Και αν μου πει το παιδί μου ότι είναι ομοφυλόφιλο;

3 Σχόλια

Γράφει: Ψημενάτου Νάνσυ, Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Η σεξουαλικότητα ενός ατόμου είναι ένα θέμα με το οποίο οι άνθρωποι ασχολούνται συχνά, μετατρέποντας ένα πεδίο της ζωής ενός ατόμου σε πεδίο μάχης, ανάλυσης, σύγκρουσης, παραπληροφόρησης από ειδικούς, από «ειδικούς» και μη ειδικούς.
Τι γίνεται λοιπόν στην περίπτωση που το παιδί μας, μας ανακοινώσει ότι είναι gay, λεσβία, ή bisexual; Ίσως σκεφτούμε ή και πούμε κάτι σαν:

  • Γιατί το λες αυτό;
  • Είσαι σίγουρος/η;
  • Μη λες τέτοια! Να με σκοτώσεις θες;
  • Φάση είναι θα σου περάσει!
  • Πόσο καιρό το ξέρεις;
  • Ποιος άλλος το ξέρει;
  • Σε πείραξε κάποιος/α;
  • Μήπως είσαι άρρωστος/η; Θα πάμε σε έναν γιατρό να δούμε τι θα μας πει!

Τι σημαίνει να είναι κάποιος gay, λεσβία ή bisexual;

Η ομοφυλοφιλία δεν είναι ασθένεια, ελάττωμα, αποτέλεσμα κακοποίησης, σεξουαλική διαστροφή ή μόδα. Είναι μια φυσιολογική και αναμενόμενη πραγματικότητα. Οι ομοφυλόφιλοι δεν είναι αδύναμοι ή λιγότερο ικανοί από τον οποιαδήποτε άλλον.
Η ομοφυλοφιλία είναι όρος που χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε την έλξη που νοιώθουν οι άνθρωποι για το ίδιο φύλο. Με τον όρο gay αναφερόμαστε όταν θέλουμε να περιγράψουμε την έλξη που νοιώθει ένας άνδρας για έναν άλλο, με τον όρο λεσβία την έλξη που νοιώθει μια γυναίκα για μια άλλη και με τον όρο bisexual (αμφιφυλόφιλια) την έλξη που νοιώθει κάποιος και για τα δύο φύλα.

Πως γνωρίζει το παιδί μου ότι είναι ομοφυλόφιλο;

Θυμάστε το πρώτο σας φτερούγισμα στην καρδιά; Τον πρώτο έρωτα; Τις πρώτες σας φαντασιώσεις; Αυτή η εσωτερική εμπειρία είναι κοινή για όλους τους ανθρώπους και κάπως έτσι αισθάνεται και ένα παιδί ανεξάρτητα αν η έλξη αυτή αφορά το ίδιο ή το αντίθετο φύλο.

Ποιο είναι το «καλό» για το παιδί μου;

Κάθε γονιός θέλει το καλύτερο για το παιδί του. Ένα πρόβλημα που προκύπτει συχνά ανάμεσα στη σχέση γονιού- παιδιού είναι ότι αυτό «το καλό» που θέτουν οι γονείς είναι αυστηρό και περιορισμένο και δεν λαμβάνει καθόλου υπόψη τη γνώμη, την επιθυμία, τη προσωπικότητα και την κλίση του παιδιού.
Γενικά μιλώντας, ένας γονιός μπορεί αν το παιδί του έχει κλίση στο χορό να προσπαθήσει να το εμποδίσει για το «καλό» του και «σπρώχνοντάς το» να ασχοληθεί με κάτι άλλο, πιο «σοβαρό».
Έτσι και στην περίπτωση της σεξουαλικότητας ενός παιδιού, ο γονέας μπορεί να πιστεύει ότι ξέρει πιο είναι το «καλό» του παιδιού, το να μην είναι δηλαδή ομοφυλόφιλο, και να προσπαθεί με κάθε τρόπο να το «γιατρέψει». Τα προβλήματα που προκύπτουν από αυτή τη συμπεριφορά του γονέα όμως είναι πολλά, ποίκιλα και συχνά επικίνδυνα.
Ο Σεξισμός, ο κοινωνικός αποκλεισμός, η ταπείνωση, οι ψίθυροι, τα σχόλια είναι μόνο λίγα από τα θέματα που δυστυχώς έχει το παιδί να αντιμετωπίσει. Αυτά τα θέματα θα τα συναντήσει έξω από το σπίτι. Φανταστείτε λοιπόν το να έχει την ίδια ακριβώς αντιμετώπιση και από εσάς.
Υπάρχουν πολλά παιδιά τα οποία έχουν σκεφθεί την αυτοκτονία ως «λύση» για το «πρόβλημα» τους. Πολλά αποπειράθηκαν να αυτοκτονήσουν και η απόπειρα αυτή είχε τραγικό τέλος με το θάνατο του παιδιού.
Παιδιά τα οποία νοιώθουν ότι κανείς δεν μπορεί να τους καταλάβει ή να τους ακούσει, να τους λύσει τις απορίες τους. Παιδιά τα οποία αισθανόμενα «διαφορετικά», φοβήθηκαν, βρέθηκαν σε σύγχυση ενώ η μόνη τους ανάγκη ήταν η διαβεβαίωση ότι είναι φυσιολογικά και όχι «ανώμαλα».
Παιδιά τα οποία κατέφυγαν σε ακραίες και επικίνδυνες συμπεριφορές όπως χρήση ναρκωτικών ή αλκοόλ για να διαχειριστούν αυτά τα συναισθήματα.
Το καλό για το παιδί σας λοιπόν είναι να σας έχει δίπλα του, σύμμαχο του στην ζωή που θέλει να ζήσει το ίδιο για τον εαυτό του και όχι τη ζωή που θέλετε εσείς να ζήσει.

Τι να κάνω λοιπόν;

Να μερικές προτάσεις που θα σας βοηθήσουν να αντιμετωπίσετε τους δικούς περιορισμούς:

  • Σκεφθείτε πρώτα ποιες είναι οι δικές σας προσωπικές απόψεις για την ομοφυλοφιλία.
  • Σκεφθείτε από πού έχετε διδαχθεί και αποκτήσει αυτές τις απόψεις.
  • Αναρωτηθείτε: Έχω διαφορετική άποψη για τη γυναικεία και την ανδρική ομοφυλοφιλία;
  • Πριν μιλήστε στο παιδί σας, βεβαιωθείτε ότι θα είστε ήρεμοι και ότι θα καθίσετε πρώτα και πάνω από όλα για «να ακούσετε» τι έχει να σας πει.
  • Μιλήστε με άλλους ανθρώπους (οι οποίοι μπορούν να σας ακούσουν με ανοιχτό μυαλό και χωρίς κριτική) και καταθέστε τους φόβους σας και τις ανησυχίες σας. Πολλοί γονείς σκέφτονται θέματα όπως: «Δεν θα αποκτήσω εγγόνια»;
  • «Αν υιοθετήσει ή κάνει εξωσωματική πόσο «φυσιολογική» θα είναι η οικογένεια αυτή»
  • «Μήπως φταίω εγώ»;
  • «Μήπως το παιδί μου δεν είναι πλέον ασφαλές»;
  • Αναζητήστε τη βοήθεια ενός ειδικού (κατά προτίμηση κάποιος που να διαπιστώσετε ότι είναι ενημερωμένος σωστά) ώστε να πάρετε τις κατάλληλες πληροφορίες για το πώς να διαχειριστείτε τα δικά σας συναισθήματα αλλά και πώς να μιλήσετε στο παιδί σας ώστε να το διευκολύνεται να γίνει ένας υγιής, ευτυχισμένος ενήλικος/η.

Η σεξουαλικότητα, όπως προαναφέρθηκε είναι μόνο ένα από τα πεδία της ζωής ενός ανθρώπου. Θα χρειαστεί να σκεφθείτε πολύ σοβαρά τη στάση που θα κρατήσετε και να ζήσετε με τις ανάλογες συνέπειες αν αποφασίσετε να «κρίνετε» (το παιδί σας) και ενδεχομένως να το απορρίψετε από ένα χαρακτηριστικό του ή μια του επιλογή. Η διαδικασία της αποδοχής είναι μια κατάσταση που απαιτεί χρόνο και προσπάθεια αλλά τα αποτελέσματά της αξίζουν τον κόπο.
Αφορούν στο να δεχτούμε τη διαφορετικότητα όπου και όπως και να τη συναντάμε. Είτε αφορά το χρώμα, τη φυλή, το ύψος, το βάρος, την αριστεροχειρία, τα άτομα ειδικές ικανότητες χρειάζεται μια αλλαγή ώστε να σταματήσουμε να μιλάμε για «μειονότητες». Αλλά να κατανοήσουμε την μοναδικότητα του κάθε ατόμου χωριστά. Να την εκτιμήσουμε και να ζήσουμε αρμονικά με αυτή.

 

Ψημενάτου Νάνσυ
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Βλέποντας το πρόβλημα του παιδιού… με άλλα μάτια

1 σχόλιο

Συνήθως, το σύμπτωμα ή τα συμπτώματα κάποιου παιδιού είναι αυτό που κινητοποιεί τους γονείς να αναζητήσουν τη βοήθεια ενός ειδικού, σχετικά με τον τρόπο που έπρεπε να χειριστούν το συγκεκριμένο σύμπτωμα ή πρόβλημα. Είναι πολλοί οι γονείς, οι οποίοι δυσκολεύονται να έρθουν σε επαφή με έναν ψυχολόγο

γιατί δυσκολεύονται να παραδεχτούν ότι το παιδί τους είναι πιθανό να έχει κάποιο πρόβλημα. Και πολλοί καλά κάνουν!

Ευτυχώς, υπάρχει τρόπος να αντιμετωπίσουμε το σύμπτωμα – γονείς και ειδικοί – με μια εντελώς διαφορετική ματιά. Ένα παιδί αναπτύσσεται, εξελίσσεται, μεγαλώνει, συμπεριφέρεται, συμμορφώνεται, «ταιριάζει» μέσα στην οικογένεια και ανάλογα με τη φάση στην οποία βρίσκεται μια οικογένεια. Έτσι, το πρώτο παιδί είναι εντελώς διαφορετικό από το δεύτερο παιδί.

Το ένα παιδί είναι πιο υπεύθυνο ή ώριμο, ενώ το άλλο πιο πρόσχαρο και κοινωνικό. Το ένα παιδί είναι πιο ανεξάρτητο, ενώ το άλλο έχει ανάγκη περισσότερη φροντίδα. Η συμπεριφορά (ή το σύμπτωμα) του ενός μέλους γίνεται λειτουργία και ερέθισμα για τη συμπεριφορά των υπόλοιπων μελών της οικογένειας, γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας ιδιαίτερης και μοναδικής οικογενειακής διεργασίας.

Έτσι, το «πρόβλημα» ή «σύμπτωμα» ενός μέλους είναι υπόθεση όλης της οικογένειας. Είναι άσκοπη και αδύνατη η κατανόηση της συμπεριφοράς – ευχάριστη ή δυσάρεστη – ενός μέλους της οικογένειας, ανεξάρτητα από τη συμπεριφορά των υπόλοιπων μελών.

Ο στόχος, λοιπόν, δεν είναι ο χαρακτηρισμός ενός παιδιού ως «προβληματικού», αλλά η ανάδειξη των υγιών και λειτουργικών στοιχείων και των παιδιών και των γονιών. Το σύμπτωμα στο παιδί θα αποτελέσει κίνητρο για τους γονείς να αναρωτηθούν για τη δική τους πορεία, αφού το παιδί αναπτύσσεται στην οικογένεια, το συναισθηματικό κλίμα της οποίας καθορίζεται από την ποιότητα της σχέσης του συζυγικού ζευγαριού. Το σύμπτωμα θα γίνει μια ευκαιρία για βελτίωση του τρόπου επικοινωνίας του ζευγαριού, των αδερφιών, όλης της οικογένειας.

