan 11. [Epub ahead of print]

Ο αποκλειστικός θηλασμός βλάπτει; Ποιοι έκαναν την έρευνα και γιατί πρέπει να τους αμφισβητήσουμε;

9 Σχόλια

 

Μπορεί να είδατε την έρευνα δημοσιευμένη στο Βήμα (που δεν είναι ιδιαίτερα αξιόπιστο σε ότι αφορά διατροφικές πληροφορίες). Οι ερευνητές λοιπόν συγκέντρωσαν διάφορες παλιότερες έρευνες και έβγαλαν το συμπέρασμα ότι βρέφη που θηλάζουν αποκλειστικά τους πρώτους 6 μήνες είχαν κίνδυνο να παρουσιάσουν αναιμία αλλά και αλλεργίες. Η μελέτη παρουσιάζεται εδώ, και φαίνεται ότι οι ερευνητές έκαναν μια επιλεκτική ανασκόπηση ερευνών. Βασικά το κείμενο-μελέτη φαίνεται να απευθύνεται στο Υπουργείο Υγείας της Μεγάλης Βρετανίας το οποίο έχει υιοθετήσει τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας που συστήνει να γίνεται αποκλειστικός θηλασμός τους πρώτους 6 μήνες, και αυτό δεν αρέσει στις εταιρίες που παράγουν παιδικές τροφές, και θέλουν το υπουργείο να αναθεωρήσει αυτή την απόφαση. H Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια Τροφίμων που δεν φημίζεται για την αντικειμενικότητα αναφέρει ότι δεν υπάρχει κίνδυνος το να δώσει κανείς στο βρέφος άλλες τροφές από τους 4 μήνες (αυτό δεν σημαίνει ότι είναι και καλύτερο). Το πρόβλημα εδώ είναι το εξής: στο τέλος της μελέτης αναφέρεται ότι 3 από τους 4 συγγραφείς «έχουν εργαστεί ως σύμβουλοι ή / και έχουν λάβει χρηματοδότηση για έρευνες τους από εταιρείες που κατασκευάζουν τα παρασκευάσματα για βρέφη και παιδικές τροφές, τα τελευταία 3 χρόνια». Με λίγα λόγια οι ερευνητές έχουν χρηματοδοτηθεί από τις εταιρίες που παρασκευάζουν συμπληρωματικές παιδικές τροφές και γάλατα. Να τους εμπιστευτούμε;
————————————–
Μπράβο στο blog Να το φάω? που   βάζει τα πράγματα στη θέση τους.

Older Entries