Τριανταφυλλιά Χαρίλα,
Ψυχολόγος, MSc Εργασιακή Υγεία,
Ειδίκευση στη Συστημική – Οικογενειακή Ψυχοθεραπεία
Τηλ. Επικοινωνίας 210.9956190

Πηγή

Η τιμωρία ως μέσο διαπαιδαγώγησης

Σχολιάστε

Συνοπτική αναφορά για τα είδη της τιμωρίας και την αποτελεσματικότητα αυτών.
του Ψυχολόγου Ευάγγελου Καναβιτσά

90% των Ελλήνων αναφέρουν πως τιμωρούν τα παιδιά τους και 60% αναφέρουν πως επιβάλλουν και σωματικές και ψυχολογικές ποινές στα παιδιά τους (Κρασανάκης, 1992).

Η τιμωρία είναι

«η ποινή που επιβάλλεται για κάποια αξιόποινη πράξη.» (Παγουλάτος)
«ένα είδος προστίμου το οποίο επιβάλλεται σε κάποιο πρόσωπο για την ανάρμοστη συμπεριφορά του ή για την παράβαση ορισμένων κανόνων, τους οποίους οφείλει να τηρεί.» (Κρασανάκης)
«κάθε δυσάρεστο γεγονός που επισυμβαίνει αμέσως μετά την εκτέλεση μιας πράξης κι έχει σα συνέπεια την αποδυνάμωση της πράξης αυτής.» (Leslie).

Αποτελέσματικότητα της Τιμωρίας

Αν εφαρμοστεί με σύνεση, μπορεί να αποτελέσει λύση τελευταίας ανάγκης, μόνο σαν κατασταλτικό, πυροσβεστικό μέσο, κι αυτό γιατί;
Η τιμωρία δεν μαθαίνει στο παιδί τι να κάνει και πώς να το κάνει. Συνεπώς, δεν έχει μορφωτική αξία και κανένας κακός χαρακτήρας δεν έγινε καλός μόνο με την τιμωρία.
Αντίθετα, η ενίσχυση των θετικών συμπεριφορών του παιδιού, σε συνδυασμό με ήπιες τιμωρίες, όταν είναι απαραίτητες, αποτελεί ισχυρό μέσο σφυρηλάτησης του χαρακτήρα του παιδιού.

Είδη Τιμωρίας και η επικινδυνότητά τους

Σωματική τιμωρία.
Ιδιαίτερα επικίνδυνη στο να δημιουργήσει άβουλα, φοβισμένα και επιθετικά παιδιά. Ωστόσο, άλλο η συστηματική σωματική τιμωρία κι άλλο η απώθηση, η σωματική καθοδήγηση του παιδιού στο χώρο.
Τεχνική του διαλείμματος.
Απομάκρυνση του παιδιού μέχρι να ηρεμίσει και να συμμορφωθεί. Σχετικά ακίνδυνη, αν το παιδί αποφασίζει πότε θα επιστρέψει κι αν του κάνουμε σαφές πως δεν αποδοκιμάζουμε το ίδιο αλλά τη συμπεριφορά του.
Απειλές για φαντάσματα, δράκους κτλ.
Μπορούν να αποτελέσουν εκλυτικά αίτια φοβιών και άλλων αγχωδών διαταραχών στα παιδιά και τα κάνουν να νιώθουν απροστάτευτα.
Απαγόρευση πρόσβασης σε παιχνίδια, τηλεόραση κ.τ.λ.
Σχετικά ακίνδυνη τακτική αρκεί τα αντικείμενα των οποίων την πρόσβαση απαγορεύουμε στο παιδί δεν αποτελούν σύμβολα της αγάπης μας για αυτό.
Ανάθεση αντιγραφής ή αποστήθισης κειμένων.
Δίνουν το μήνυμα στα παιδιά πως μάθηση=αγγαρεία.

Σε κάθε περίπτωση το παιδί πρέπει να νιώθει ότι το σεβόμαστε, ότι τιμωρούμε τη συμπεριφορά του κι όχι την προσωπικότητά του, ότι η τιμωρία είναι η φυσική συνέπεια της πράξης του κι όχι η εκδήλωση της απόρριψής του από μας. Τέλος, όσο περισσότερο ενισχύουμε το παιδί με επαίνους και πράξεις για τις θετικές του συμπεριφορές τόσο λιγότερο θα χρειαστεί να το τιμωρούμε για τις αρνητικές του.

πηγή

Συμβουλές για μια εύκολη επίσκεψη του παιδιού στο οδοντιατρείο.

8 Σχόλια

Απόσπασμα από το άρθρο Οδοντιατρική και παιδιά (Καλύτερα να προλαμβάνεις, παρά να θεραπεύεις!)  της Οδοντιάτρου Μαρίας Ορφανίδου.

 

  1. ΑΝ ΠΡΟΚΕΙΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΤΟΥ ΦΟΡΑ, ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΝΑ ΜΗΝ ΕΙΝΑΙ ΑΓΧΩΜΕΝΟΙ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ, ΟΠΟΤΕ ΚΑΙ ΘΑ ΤΟΥ ΜΕΤΑΔΟΣΟΥΝ ΤΟ ΑΓΧΟΣ ΤΟΥΣ. ΜΕΙΝΕΤΕ ΗΡΕΜΟΙ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΕΡΘΕΙΤΕ ΣΑΝ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΑΠΛΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΟΠΩΣ ΤΑ ΨΩΝΙΑ Ή Η ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟ ΚΟΜΜΩΤΗΡΙΟ.
  2. ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΚΑΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΜΕΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΜΙΑ ΩΡΑ ΠΡΙΝ. ΟΜΩΣ, ΜΗΝ ΤΟ ΣΥΖΗΤΑΤΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΜΑΖΙ ΤΟΥ,ΟΥΤΕ ΝΑ ΤΟ ΚΑΝΕΤΕ ΝΑ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΣΑΝ ΚΑΤΙ ΤΡΟΜΑΚΤΙΚΟ. ΠΕΙΤΕ ΑΠΛΩΣ «ΘΑ ΠΑΜΕ ΣΤΟ ΓΙΑΤΡΟ ΝΑ ΤΟΥ ΔΕΙΞΟΥΜΕ ΤΑ ΔΟΝΤΑΚΙΑ ΣΟΥ» ΚΙ ΑΦΗΣΤΕ ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΣΕ ΜΕΝΑ.
  3. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ, ΕΙΔΙΚΑ ΑΝ ΞΕΡΕΤΕ ΟΤΙ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΣΑΣ ΔΕ ΣΥΝΕΡΓΑΖΕΤΑΙ ΕΥΚΟΛΑ, ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΕΧΕΤΕ ΚΑΤΙ ΜΑΖΙ ΣΑΣ-ΟΠΩΣ ΕΝΑ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ-ΓΙΑ ΝΑ ΤΟ ΔΩΣΕΤΕ ΣΑΝ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΣΗ ΕΑΝ ΦΑΝΕΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΜΟ. ΣΥΝΕΝΝΟΗΘΕΙΤΕ ΜΑΖΙ ΤΟΥ ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΡΩΝ ΟΤΙ ΘΑ ΤΟ ΠΑΡΕΙ ΜΟΝΟ ΑΝ ΚΑΘΙΣΕΙ ΦΡΟΝΙΜΑ-ΚΑΙ ΤΗΡΕΙΣΤΕ ΤΟ!
  4. ΠΟΤΕ ΜΗ ΣΥΖΗΤΑΤΕ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΣΑΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΤΟΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟ ΓΙΑΤΙ ΕΤΣΙ ΕΙΝΑΙ ΒΕΒΑΙΟ ΠΩΣ ΘΑ ΜΑΘΕΙ ΝΑ ΤΟΝ ΦΟΒΑΤΑΙ-ΚΙ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΜΕΝΟ ΟΤΙ ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΦΟΒΟΥΝΤΑΙ ΤΟΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟ, ΚΑΤΑΛΗΓΟΥΝ ΝΑ ΤΟΝ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΟΛΥ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΠ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ!!!
  5. ΠΟΤΕ ΜΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΕ ΤΟΝ ΓΙΑΤΡΟ ΓΙΑ ΝΑ ΦΟΒΕΡΙΣΕΤΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΑΣ. ΠΟΛΛΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΛΕΝΕ «ΑΝ ΔΕ ΦΑΣ/ΑΝ ΔΕ ΚΑΤΣΕΙΣ ΦΡΟΝΙΜΑ ΘΑ ΣΕ ΠΑΩ ΣΤΟΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟ». ΕΙΝΑΙ ΟΤΙ ΧΕΙΡΟΤΕΡΟ ΑΥΤΟ, ΓΙΑΤΙ ΟΤΑΝ ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙ ΝΑ ΠΑΕΙ, ΘΑ ΤΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΣΑΝ ΜΙΑ ΦΟΒΕΡΗ ΤΙΜΩΡΙΑ.
  6. ΦΡΟΝΤΙΣΤΕ ΝΑ ΜΗΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΣΑΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ. ΑΥΤΟ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΠΩΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΙΚΕΝΤΡΩΘΕΙΤΕ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ. ΜΕΧΡΙ ΤΑ 6, ΠΛΕΝΕΤE ΕΣΕΙΣ ΤΑ ΔΟΝΤΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ.ΔΕ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΤΟ ΚΑΝΕΙ ΜΟΝΟ ΤΟΥ ΣΩΣΤΑ.
  7. ΞΕΚΙΝΗΣΤΕ ΤΙΣ ΑΝΑ6ΜΗΝΟ ΦΘΟΡΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΣΗΛΑΝΤΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙΑ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΕΤΩΝ. ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΣΩΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΔΟΝΤΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΑΣ.
  8. ΜΗΝ ΠΕΡΙΜΕΝΕΤΕ ΝΑ ΠΟΝΕΣΕΙ Ή ΝΑ ΕΝΟΧΛΗΣΕΙ ΚΑΠΟΙΟ ΔΟΝΤΙ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΣΑΣ ΓΙΑ ΝΑ ΤΟ ΠΑΤΕ ΣΤΟΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟ. ΟΙ ΤΑΚΤΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΑΠΟ ΔΥΣΑΡΕΣΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ. ΑΥΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΝΟΝΑΣ ΠΟΥ ΙΣΧΥΕΙ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ, ΜΙΚΡΟΥΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥΣ.
  9. ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΕΨΗ, ΜΕΙΝΕΤΕ ΜΑΖΙ ΤΟΥ ΣΤΟΝ ΙΔΙΟ ΧΩΡΟ, ΚΑΠΟΥ ΠΙΟ ΜΑΚΡΙΑ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΑΚΟΥΓΕΣΤΕ Ή ΝΑ ΣΑΣ ΒΛΕΠΕΙ ΜΠΡΟΣΤΑ ΤΟΥ. ΑΡΚΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙ Πως ΕΙΣΤΕ ΕΚΕΙ.
  10. ΤΙΣ ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΦΟΡΕΣ, ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΜΕΝΕΤΕ ΠΙΣΩ, ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΑΝΑΜΟΝΗΣ. ΕΧΕΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΘΕΙ ΠΩΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΟΥ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΤΑ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΝ ΑΠ ΕΞΩ, ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΧΑΛΑΡΑ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΜΑ!ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΟΤΙ, Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ, ΑΝ ΚΑΙ ΤΗ ΖΗΤΟΥΝ, ΑΓΧΩΝΕΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ!!!!

Οδοντιατρείο Dynamic Smile

 

 

Οι τσακωμοί των αδελφών

2 Σχόλια

 

Ένα από τα πιο κοινά θέματα προβληματισμού και κάποτε-κάποτε απόγνωσης των γονιών είναι οι σχέσεις των παιδιών μεταξύ τους. Οι σχέσεις των αδελφών και των φίλων. Είτε πρόκειται για αδέρφια είτε για φίλους οι διενέξεις και ο θυμός που πολλές φορές μπορεί να καταλήξουν σε «μάχες»είναι κάτι πολύ συχνό και το συναντάμε σε κάθε σπίτι, σε κάθε χώρο που υπάρχουν πάνω από ένα παιδιά.

Αυτό το τόσο συνηθισμένο φαινόμενο «οι τσακωμοί των αδελφών» αντιμετωπίζεται πολύ συχνά με λανθασμένες συμπεριφορές από τους γονείς και γενικότερα τους ενήλικες ακόμη και τους παιδαγωγούς.  Οι επεμβάσεις συχνά είναι τέτοιες που όχι μόνο δεν σταματούν τις διενέξεις, αντίθετα έχει παρατηρηθεί ότι οι επεμβάσεις των ενηλίκων αυξάνουν τον ανταγωνισμό, καλλιεργούν τις αιτίες τις διένεξης, και ενσπείρουν τη διχόνοια ακόμη περισσότερο με ύπουλους και κρυφούς τρόπους, όχι ηθελημένα βέβαια.

Συχνά οι γονείς αναρωτιούνται τι φταίει και τα δικά τους τα παιδιά τσακώνονται ή τι δεν έχουν κάνει οι ίδιοι σωστά ώστε να μην έχουν εμπνεύσει την αγάπη των αδελφών.  Βιώνοντας ενοχικά την όλη ιστορία επεμβαίνουν με μόνο και κύριο στόχο το σταμάτημα του τσακωμού. Το θέμα δεν είναι να σταματήσουμε το τσακωμό.  Αυτό μπορεί να γίνει εύκολα με αποπροσανατολιστικούς χειρισμούς ιδιαίτερα στα παιδιά μικρής ηλικίας.  Το  ζητούμενο είναι να ασχοληθούμε περισσότερο με το στόχο του καυγά και όχι με τον ίδιο τον καυγά.  Χρειάζεται κατ’ αρχήν να αναρωτηθούμε για το στόχο, χωρίς να σπεύσουμε να βγάλουμε συμπεράσματα επιφανειακά. Τσακώνονται άραγε γιατί πιστεύουν πως μόνον όταν κερδίζεις είσαι σημαντικός ή μήπως γιατί νιώθουν πόνο και απογοήτευση και θέλουν να κάνουν και τον άλλο να νιώσει το ίδιο εκδικούμενα;  Μήπως γιατί έτσι διασκεδάζουν, ή γιατί έτσι μαθαίνουν να διεκδικούν;  Μήπως γιατί νοιώθουν αδικημένα και αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να κερδίσουν τη δικαίωση ή για κάτι άλλο;  Ότι κι αν είναι, χρειάζεται να κατανοήσουμε ότι η συμπεριφορά αυτή, όπως όλες άλλωστε, έχει φανερούς και κρυφούς στόχους.  Καλό είναι να τους εντοπίσουμε και τους δύο.  Δεν είναι πάντοτε εύκολο για κάποιον που δεν είναι εξοικειωμένος με τεχνικές και διαγνώσεις. Ούτε πολύ περισσότερο είναι βοηθητικό να ρωτήσουμε τα παιδιά να μας πουν το στόχο του καυγά τους.  Ίσως είναι σε θέση να εντοπίσουν τον επιφανειακό στόχο, αδυνατούν όμως να γνωρίζουν συνειδητά τον εσωτερικό τους στόχο. Ένα είναι βέβαιο.  Κρυφός ή φανερός ο στόχος είναι λανθασμένος.   Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι χρειάζεται να καταφέρουμε να τον αλλάξουμε  ώστε να βοηθήσουμε τα παιδιά, να βρουν λύσεις μέσα από άλλες επιλογές.  Αυτό επιτυγχάνεται κατά ένα μεγάλο ποσοστό ακολουθώντας τις παρακάτω παραινέσεις.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

  • Μην παίρνετε θέση.  Αυτό δυναμώνει τον ανταγωνισμό.

 

  • Δώστε τους την επιλογή να χωριστούν για λίγο πηγαίνοντας σε  διαφορετικά δωμάτια μέχρι να είναι πρόθυμα να προσπαθήσουν να συνεννοηθούν χωρίς να καυγαδίζουν. Η απομάκρυνση τους μπορεί να βοηθήσει να εξατμιστεί λίγος θυμός.

 

  • Δώστε τους την επιλογή να σταματήσουν τον καυγά ή να πάνε αλλού (σε άλλο δωμάτιο) να συνεχίσουν.  Τονίστε ότι σε οποιαδήποτε περίπτωση εσείς δεν θέλετε να ακούτε.

 

  • Φύγετε από το δωμάτιο.  Το πιστεύετε ή όχι ένας στόχος του καυγά τους είναι να σας κάνουν να εμπλακείτε.

 

  • Αν υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού χρειάζεται να επέμβετε χωρίς πολλά λόγια.

 

  • Αν τσακώνονται για κάποιο παιχνίδι απομακρύνετε το παιχνίδι λέγοντας ότι θα τους το ξαναδώσετε αν είναι έτοιμα να συνεργαστούν.

 

  • Σε κάποια ήσυχη οικογενειακή στιγμή συζητήστε το θέμα και ζητήστε από τα παιδιά να μοιραστούν ιδέες πάνω στο γιατί τα παιδιά τσακώνονται και τι άλλες εναλλακτικές υπάρχουν.

 

  • Ποτέ μην τα συγκρίνετε.

 

  • Βεβαιωθείτε ότι συμπεριφέρεστε το ίδιο στα παιδιά σας ανεξαρτήτως ηλικίας.  Ας σταματήσει πια αυτό το «Εσύ είσαι μεγάλος ή εσύ είσαι μικρός, σταμάτα πρώτος !» αυτό ενισχύει την πιθανότητα να εκπαιδεύουμε «θύματα» και «θύτες».

 

  • Αναπτύξτε μια ατμόσφαιρα συνεργασίας, ενθαρρύνοντας τα παιδιά να συμμετέχουν σε λύσεις προβλημάτων που εμφανίζονται και αφορούν ολόκληρη την οικογένεια.

 

  • Να θυμάστε ότι κάποιες φορές οι τσακωμοί λειτουργούν και σαν παιχνίδι.

 

Σε οποιαδήποτε περίπτωση μη μεγαλοποιείτε τις καταστάσεις που βιώνετε.  Τα αδέλφια που τσακώνονται στην παιδική τους ηλικία δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα τσακώνονται και όταν θα μεγαλώσουν.  Δεν τσακώνονται γιατί δεν αγαπιούνται.  Οι τσακωμοί μεταξύ των αδελφών ιδιαίτερα στη μικρή ηλικία είναι μέρος της φυσιολογικής διαδικασίας διερεύνησης και  κατανόησης των ορίων, πράγμα απαραίτητο για την ορθή τοποθέτηση επί του θέματος αυτού.  Τα όρια χρειάζονται προκλήσεις για να εντοπισθούν και είναι έως και εκπαιδευτικό τούτο να συμβαίνει μέσα στο ασφαλές περιβάλλον της οικογένειας.

Ερατώ Χατζημιχαλάκη, Οικογενειακή Σύμβουλος

Πηγή

 

Οι εξωσχολικές δραστηριότητες

3 Σχόλια

Συχνά οι γονείς αντιμετωπίζουν προβλήματα με τις εξωσχολικές δραστηριότητες των παιδιών.  Τα παιδιά ζητούν συνεχώς καινούριες δραστηριότητες και οι γονείς πιστεύουν πως αν τους δώσουν πολλά ερεθίσματα θα είναι καλύτεροι γονείς.  Το παιδί ενώ ζητούσε επίμονα να ξεκινήσει κάτι δεν ασχολείται στη πορεία όσο θα έπρεπε.  Για οποιονδήποτε λόγο η εξωσχολική δραστηριότητα χρειάζεται να περιοριστεί στο ελάχιστο.  Το παιδί έχει περισσότερη ανάγκη το παιχνίδι από οτιδήποτε άλλο.

Καταλαβαίνοντας το ΠΑΙΔΙ, το ΓΟΝΙΟ, την ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Είναι πολύ φυσικό για το παιδί να νομίζει πως θέλει κάτι και μετά να αλλάζει γνώμη, είτε γιατί είναι πολύ σκληρή η εξάσκηση σ’ αυτό που ξεκίνησε είτε γιατί δεν του αρέσει όσο νόμιζε πως θα του άρεσε.  Είναι επίσης γνωστό πως οι γονείς επιθυμούν να προσφέρουν στο παιδί τους ευκαιρίες που δεν είχαν οι ίδιοι όταν ήταν παιδιά.  Ακόμη μερικοί γονείς πιστεύουν πως είναι προβληματική η συμπεριφορά των παιδιών τους που ξεκινούν κάτι και δεν θέλουν να το ολοκληρώσουν.  Άλλοι γονείς πάλι ενοχλούνται ιδιαίτερα γιατί ξεκινώντας το παιδί τους μία δραστηριότητα  ξοδεύουν πολλά χρήματα τα οποία στην πορεία χάνονται.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

  1. Αν έχετε εκκρεμότητες από την παιδική σας ηλικία για πράγματα που δεν κάνατε είναι μια καλή ευκαιρία να τα κάνετε τώρα που αποφασίζετε μόνοι σας.  Μην επιβαρύνετε το παιδί σας με τη δική σας εκκρεμότητα.
  2. Μπορείτε να πάρετε μαθήματα μαζί με το παιδί σας και να μελετάτε μαζί εφόσον συμφωνεί και το ίδιο.
  3. Βρείτε το χρόνο και την επιθυμία να βρίσκεστε κοντά στο παιδί σας την ώρα που εξασκείται σε κάτι ή τουλάχιστο στο ίδιο δωμάτιο.
  4. Μπείτε στο κόσμο του παιδιού σας και ανακαλύψτε ποιο είναι πράγματι το ενδιαφέρον του.  Μπορεί εσείς να κρίνετε πως η μουσική, η ο χορός, ή η γυμναστική θα ήταν καλό γι’ αυτό, όμως εκείνο να έχει τελείως διαφορετική γνώμη ή ταλέντο.
  5. Βοηθήστε το παιδί σας να έχει ρεαλιστικές προσδοκίες δίνοντάς του πληροφορίες για το πόσο χρόνο παίρνει για να μάθει κανείς κάτι καινούριο.
  6. Κάντε μαζί μία συμφωνία για το πόσο χρόνο θα διαθέσει για να αποφασίσει αν θα παραμείνει ή όχι σε κάποια δραστηριότητα που θα ξεκινήσει. (Συνήθως 1 μήνας είναι αρκετός).

Προτάσεις για να αποφύγετε μελλοντικά προβλήματα

  1. Κάντε ένα ραντεβού με ένα ειδικό της δραστηριότητας που θα συμφωνήσετε μαζί με το παιδί και συζητήστε για το πώς νομίζει πως θα είναι η εξάσκηση πάνω σ’ αυτή τη δραστηριότητα.
  2. Δώστε πολλές ευκαιρίες να δει το παιδί αυτό που θα συμφωνήσετε να  κάνει σε μια ολοκληρωμένη εικόνα.  Πηγαίνετε δηλαδή σε παραστάσεις μπαλέτου, κονσέρτα, αγώνες στίβου ή καράτε πριν πάρετε την απόφαση.
  3. Συνεργαστείτε μαζί του για το πρόγραμμα της εξάσκησής του σε ότι αποφασίσει.  Μην παίρνετε σαν δεδομένο ότι είναι σε θέση να αποφασίσει μόνο του και μην του ζητάτε να αφιερώνει όλο τον ελεύθερο χρόνο του εκεί.
  4. Κάντε μία συμφωνία μαζί του πως δεν θα σας κατηγορεί αργότερα γιατί δεν το πιέσατε να εξασκηθεί.
  5. Αφήστε το να αποφασίσει μόνο του με το τι θα ασχοληθεί.
  6. Μην συγκρίνετετις αποδώσεις του με άλλα παιδιά
  7. Δεν σημαίνει πως είστε «κακός» γονιός αν το παιδί σας παραμείνει χωρίς εξωσχολική δραστηριότητα.  Για κάποια παιδιά το σχολείο και μία ξένη γλώσσα είναι υπέρ αρκετά.
  8. Ο ελεύθερος χρόνος τουλάχιστο στη σχολική ηλικία είναι απαραίτητος.

Από μια τέτοια εμπειρία το παιδί σας θα μάθει πως οι γονείς του πράγματι νοιάζονται για το τι είναι σημαντικό για κείνο.  Ότι οι γονείς του το διευκολύνουν να εκτιμήσει πράγματα και καταστάσεις και ακόμη πως και αν ακόμη αποφασίσει να μην συνεχίσει κάτι που ξεκίνησε οι γονείς του το αγαπούν έτσι κι αλλιώς.

 

Ερατώ Χατζημιχαλάκη, Οικογενειακή Σύμβουλος

ΠΗΓΗ

Η αγάπη είναι η αρχή

3 Σχόλια

Η προσφορά της οικογένειας με χίλιες λέξεις..

Μέσα στα πλαίσια της οικογενειακής ζωής, στην ηρεμία ή στα απρόοπτα της καθημερινότητας, οι γονείς έχουν εξαιρετικά μεγάλη ευθύνη απέναντι στο παιδί τους. Είναι εκείνοι που θα του προσφέρουν κάθε τι απαραίτητο για τη διαβίωσή του αλλά και θα διαμορφώσουν καθοριστικά την προσωπικότητά του. Το παιδί από τη μεριά του, θα τους χαρίσει αγάπη αληθινή και απεριόριστη, βλέποντας σε αυτούς τα πολυτιμότερα πρόσωπα της ζωής του.

Η αγάπη είναι η αρχή

Ίσως να θεωρείται αυτονόητη η αγάπη των γονιών για το παιδί τους αλλά θα πρέπει το συναίσθημα αυτό να παραμένει αναμφισβήτητο. Δεν πρέπει ένα παιδί να νιώθει ότι οι γονείς του έπαψαν να το αγαπούν επειδή έκανε ένα λάθος ή μια ζημιά. Ακόμη και σε στιγμές εκνευρισμού το παιδί θα πρέπει να νιώθει ότι η αγάπη σας είναι πάντοτε σταθερή και πάνω από κάθε λανθασμένη του πράξη. Αν το παιδί έχει αυτή τη βεβαιότητα θα μεγαλώσει νιώθοντας ασφάλεια απέναντί σας και κυρίως απέναντι στον εαυτό του. Η συναισθηματική του σταθερότητα και η προοπτική που θα αποκτήσει για τις διαπροσωπικές σχέσεις, έχουν να κάνουν με την εμπιστοσύνη που θα έχει στην αγάπη σας. Πολύ περισσότερο, μάλιστα, αν το παιδί μεγαλώσει σε μια οικογένεια, στην οποία ο πατέρας με τη μητέρα αγαπιούνται πραγματικά και εκφράζουν την τρυφερότητά τους.

Οι γονείς χτίζουν την αυτοπεποίθηση

Το παιδί από πολύ νωρίς θα δείξει την ιδιαίτερη προσωπικότητά του και τον ξεχωριστό του χαρακτήρα. Κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός, με τα δικά του προτερήματα και τις δικές του ατέλειες. Πρέπει, επομένως, οι γονείς να γνωρίσουν σε βάθος κάθε τι που αφορά το παιδί τους και να το στηρίζουν σε κάθε περίπτωση. Για να καταφέρει το παιδί να αποκτήσει ισχυρή αυτοπεποίθηση θα χρειαστούν αρκετά χρόνια. Θα χρειαστεί να συζητάτε συχνά με το παιδί σας για ό,τι το απασχολεί και να το καθησυχάζετε για τις όποιες ανασφάλειές του. Θα πρέπει να το επαινείτε για τα κατορθώματά του και να το παροτρύνετε να συνεχίζει τις προσπάθειές του, σε ό,τι και αν εκείνο επιθυμεί. Το να αποθαρρυνθεί ένα παιδί είναι πολύ εύκολο γι’ αυτό καλό είναι οι γονείς να είναι προσεκτικοί στο πώς αντιμετωπίζουν τις ανησυχίες και τις μικρές αποτυχίες του παιδιού τους. Εκείνο, που κυρίως, πρέπει να αντιλαμβάνεται το παιδί, είναι ότι το αγαπάτε και ότι πιστεύετε σε αυτό και στις δυνάμεις του.

Το παιδί είναι καθρέφτης των γονιών

Είναι πολύ ενδιαφέρον ότι όσα οι γονείς ελάχιστα προσέχουν, είναι εκείνα που το παιδί καταγράφει και αντιγράφει περισσότερο. Οι στιγμές της κούρασης, της έντασης και του εκνευρισμού, όταν κανείς από τους συζύγους δεν υπολογίζει την παρουσία του παιδιού. Τότε που οι επιλογές περιορίζονται και το ζευγάρι, είτε θα ξεσπάσει, είτε θα διασκεδάσει τις απογοητεύσεις της στιγμής με μια ήρεμη συζήτηση. Είναι οι στιγμές που συνήθως δημιουργούν τις εντονότερες εντυπώσεις στο παιδί.

Αν το παιδί ζει σε ένα σπίτι με καβγάδες και γκρίνια, θα αποκτήσει ακριβώς αυτές τις συνήθειες και θα τις εφαρμόσει και στην προσωπική του ζωή. Αν, από την άλλη, ζει σε ένα περιβάλλον χαράς, με γονείς που συνυπάρχουν αρμονικά και με την καλή διάθεση να πρυτανεύει, θα μεγαλώσει με αυτή τη θετική εικόνα. Για να αποκτήσει το παιδί μια σωστή άποψη για την οικογένεια, θα πρέπει να το σεβαστείτε και να αντιμετωπίζετε με τον καλύτερο τρόπο τα όποια προβλήματα.

Η δική σας κοσμοθεωρία και δική του

Παρ’ όλο που το παιδί έχει τη δική του ιδιαίτερη προσωπικότητά, δε σημαίνει ότι έχει δικές του απόψεις για τη ζωή. Παρατηρώντας εσάς και τον τρόπο που ζείτε, το παιδί θα αρχίσει να σχηματίζει μια εικόνα για το τι είναι σημαντικό και τι όχι. Μέσα από το δικό σας παράδειγμα το παιδί θα εκτιμήσει την αξία της εργασίας, της διασκέδασης και της τιμιότητας. Ακούγοντας τις δικές σας συμβουλές και βλέποντας τη συμπεριφορά σας, θα μάθει και θα αφομοιώσει τους τρόπους ζωής που εσείς κρίνετε αξιόλογους. Όπως, επίσης, αν το παιδί βλέπει τους γονείς του να προσέχουν τη διατροφή και την υγεία τους, θα μάθει και εκείνο να προσέχει τον εαυτό του. Μια μητέρα που πηγαίνει γυμναστήριο ή έχει κάποιο χόμπι, το οποίο δεν εγκαταλείπει, δίνει στο παιδί ένα καλό παράδειγμα για το τι σημαίνει να σέβεται κάποιος τον εαυτό του και τις προσωπικές του ανάγκες.

Χρόνο απ’ το χρόνο σας και επικοινωνία

Πέραν από τα παραδείγματα που το παιδί εκλαμβάνει παρατηρώντας σας, η σημαντικότερη προσφορά σας θα προέλθει από τις μεταξύ σας στιγμές. Για να νιώσει το παιδί την αγάπη σας, για να το στηρίξετε στις δυσκολίες του αλλά και για να το γνωρίσετε, θα πρέπει να μιλάτε μαζί του. Ίσως το πρόγραμμά σας να είναι φορτωμένο, ίσως να είστε κουρασμένοι από τη δουλειά, είναι όμως σημαντικό να βρίσκετε χρόνο για το παιδί σας. Καθίστε μαζί του και ρωτήστε το για κάθε τι που το απασχολεί, η γνώμη σας έχει μεγάλη σημασία για το παιδί και είναι πάντοτε έτοιμο να διδαχτεί από εσάς. Αν το παιδί, μάθει από νωρίς να έρχεται σε εσάς για να εκφράσει τα συναισθήματά και τους φόβους του, τότε θα του είναι εύκολο να σας εμπιστευτεί και στα χρόνια της εφηβείας. Τότε που τα προβλήματά του θα είναι περισσότερα, με τις ανασφάλειες να το βασανίζουν, με τους πρώτους έρωτες και απογοητεύσεις να το ταλαιπωρούν, θα είναι πολύτιμο και για εσάς και για εκείνο να μπορείτε να επικοινωνείτε.
Οι επιλογές σας το κατευθύνουν

Ένα ουσιαστικό στοιχείο της προσφοράς των γονιών, είναι και οι αποφάσεις που παίρνουν για την εκπαίδευσή του. Όσο το παιδί είναι ακόμη μικρό, οι γονείς οφείλουν να επιλέξουν για εκείνο κάποιες από τις δραστηριότητές του. Δεν είναι, άλλωστε, καθόλου παράξενο σε μια ανταγωνιστική κοινωνία, οι γονείς να επιθυμούν το παιδί τους να αποκτήσει πολλά εφόδια. Για κάποιους, το παιδί είναι καλό να ξεκινά από νωρίς να έρχεται σε επαφή με άλλα παιδάκια, για να κοινωνικοποιηθεί γρηγορότερα και να εισαχθεί ομαλότερα στην εκπαίδευση. Οπότε, οι γονείς κρίνουν πόσο γρήγορα το παιδί τους θα πρέπει να ξεκινήσει να συμμετέχει σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες. Επίσης, οι γονείς θα επιλέξουν καθώς το παιδί μεγαλώνει, πόσες και ποιες ξένες γλώσσες θα μάθει και τι είδους αθλητισμό θα κάνει. Επιλογές, τις οποίες με την πάροδο του χρόνου το παιδί θα υιοθετήσει ή θα απορρίψει.

Πηγή

Γιατί πρέπει να το τιμωρήσω; Πότε είναι χρήσιμη η τιμωρία;

1 σχόλιο

Η «τιμωρία» είναι σκληρή λέξη για τα παιδιά. Μας φέρνει στη σκέψη μας έννοιες, όπως αμάρτημα, ποινή, πόνο, οι οποίες δεν ταιριάζουν σε αυτό που επιβάλλουμε για τις λάθος παιδικές πράξεις.

Είναι καλό, λοιπόν, να ξεκαθαρίσουμε ότι, όταν χρησιμοποιούμε τη λέξη τιμωρία, την ορίζουμε ως πράξη που κάνουν οι γονείς για να μάθουν στα παιδιά τους κάτι. Να μάθουν πώς να ξεχωρίζουν το σωστό από το μη σωστό, το επιτρεπτό από το μη επιτρεπτό. Η ζωή είναι γεμάτη πράξεις και συνέπειες.

Της Φωτεινής Καρακατσάνη, Ψυχολόγου της Συμβουλευτικής τηλεφωνικής γραμμής-Σύνδεσμος             801 801 1177

Πώς, πότε και με τι τρόπο να τιμωρήσω;

Καταρχήν, στόχος της τιμωρίας είναι να συμβάλλει στην ουσιαστική βελτίωση του παιδιού. Αν πιστέψει κανείς ότι τιμωρούμε τα παιδιά για να μάθουν περί συνέπειας, η ίδια η έννοια γίνεται απλός και σίγουρος οδηγός:

Βασική αρχή είναι ότι οι τιμωρίες θα πρέπει να είναι σχετικές με την αταξία, γιατί αλλιώς μπερδεύουν τα παιδιά. Πολλοί γονείς λένε «δεν ξέρω πώς να τον τιμωρήσω»… Όταν τους ρωτάς για ποια αταξία, απαντούν «για οποιαδήποτε αταξία»… Μα, κάθε πράξη έχει διαφορετική συνέπεια, δεν είναι παράλογο να αναζητά κανείς γενικά…τιμωρίες;

Με οδηγό την έννοια «πράξη-συνέπεια» μπορείτε να βρείτε μόνοι σας τη σωστή τιμωρία.

Ας πάρουμε ένα συγκεκριμένο παράδειγμα:

Η Ζωή σπάει ένα βάζο με λουλούδια. Οι γονείς της τής απαγορεύουν να δει τηλεόραση για μία εβδομάδα.

Ας δούμε άλλες πιθανές τιμωρίες με βάση τον οδηγό «πράξη-συνέπεια», που ίσως της μάθουν, ανάλογα πάντα με την ηλικία της:

Ακόμα κι αν η Ζωή είναι πολύ μικρή, πρέπει να βοηθήσει, έστω συμβολικά, να σκουπίσει το πάτωμα, να σφουγγαριστούν τα νερά, να πεταχτούν τα λουλούδια.

  • -Εάν η Ζωή ήταν 2 ετών, μάλλον αυτό είναι το μόνο που χρειάζεται και που μπορεί να κατανοήσει. Πολλοί θα πιστεύουν ότι αυτό δεν είναι τιμωρία, είναι όμως μια διαδικασία να καταλάβουν τα παιδιά ότι οι πράξεις τους έχουν συνέπειες.
  • -Εάν η Ζωή ήταν 4 ετών, θα μπορούσε να φτιάξει ένα βάζο στο νηπιαγωγείο ή και μαζί με τη μαμά, από πηλό ή από κάποιο πλαστικό μπουκάλι.
  • -Εάν η Ζωή ήταν 12 ετών και είχε χαρτζιλίκι, θα μπορούσε να της αφαιρεθεί ένα μέρος απ’ αυτό για να αντικατασταθεί το βάζο.

Η μία συνέπεια είναι το χαμένο βάζο, και σε αυτήν αντιστοιχούν οι παραπάνω διορθωτικές κινήσεις. Δεν είναι σωστό, από την πλευρά μας ως γονείς, να προστατεύουμε τα παιδιά από τα αρνητικά μας συναισθήματα για πράγματα που έκαναν, γιατί αυτό τους δημιουργεί περισσότερο άγχος και ενοχές, τους στερεί τη δυνατότητα να αναλάβουν τις ευθύνες τους και, προπαντός, τους στερεί τη δυνατότητα να επανορθώσουν! Πρέπει να μιλάμε ανοιχτά, αλλά ήρεμα «τρόμαξα», ή «θύμωσα», ή «λυπήθηκα που δεν πρόσεξες το βάζο μου…».

  • -Στην εφηβεία, η έννοια της «αταξίας» αποκτάει άλλο νόημα. Οι έφηβοι από τη φύση τους μπορεί να είναι «ανυπάκουοι» και αντιδραστικοί. Πολλές φορές μοιάζει να προκαλούν, κυριολεκτικά, τα όρια και τους κανόνες, αλλά και την υπομονή των γονιών τους. Κάθε γονιός χρειάζεται να έχει υπόψη του ότι όλα αυτά αποτελούν κινήσεις εξέλιξης, αυτονόμησης και ανεξαρτητοποίησης, που για να πετύχουν όμως αυτό τον σκοπό χρειάζεται να πραγματοποιούνται μέσα σε ένα πλαίσιο ασφάλειας. Ο έφηβος έχει ανάγκη από όρια, πιο ευέλικτα μεν, υπαρκτά και ξεκάθαρα δε. Για παράδειγμα, δεν μπορούμε να απαγορεύσουμε σ’ έναν έφηβο να βγαίνει με τους φίλους του, μπορούμε όμως να παρέμβουμε όσον αφορά το πότε, το πού, τη διάρκεια και τη συχνότητα. Και δεν είναι κακό να επισημάνουμε στον έφηβο ότι «οι κανόνες σε αυτή την οικογένεια είναι αυτοί, και όσο μένεις εδώ θα σε παρακαλούσα να τους σέβεσαι».

Πότε είναι χρήσιμη η τιμωρία;

Η τιμωρία είναι χρήσιμη όταν μαθαίνει στο παιδί ότι οι πράξεις έχουν συνέπειες, ότι οι γονείς τιμωρούν στην προσπάθειά τους να οπλίσουν το παιδί τους με ισχυρή θέληση και πειθαρχία, αφού έχουν την ευθύνη για το παιδί τους έως τη στιγμή που θα ενηλικιωθεί, όταν πλέον δεν θα έχει ανάγκη από τον έλεγχο που ασκεί η οικογένεια. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ως γονείς πόσο χρήσιμη και αναγκαία για την ανάπτυξη ενός παιδιού είναι η «τιμωρία», πάντοτε σε αναλογία με την ηλικία του παιδιού, την πράξη και το πώς έγινε αυτή. Να του εξηγήσει με σαφήνεια τι ακριβώς τον δυσαρέστησε στη συμπεριφορά του, διασφαλίζοντας ότι το παιδί έχει καταλάβει ακριβώς γιατί τιμωρείται. Μόνο έτσι θα μειωθούν οι ενοχές και οι τύψεις που ένας γονιός φέρει όταν «τιμωρεί» το παιδί του.

Το άρθρο βασίζεται στο βιβλίο της Συμβουλευτικής Τηλεφωνικής Γραμμής-Σύνδεσμος για τους Γονείς: «Πώς να μιλήσετε σε ένα παιδί για…»

ΠΗΓΗ

«Τρώει τα νύχια της»

3 Σχόλια

Η κόρη μου (3,5 ετών) τρώει τα νύχια της. Ολη την ώρα έχει τα δάχτυλα στο στόμα, ακόμη κι όταν παίζει ή κοιτάζει τηλεόραση. Δοκίμασα και με το καλό και με το άγριο να της το κόψω. Δεν γίνεται τίποτα.

Αφού δοκιμάσατε και το άγριό σας, αυτό σημαίνει ότι θεωρείτε πως η κακή αυτή συνήθεια της κόρης υπόκειτει στον έλεγχό της και ότι μπορεί να την κόψει με την θέλησή της. Αποτύχατε όμως. Οπως έχουν αποτύχει εκατομμύρια γονείς σε όλον τον κόσμο, αφού περίπου ένα στα δύο παιδιά, σε κάποια φάση της ζωής του τρώει τα νύχια του για μήνες ή ακόμη και χρόνια. Σε αρκετές μάλιστα περιπτώσεις, η ονυχοφαγία είναι τόσο έντονη, ώστε να μένει το παιδί σχεδόν χωρίς καθόλου νύχια.

Ο πυρήνας αυτής της συνήθειας βρίσκεται στην ψυχούλα του παιδιού. Εκφράζει το άγχος του παιδιού, την ανασφάλεια και τους φόβους του. Καταπίεση, υπερπροστασία, συναισθηματικό έλλειμα, ζήλια, ανεκπλήρωτες επιθυμίες. Κάθε ένα  απο αυτά, όλα μαζί και ακόμη όλα όσα κάνουν την ευαίσθητη παιδική ψυχή να υποφέρει, μπορεί να οδηγήσουν σε πολλές εκδηλώσεις σωματοποιημένου άγχους, μία από τις οποίες είναι και η ονυχοφαγία. Η ενοχή μας για την ονυχοφαγία του παιδιού είναι απόλυτη. Ξεχνάμε την ατελή πνευματική του συγκρότηση και συχνά απαιτούμε περισσότερα απ’οσα μπορεί να δώσει. Η κοροιδία, η υποτίμηση, οι απειλές, η τιμωρία αυξάνουν τις ενοχές του παιδιού, επειδή δεν μπορεί να σας ικανοποιήσει, το κάνουν ακόμη πιο δυστυχισμένο και διαιωνίζουν την ονυχοφαγία. Η θεραπεία επιβάλλει την ακριβώς αντίθετη συμπεριφορά.

Από το αρχείο του Καθηγητή Νικόλαου Ματσανιώτη. Περιοδικό «Παιδί, Υγεία και Ανατροφή» Τεύχος 56 Μαρτιος-Μαίος 2001

Στοργική καθοδήγηση

3 Σχόλια

 

 

Σύνδεσμος Θηλασμού Ελλάδος  La Leche League Greece

 

 

Πειθαρχία σημαίνει στοργική καθοδήγηση

Σαν γονείς, ο στόχος μας είναι να έχουμε τη σοφία να καθοδηγήσουμε την ανάπτυξη του παιδιού μας, έτσι ώστε να γίνει ένα ανεξάρτητο και στοργικό άτομο, το οποίο να έχει αναπτύξει στο μέγιστο τα ταλέντα του.

Η πρώτη μας μέριμνα είναι να ικανοποιήσουμε πλήρως τις σωματικές και συναισθηματικές ανάγκες του, έτσι ώστε να βάλουμε μια ασφαλή βάση πάνω στην οποία θα ξεκινήσει την ανάπτυξή του για ωριμότητα. Με το θηλασμό τού δίνουμε αυτή τη σωστή αρχή. Η σχέση του θηλασμού, αυτή καθ’αυτή, μας κάνει πιο ευαίσθητες στις ανάγκες του παιδιού μας κι έτσι βρίσκουμε τρόπους για να τις ικανοποιήσουμε γρηγορότερα και με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Καθώς το παιδί μας μεγαλώνει, οι ανάγκες του αλλάζουν και σταδιακά θα πρέπει να το αφήσουμε να πάρει το δρόμο του. Αν κι αυτή η πορεία ολοκληρώνεται όταν πια ενηλικιωθεί, ξεκινάει όμως από την βρεφική ηλικία. (Επομένως αυτό το βιβλίο δεν θα ήταν πλήρες αν δεν εξέταζε το ξεκίνημα της ανεξαρτησίας ενός παιδιού.)

Πριν το μωρό σας μπει στην νηπιακή ηλικία, είναι σημαντικό να συζητήσετε με τον άνδρα σας τις απόψεις και τις ιδέες σας γύρω από την πειθαρχία, καθώς αναπτύσσετε και οι δυο σας τον προσωπικό σας τρόπο ανατροφής του παιδιού σας.

Βάζοντας τις βάσεις

Η πειθαρχία είναι ένα αναπόσπαστο μέρος όλων όσων κάνουμε για τα παιδιά μας και μαζί με αυτά. Έχοντας αναπτύξει μια φιλοσοφία για τον τρόπο ανατροφής των παιδιών και των νηπίων μέσω του θηλασμού, είμαστε τώρα έτοιμες σαν μητέρες να προχωρήσουμε στην ανάπτυξη των άλλων πτυχών της ανατροφής του παιδιού μας, καθώς εκείνο μεγαλώνει. Ο Dr Hugh Riordan, ψυχίατρος και πατέρας, λέει: «Αν κάνεις καλή δουλειά σαν μητέρα, τότε ήδη πειθαρχείς και καλά.»

Ο Dr William Sears, παιδίατρος και πατέρας 8 παιδιών, στο βιβλίο του  BECOMING A FATHER εξηγεί πώς οι γονείς ξεκινούν την πορεία της πειθαρχίας των παιδιών τους:

«Με το να είσαι διαθέσιμη και να ανταποκρίνεσαι στις ανάγκες του μωρού σου τον πρώτο χρόνο της ζωής του, μαθαίνεις να ερμηνεύεις το κλάμα του. Μαθαίνεις να προβλέπεις τη συμπεριφορά που θα ακολουθήσει μετά από κάποια συγκεκριμένα «μηνήματα» που δίνει το μωρό. Δηλαδή, μαθαίνεις να ερμηνεύεις πώς αισθάνεται το μωρό από τον τρόπο που ενεργεί. Το να μάθεις να αναγνωρίζεις τα αισθήματα του μωρού πίσω από τις πράξεις του, βάζει τις βάσεις για ένα πολύ σημαντικό μέρος της πειθαρχίας ενός μεγαλύτερου παιδιού, που είναι να μπορείς να αναγνωρίζεις τα αισθήματα που κρύβονται πίσω από τις ενέργειές του.»

Η ανάγκη για καθοδήγηση

Καθώς το μικρό παιδί μεγαλώνει χρειάζεται καθοδήγηση, διδασκαλία και κάποιες φορές συνέτιση για αν μάθει τους κανόνες της ζωής. Αν από την βρεφική ηλικία, έχουν μπει οι βάσεις μιας ασφαλούς σχέσης αγάπης και το παιδί θεωρεί τους γονείς του καλούς και ευγενικούς ανθρώπους, που ενδιαφέρονται για τους συνανθρώπους τους, τότε θα προσπαθήσει να τους μιμηθεί γιατί θέλει να ενεργεί με τον τρόπο που να τους ευχαριστεί (τις περισσότερες τουλάχιστον φορές). Καθώς μεγαλώνει, πρέπει να συνεχίσουμε να δείχνουμε σεβασμό για τα στάδια της ανάπτυξής του και να μη ζητάμε από εκείνο πράγματα πάνω από τις δυνατότητές του. Θα πρέπει επίσης να δίνουμε κάποια κατεύθυνση στην απειρία του. Το πώς μπορούμε να το κάνουμε αυτό, είναι κάτι που συχνά παρουσιάζει δυσκολίες. Για να είμαστε σε θέση να αρχίσουμε να πειθαρχούμε το παιδί μας με επιτυχία, θα πρέπει να έχουμε ξεκάθαρη ιδέα για το λόγο που το κάνουμε και για το πώς θα πρέπει να ενεργήσουμε για να το πετύχουμε. Δεν θα πρέπει να υπάρχει απότομη διακοπή στον τρόπο που καθοδηγούμε την ανάπτυξη του παιδιού μας. Από την βρεφική ηλικία, τα παιδιά χρειάζονται στοργική καθοδήγηση, που δείχνει αποδοχή στις ικανότητές τους και ευαισθησία στα αισθήματά τους.

Η Elizabeth Hormann, μια έμπειρη μητέρα και Σύμβουλος του Συνδέσμου Θηλασμού της La Leche League, γράφει τα παρακάτω για τις ανάγκες των νηπίων:

«Θέλουμε να πιστεύουμε ότι τα παιδιά μαθαίνουν τις πολιτισμένες αρετές, όπως την φροντίδα, τη συμπόνια και το ενδιαφέρον για τους συνανθρώπους μας, μόνο από το καλό παράδειγμά μας. Στην πραγματικότητα όμως, τα περισσότερα παιδιά χρειάζονται και κάτι παραπάνω. Απαραίτητα επίσης στοιχεία είναι: ένας ξεκάθαρος ορισμός αποδεκτής συμπεριφοράς, η προσδοκία μας ότι είναι σε θέση να ικανοποιήσουν αυτά τα πρότυπα και η καθοδήγησή μας όταν περιστασιακά «παραστρατούν». Μερικές φορές, χρειάζεται να βάλουμε ακόμα κι εμπόδια στον δρόμο τους… Πρέπει να βρισκόμαστε σε επιφυλακή για να μην βλάψουν άλλους ανθρώπους ή τα υπάρχοντά τους. Χρειάζεται να ξεκαθαρίσουμε επίσης τη διαφορά ανάμεσα στη φυσιολογική συμπεριφορά ενός νηπίου ή μικρού παιδιού κι εκείνη που είναι «απαράδεκτη» και «εκτός ελέγχου». Δεν είναι εύκολο να καθοδηγήσεις ένα μικρό παιδί όταν εκείνο θέλει να πάει προς άλλη κατεύθυνση, παρ’όλα αυτά όμως έχει ανάγκη από μας να το κάνουμε αυτό.»

Δεν κάνουμε στην πραγματικότητα κάτι πάρα πολύ διαφορετικό από αυτό που κάναμε όταν ήταν μωρό. Σεβόμασταν τις ανάγκες του και τις ικανοποιούμε, αγνοώντας τις κριτικές που δεχόμασταν ότι το κακομαθαίναμε, το παραχαϊδεύαμε ή ότι παραμελούσαμε τις δικές μας ανάγκες. Είχαμε την αυτοπεποίθηση ότι ξέραμε το μωρό μας και τον εαυτό μας καλύτερα από κάθε άλλον – και ως επί το πλείστον, αυτό ίσχυε. Αυτό είναι κάτι που δεν έχει αλλάξει. Ακόμα συνεχίζουμε να ξέρουμε τα παιδιά μας καλύτερα από κάθε άλλον. Επειδή τα ξέρουμε και τα αγαπάμε τόσο πολύ, είμαστε καλύτερα εξοπλισμένοι από κάθε άλλον, να τα καθοδηγήσουμε μέσα από τα πολύπλοκα στάδια

της ανάπτυξής τους, της εκμάθησης των κανόνων και της ωρίμανσης του χαρακτήρα τους.

Η καθοδήγηση των παιδιών μας – στοργικά – είναι ένας σημαντικός τομέας της φροντίδας που τους παρέχουμε και της βοήθειας που τους προσφέρουμε, ώστε να γίνουν στοργικά και αξιαγάπητα, όχι μόνο μέσα στην οικογένεια, αλλά και έξω από αυτήν. Μετά το θηλασμό, είναι το καλύτερο δώρο που μπορούμε να δώσουμε σε ένα μικρό παιδί. Και σαν το θηλασμό, τα ωφέλη κρατούν για μια ζωή.

Πειθαρχία και τιμωρία

Η πειθαρχία είναι μια πολύ παρεξηγημένη λέξη που συχνά συνδέεται με την τιμωρία και την στέρηση. Παρ’όλα αυτά όμως, η πειθαρχία στην πραγματικότητα αφορά την καθοδήγηση που σαν γονείς δίνουμε στοργικά στα παιδιά μας για να τα βοηθήσουμε να κάνουν το σωστό, για τους σωστούς λόγους. Να τα βοηθήσουμε δηλαδή να μεγαλώσουν και να γίνουν ασφαλή, ευτυχισμένα και στοργικά άτομα που να μπορούν να βγουν στην κοινωνία με αυτοπεποίθηση για τις ικανότητές τους να πετύχουν, σε ο,τιδήποτε επιλέξουν να καταπιαστούν.

Στο βιβλίο τους “The Discipline Book”, οι William και Martha Sears, από την επαγγελματική τους γνώση και την προσωπική τους εμπειρία από το μεγάλωμα των 8 παιδιών τους, παρουσιάζουν την προσέγγισή τους στο θέμα της πειθαρχίας:

«Η πειθαρχία βασίζεται στην υγιή σχέση γονιών και παιδιού. Για να ξέρεις πώς να πειθαρχίσεις το παιδί σου, θα πρέπει πρώτα να το γνωρίζεις και καλά.»

Συνεχίζουν εξηγώντας, ότι:

«Οι σοφοί «τηρητές της πειθαρχίας» αφιερώνουν τον χρόνο τους και την ενεργητικότητά τους στο να βρίσκονται πάντα ένα βήμα πιο μπροστά από το παιδί τους και να δημιουργούν τις συνθήκες οι οποίες προάγουν την καλή συμπεριφορά, δίνοντας στο παιδί λίγες ευκαιρίες για να συμπεριφερθεί άσχημα. Οι σοφοί «τηρητές της πειθαρχίας»:

  • μένουν δεμένοι με το παιδί τους
  • αναπτύσσουν αμοιβαία ευαισθησία μεταξύ γονιού και παιδιού
  • αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στην προαγωγή επιθυμητής συμπεριφοράς, έτσι ώστε να

      χρειάζεται λιγότερη «διορθωτική» πειθαρχία

  • γνωρίζουν καλά την αρμόζουσα συμπεριφορά για τη συγκεκριμένη ηλικία του παιδιού
  • χρησιμοποιούν χιούμορ για να προάγουν τη συνεργασία του παιδιού
  • μπορούν να «μπαίνουν στη θέση» του παιδιού και να αποτρέπουν ανεπιθύμητη συμπεριφορά.»

Όταν συζητούν το ρόλο της τιμωρίας στην πειθαρχία, το ζευγάρι Sears πιστεύει ότι θα πρέπει να χρησιμοποιείται με σοφία:

«Η συμπεριφορά ενός παιδιού που τιμωρείται, είτε πολύ συχνά, είτε πολύ αυστηρά απορρέει από το φόβο της τιμωρίας ή του «τιμωρού» και όχι από την εσωτερική ικανοποίηση που προσφέρει το να συμπεριφέρεται κανείς σωστά.»

Και με το ξύλο τί γίνεται;

Το να καταφέρει κανείς να ξεπεράσει με την εξυπνάδα του ένα αποφασιστικό νήπιο είναι παραγματικά δύσκολη υπόθεση. Οι ζαβολιές και οι εξερευνήσεις του μπορεί να φαίνονται σε κείνο αθώα διασκέδαση, αλλά στην πραγματικότητα μπορεί να είναι επικίνδυνες και αρνητικές. Είναι δική μας ευθύνη να το διδάξουμε και του βάλουμε όρια. Κάτι που έχουμε ανακαλύψει όμως, είναι ότι μακροπρόθεσμα το ξύλο σαν τρόπος πειθαρχίας ενός ανηπάκοου παιδιού, φέρνει μονάχα κλάματα, έχθρα και μια ακατανίκητη επιθυμία (που, βέβαια, οποιοσδήποτε μπορεί εύκολα να καταλάβει το λόγο) να χτυπήσει το μικρότερο αδελφάκι του. Τα παιδιά μας μαθαίνουν από το παράδειγμα που βλέπουν γύρω τους και οι γονείς είναι εκείνοι που ένα παιδί θέλει περισσότερο να μιμηθεί. Επομένως, θα πρέπει να σκεφτούμε τι είδους παράδειγμα θέλουμε να τους δώσουμε. Η τιμωρία ενός μικρού παιδιού με το ξύλο ή το χαστούκισμα συχνά εκφράζει την έλλειψη υπομονής και το θυμό του γονιού. Δεν είναι το είδος της συμπεριφοράς που θα θέλαμε να μιμηθούν τα παιδιά μας. Το ξύλο δεν βοηθάει ένα παιδί να μάθει αυτοπειθαρχία.

Η Eda LeShan, ψυχολόγος και δημοφιλής αρθρογράφος, γράφει στο βιβλίο της “When Your Child Drives You Crazy”, τα εξής:

«Είναι το ξύλο μια χρήσιμη και εποικοδομητική μορφή πειθαρχίας; Όχι, δεν είναι. Αναμφισβήτητα όχι! Μπορεί να προσφέρει αδιέξοδο στο θυμό μας και να «καθαρίζει» την ατμόσφαιρα όταν αυτή είναι βαριά και τεταμένη, αλλά δεν δίνει κανένα εποικοδομητικό μάθημα πάνω στις ανθρώπινες σχέσεις, κάτι που στο κάτω-κάτω είναι και το νόημα της πειθαρχίας: ο τρόπος δηλαδή με τον οποίον προσπαθούμε να διδάξουμε τα παιδιά μας να ζουν με πολιτισμένο τρόπο με τον εαυτό τους και με τους συνανθρώπους τους…

 

Ακόμα κι όταν πιστεύουμε ότι είμαστε λογικοί με το ξύλο, ακόμα και τότε δεν δίνουμε κανένα ιδιαίτερα πολύτιμο μάθημα. Είναι σαν να λέμε για παράδειγμα: «Χρειάζεται να σε δείρω για να σε κάνω να θυμάσαι πόσο επικίνδυνο είναι να περνάς απέναντι τον δρόμο». Το μάθημα δηλαδή είναι: «Εγώ, αν και ενήλικας – ίσως ακόμα και απόφοιτος πανεπιστημίου – είμαι ανίκανος να βρω έναν άλλον τρόπο να σου μάθω τον κίνδυνο των αυτοκινήτων, από το να χρησιμοποιήσω σωματική βία». Τί απογοητευτική εικόνα του ανθρώπινου δυναμικού!»

Φυσικά, υπάρχουν κι άλλα πράγματα που κάνουν οι γονείς και που «τραυματίζουν» ένα παιδί. Η σωματική τιμωρία είναι μόνο ένα από αυτά. Οι γονείς μπορεί επίσης να υπονομεύσουν την αυτοπεποίθηση ενός παιδιού με άλλους τρόπους. Η Nancy Samalin, συγγραφέας του βιβλίου “Loving Your Child Is Not Enough”, εξηγεί:

«Τα παιδιά παίρνουν το κριτικάρισμα των γονιών τους πολύ προσωπικά. Αισθάνονται ότι κατακρίνονται από κάποιον από τον οποίον λαχταρούν το θαυμασμό του… Τα παιδιά χρειάζονται εκτίμηση και επιβράβευση, όχι αδιαφορία και κριτικάρισμα.

 

Δεν υπάρχει παιδί που να έχει υπερβολική αυτοπεποίθηση. Το παιδί σου θα γίνει πιο συνεργάσιμο, ικανό και γεμάτο αυτοπεποίθηση, αν δεν αφήνεις να περάσει ευκαιρία απαρατήρητη χωρίς να του τονίσεις αυτά που κάνει σωστά, να το επιβραβεύσεις με περιγραφικό τρόπο και να του δείξεις την εκτίμησή σου.»

Τα φυσιολογικά χαρακτηριστικά ενός νηπίου

Πολλές φορές οι γονείς δυσκολεύονται να κάνουν τη μετάβαση από το ρόλο της ικανοποίησης όλων των αναγκών ενός μωρού, στον πιο ενεργό ρόλο της ικανοποίησης των αναγκών ενός νηπίου. Με το πέρασμα του χρόνου πολλοί από εμάς χρειάστηκε να «ξεμάθουμε» κάποιες από τις μεθόδους πειθαρχίας με τις οποίες μεγαλώσαμε. Μάθαμε να χαλαρώνουμε λιγάκι, να γελάμε αρκετά και να τρέχουμε στη στιγμή, αν χρειαστεί.

Ένα μεγάλο μέρος του τρόπου ανατροφής ενός νηπίου είναι να το βοηθήσουμε στη μετάβαση του από τη βρεφική ηλικία, όπου κάθε επιθυμία του ήταν και πραγματική ανάγκη, στο στάδιο όπου σαν πιο ανεξάρτητο παιδί πια, αρχίζει να αντιλαμβάνεται τις ανάγκες των άλλων γύρω του. Στη διάρκεια αυτής της πορείας χρειάζεται να το βοηθήσουμε να μάθει ότι όλες οι επιθυμίες του δεν είναι πια απαραίτητα ανάγκες. Μάλιστα, αν κάποιες από αυτές ικανοποιηθούν, τότε αυτό θα του κάνει κακό.

Παρ’όλο που οι περισσότεροι άνθρωποι δείχνουν κατανόηση στις ανάγκες ενός νεογέννητου, το ίδιο δεν ισχύει και με ένα νήπιο ενάμιση ή δύο χρονών. Όταν μικρά χεράκια πάνε να πιάσουν μπρίζες ή να βάλουν νομίσματα στο στόμα ή να πετάξουν λάμπες κάτω, τότε οι γονείς αντιμετωπίζουν νέες δυσκολίες. Φυσικό είναι να μη θέλουμε να επικρατεί χάος ή αναρχία στο σπίτι μας, αλλά από την άλλη πλευρά χρειάζεται να αναγνωρίσουμε ότι το παιδί βρίσκεται σε ένα διαφορετικό στάδιο της ανάπτυξής του. Ένα νήπιο ανακαλύπτει τον κόσμο γύρω του και γι’αυτό θέλει να πιάσει, να αισθανθεί και να συμμετέχει σε ο,τιδήποτε βλέπει γύρω του. Είναι ένας μικρός «ντεντέκτιβ», γεμάτος περιέργεια, που εξετάζει τα πάντα. Αυτή είναι μια απόλυτα φυσιολογική συμπεριφορά για την ηλικία του. Η τιμωρία για αυτή την στάση του απέναντι στο περιβάλλον, θα ήταν τελείως ανάρμοστη και το μόνο που θα πετύχαινε είναι να το θυμώσει και να το απογοητεύσει. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι πρέπει να μείνετε αμέτοχοι. Σε αυτή τη φάση, αυτό που χρειάζεται είναι η απόσπαση της προσοχής και η σταθερή αλλά και συνάμα ήπια «ναυπήγηση» του παιδιού προς άλλη κατεύθυνση.

Όλα τα παιδιά δεν είναι τα ίδια. Με μερικά από αυτά το μόνο που χρειάζεται να κάνουμε είναι να τα προειδοποιήσουμε μερικές φορές μονάχα για κάποιο απαγορευμένο αντικείμενο. Αν το παιδί μπορεί να μάθει να σέβεται κάποιο «ταμπού», χωρίς να χρειάζεται να ακούει συνέχεια γκρίνια και παρατηρήσεις και χωρίς το ίδιο να νοιώθει θυμό και απογοήτευση, τότε αυτή η μέθοδος είναι αποτελεσματική. Συνήθως όμως, είναι σοφότερο να απομακρύνουμε τα επικίνδυνα και εύθραυστα αντικείμενα.

Αν ο «εξερευνητής» σας ανακαλύψει ένα απαγορευμένο αντικείμενο, ένας καλός τρόπος για να ικανοποιήσετε την περιέργειά του είναι να καθίσετε μαζί του και να τον αφήσετε να το επεξεργαστεί, ίσως ακόμα και να το κρατήσει για λίγο στα χέρια του. Δείξτε του πώς δουλεύει το σεσουάρ για τα μαλλιά και εξηγήστε του με απλά λόγια και πολλές χειρονομίες ότι χρειάζεται να είμαστε προσεχτικοί μαζί του γιατί είναι επικίνδυνο και μπορεί να σπάσει ή να χαλάσει. Μετά αλλάξτε θέμα συζήτησης, αποσπάστε του την προσοχή και απομακρύνετέ το, κατά προτίμηση κάπου που δεν μπορεί ούτε να το δει, αλλά ούτε και να το πιάσει. (Μην ξεχνάτε όμως πόσο καλοί «ορειβάτες» είναι τα μικρά παιδιά.)

Η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία

Η φράση «η πρόβλεψη είναι η καλύτερη θεραπεία» είναι σοφή όταν προσπαθεί κανείς να αποφύγει τις διαμάχες με ένα μικρό παιδί που ενδιαφέρεται για τα πάντα. Μια μητέρα συγκεκριμένα εξηγεί ότι «όταν έχεις μικρά παιδιά, η πιο πρακτική λύση είναι να κάνεις το σπίτι σου όσο το δυνατόν πιο ασφαλές γίνεται γι’αυτά, γιατί διαφορετικά θα ξοδεύεις όλο σου τον χρόνο σε τσακωμούς μαζί τους. Το να προστατεύεις το παιδί σου από τους κινδύνους που βρίσκονται έξω από τον έλεγχό σου (όπως τα αυτοκίνητα στο δρόμο) είναι ήδη αρκετά δύσκολο, επομένως, ειδικά όταν έχεις περισσότερα από ένα παιδιά, προσπάθησε τουλάχιστον να κρατήσεις το περιβάλλον του σπιτιού όσο το δυνατόν πιο απλό γίνεται. Για παράδειγμα, μια μητέρα κρέμασε το σκουπιδοντενεκέ από το ταβάνι της κουζίνας!»

Η ίδια μητέρα συνεχίζει λέγοντας ότι «όταν έχεις να κάνεις με ένα πολύ ενεργητικό νήπιο, τότε ορισμένες φορές είναι απαραίτητο να πάρεις πολύ δραστικά μέτρα για να μην τρελλαθείς. Κάποτε θα έρθει και πάλι η στιγμή που θα μπορέσεις να ξαναβάλεις τα πόμολα στα ντουλάπια της κουζίνας! Είναι πολύ πιθανόν ότι ήδη έχεις παραχωρήσει τουλάχιστον ένα από τα χαμηλά ντουλάπια της κουζίνας στο παιδί σου. Το καλύτερο είναι να τα γεμίσεις με πραγματικά μαγειρικά σκεύη, όπως πλαστικά μπώλ και ξύλινες κουτάλες.»

Επικίνδυνες καταστάσεις

Στην περίπτωση πραγματικού κινδύνου, όπως όταν ένα μικρό παιδί μασουλάει ένα ηλεκτρικό καλώδιο ή τρέχει έξω στον δρόμο, τότε η μητέρα θα πρέπει να αφήσει τον εαυτό της να εκφράσει με όλη της τη δύναμη αυτό που αισθάνεται. Το παιδί θα καταλάβει με τον καιρό ότι αυτοί οι δικαιολογημένοι φόβοι αντιπροσωπεύουν πραγματικούς κινδύνους και θα τους αποφεύγει. Μια ξαφνική κραυγή ανησυχίας που συνοδεύεται από γρήγορα βήματα, περνάει αποτελεσματικά το μήνυμα στο μικρό παιδί, όταν είναι έτοιμο να τραβήξει το καλώδιο ή να τρέξει προς τον δρόμο.

Έτσι κι αλλιώς, για την ασφάλεια ενός μικρού παιδιού είναι καλό να έχουμε πάντα το νου μας σε αυτό. Ειδικοί παιδίατροι, που έχουν εξετάσει προσεχτικά τις μορφές ατυχημάτων σε πολύ μικρά παιδιά, πιστεύουν ότι μονάχα όταν το παιδί είναι σχεδόν τριών χρονών μπορεί να αρχίσει να μαθαίνει να προστατεύει μόνο του τον εαυτό του. Μέχρι αυτή την ηλικία μπορεί μονάχα να προστατευτεί από το άγρυπνο μάτι του ανθρώπου που το φροντίζει κι επομένως είμαστε εμείς εκείνοι που πρέπει να βεβαιωθούμε ότι τα μάτια μας βρίσκονται πάντα επάνω του.

Εξετάζοντας τις αιτίες

Όταν το μικρό παιδί σας είναι γκρινιάρικο και δεν συνεργάζεται, μπορεί να υπάρχουν διάφοροι παράγονταες που συντελούν σε αυτό. Μήπως είναι κουρασμένο; Μήπως βαριέται; Μήπως είναι πεινασμένο; Μήπως έχει υπερδιέγερση; Πολλές φορές, το να ανακαλύψουμε τις αιτίες που προκαλούν την κακή συμπεριφορά είναι κι ο καλύτερος τρόπος για να αποφύγουμε παρόμοια προβλήματα στο μέλλον.

Τα μικρά παιδιά (όπως και οι ενήλικες) είναι στις πιο «κακές» τους όταν αισθάνονται πολύ κουρασμένα ή πεινασμένα. Μια μητέρα πιστεύει ότι «τα νήπια συνήθως έχουν ανάγκη ύπνου στη διάρκεια της ημέρας, αλλά από την άλλη μεριά θέλουν να συμμετέχουν σε όλα. Αν το παιδί σας είναι πραγματικά κουρασμένο, τότε σταματήστε για λίγο ο,τιδήποτε κάνετε – κλείστε τις κουρτίνες και την τηλεόραση – βάλτε ένα μαξιλάρι στο πάτωμα και ξαπλώστε και οι δυο μαζί.»

Η συμπεριφορά του παιδιού μπορεί επίσης να είναι ένα μήνυμα για τη μητέρα να σταματήσει να μιλάει στο τηλέφωνο ή με τη γειτόνισσα ή ο,τιδήποτε άλλο κάνει που την απομακρύνει από εκείνο πνευματικά ή σωματικά. Είναι καιρός να κατέβει στο επίπεδό του και να το προσέξει.

Πες αυτό που εννοείς

«Κατερίνα, έλα αμέσως στο σπίτι» της φωνάζετε για πέμπτη φορά. Η Κατερίνα αγνοεί το κάλεσμά σας και συνεχίζει να παίζει. Θέλετε πραγματικά να έρθει «αμέσως» ή δεν έχει τόσο σημασία πότε ακριβώς; Αν δεν πειράζει, τότε μην τη φωνάζετε μέχρι να έρθει η στιγμή που το εννοείτε. Τότε καλέστε τη να έρθει μια φορά. Περιμένετε κανα-δυο λεπτά και καλέστε την ξανά. Αν δεν απαντήσει, τότε πηγαίνετε εσείς κοντά της, πάρτε την αγκαλιά και φέρτε τη με χαμόγελο γρήγορα στο σπίτι. Σύντομα θα μάθει ότι εννοείτε αυτό που λέτε.

Μια από τις ιδρύτριες του Συνδέσμου Θηλασμού της La Leche League, η Edwina Froehlich λέει ότι: «κάποιες φορές για ένα δίχρονο παιδί το κάλεσμά μας να σταματήσει το παιχνίδι και να έρθει μέσα για μεσημεριανό, μπορεί να είναι υπερβολική απαίτηση. Προσπαθήστε να πάτε κοντά του δέκα λεπτά πιο πριν με κάτι υγιεινό που ξέρετε ότι του αρέσει και όταν το τελειώσει, τότε ξεκινήστε τη διαδικασία της επιστροφής στο σπίτι».

Περιορίστε την τηλεόραση

Τα τηλεοπτικά προγράμματα έχουν τη δυνατότητα να επηρεάζουν πάρα πολύ τη συμπεριφορά των μικρών παιδιών. Χρειάζεται να ελέγχετε όχι μόνο το είδος των προγραμμάτων που παρακολουθούν τα παιδιά σας, αλλά επίσης και τον χρόνο που περνούν μπροστά στην τηλεόραση. Ένα μικρό παιδί έχει ανάγκη να μάθει πράγματα από μια ποικιλία δραστηριοτήτων και αλληλεπιδράσεων. Η τηλεόραση δεν προσφέρει ευκαιρίες για τέτοιου είδους μάθηση. Επίσης, αυτά που μαθαίνουν τα παιδία σας από την τηλεόραση μπορεί να μην είναι σύμφωνα με τις αρχές της οικογένειάς σας. Τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας συνήθως δεν μπορούν να ξεχωρίσουν ανάμεσα στη φαντασία και στην πραγματικότητα, επομένως προγράμματα που περιέχουν βία μπορεί να είναι ιδιαίτερα τρομαχτικά για αυτά.

Συχνά όμως, αυτό που προκαλεί το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι αυτά που συμβαίνουν στην οθόνη της τηλεόρασης, αλλά αυτά που δεν συμβαίνουν στην οικογένεια όταν βλέπουμε τηλεόραση. Η υπερβολική τηλεόραση επηρεάζει αρνητικά τις σχέσεις επικοινωνίας των μελών της οικογένειας.

Υπάρχουν φυσικά και εκπαιδευτικά προγράμματα, ειδικά για παιδιά, τα οποία μπορεί να τα θεωρείτε αξιόλογα. Σαν γονείς έχουμε την ευθύνη να παίρνουμε αποφάσεις αφού πρώτα ενημερωθούμε. Ακόμα όμως και με τα αξιόλογα προγράμματα, χρειάζεται να αντιληφθούμε τους κινδύνους των διαφημίσεων. Ένα παιδί μπορεί να δελεαστεί και να θέλει ακριβά παιχνίδια ή τυποποιημένα προϊόντα χωρίς καμιά θρεπτική αξία, μόνο και μόνο γιατί «βομβαρδίζεται» καθημερινά από διαφημίσεις.

Εκρήξεις θυμού

Στο θέμα των εκρήξεων θυμού ενός νηπίου, η Edwina Froehlich θυμάται τις προσωπικές τις εμπειρίες:

«Οι εκρήξεις θυμού μπορεί να είναι πάρα πολύ τραυματικές για τη μητέρα αλλά και για το παιδί. Προσωπικά, αντιμετώπισα τις εκρήξεις θυμού σε δύο από τα παιδιά μου, κάτι που με δίδαξε πολλά. Με τον πρώτο γιό μου ακολούθησα τις συνηθισμένες υποδείξεις – η ξυλιά στον πωπώ, τον έκανε φυσικά να φωνάζει δυνατότερα, η προσπάθειά μου να τον μεταφέρω στο δωμάτιό του, έκανε το καλάμι μου να υποφέρει και οι αυστηρές επιπλήξεις μου δεν μπορούσαν να ακουστούν πάνω από τις στριγγλιές του. Από όλες τις συμβουλές που δοκίμασα, η αδιαφορία ήταν ίσως η καλύτερη, γιατί τουλάχιστον δεν χειροτέρευε την υστερία του παιδιού. Παρ’όλα αυτά όμως, ούτε αυτή έλυνε το πρόβλημα ή προλάμβανε τις εκρήξεις θυμού στο μέλλον. Καθώς άρχισα να ενημερώνομαι περισσότερο γύρω από τις διατροφικές ανάγκες, κατάλαβα ότι συχνά οι εκρήξεις θυμού συνέβαιναν όταν ο γιός μου πεινούσε. Πάρα πολύ σπάνια συνέβαιναν αμέσως μετά από κάποιο γεύμα. Φυσικά, την ώρα που συμβαίνει μια από τις εκρήξεις θυμού δεν μπορείς να την σταματήσεις προσφέροντας κάτι φαγώσιμο, αλλά το να καταλάβεις την αιτία σε βοηθάει να την αντιμετωπίσεις καλύτερα. Το καλύτερο ακόμα είναι ότι μπορεί να σε βοηθήσει να προλάβεις ή τουλάχιστον να μετριάσεις την έντασή της στο μέλλον.

Όταν ο μικρότερός μας γιός ήταν δυόμιση χρονών, ένας φίλος μας είχε έρθει για φαγητό το μεσημέρι. Για αρκετή ώρα ο Peter έπαιζε μόνος του. Αργότερα όμως, όταν του ζήτησα να σταματήσει κάτι που έκανε, η υπομονή του ξεπέρασε τα όριά της και είχε την πρώτη του έκρηξη θυμού! Πήγα κοντά του και κάθησα δίπλα του στο πάτωμα και τον άγγιξα απαλά. Κάθησα απλώς κοντά του και περίμενα, ψυθιρίζοντάς του «Σ’αγαπώ, μικρέ μου Peter». Πολύ γρήγορα ησύχασε κι έγειρε πάνω μου βάζοντας το πρόσωπό του στην «ποδιά» μου και στο τέλος άρχισε να κλαίει ανακουφισμένος. Όταν πέρασε η «μπόρα», είχε ξεχάσει τι ήταν αυτό που την προκάλεσε και επιστρέψαμε μαζί στην κουζίνα. Παρ’όλη τη χαρά και την ανακούφισή μου που κατάφερα να τον ηρεμήσω, προετοιμάστηκα ότι κάτι παρόμοιο θα αρχίσει να συμβαίνει και στο μέλλον. Προς μεγάλη μου έκπληξη, είχε μονάχα δυο-τρεις εκρήξεις θυμού κι αυτές ήταν ήπιες και ξεπεράστηκαν πολύ γρήγορα.»

Αν το παιδί σας έχει συχνές εκρήξεις θυμού, τότε προσπαθήστε να ανακαλύψετε αν αυτές ακολουθούν κάποιο συγκεκριμένο μοτίβο. Μήπως συμβαίνουν κάποια συγκεκριμένη ώρα της ημέρας; Όταν βρίσκεται με κάποιο συγκεκριμένο άτομο; Ποιά νομίζετε ότι είναι η αιτία που του προκαλεί το αίσθημα του θυμού και της απογοήτευσης; Μήπως μπορείτε να απομακρύνετε την αιτία; Προσπαθήστε να κάνετε κάτι για να αποφύγετε καταστάσεις που του προκαλούν αυτό το αίσθημα και το κάνουν να «εκραγεί».

Την ώρα που το παιδί σας περνάει μια από αυτές τις εκρήξεις θυμού, θα ηρεμήσει γρηγορότερα αν εσείς μείνετε ήρεμη και μη-απειλητική. Μόλις σας το επιτρέψει ακουμπήστε το απαλά και προσπαθήστε να το βοηθήσετε να την ξεπεράσει. Όταν σταματήσει να κλαίει, τότε μπορείτε να του προσφέρετε κάτι υγιεινό να φάει, αν υποψιάζεστε ότι πεινάει. Σιγουρευτείτε όμως ότι δεν είναι κάτι γλυκό γιατί αυτό μπορεί να προκαλέσει μια καινούργια έκρηξη θυμού.

Οι εκρήξεις θυμού ενός παιδιού σε κάποιο δημόσιο χώρο, δεν είναι για εκείνο δυσκολότερες από ό,τι αυτές στο σπίτι, αλλά είναι «μαρτυρικές» για το γονιό. Οι περαστικοί αμέσως εκφράζουν την αποδοκιμασία τους για το «κακομαθημένο» σας παιδί. Παρά την αμηχανία που νοιώθετε, θυμηθείτε ότι η βασική προσέγγιση για να αντιμετωπίσετε την έκρηξη θυμού είναι η ίδια: ο γονιός δεν πρέπει να αντιδράσει με θυμό, αλλά να παραμείνει ήρεμος και να μιλήσει με ήπιο κι ήρεμο τρόπο. Στην περίπτωση της έκρηξης θυμού σε δημόσιο χώρο και η μητέρα αλλά και το παιδί είναι πάρα πολύ αναστατωμένοι, το παιδί όμως είναι εκείνο που έχει τη μεγαλύτερη ανάγκη για βοήθεια. Δεν μπορεί να σταματήσει την οργή του «κατ’εντολή». Αν είναι δυνατόν, σηκώστε το και μεταφέρτε το σε κάποιο πιο απομονωμένο μέρος, όπου θα ενοχλεί και λιγότερους ανθρώπους. Ενώ βρίσκεται σε αυτή την φορτισμένη συναισθηματικά κατάσταση, κάθε προσπάθειά σας να συζητήσετε λογικά μαζί του, θα πάει χαμένη. Ίσως το μόνο που μπορείτε να κάνετε είναι να μείνετε κοντά του και να περιμένετε με ηρεμία να το ξεπεράσει.

Το παιδί που δαγκώνει

Τί γίνεται με το παιδί που δαγκώνει και χτυπάει; Αυτό είναι ένα συχνό, αλλά ιδιαίτερα δύσκολο πρόβλημα, ειδικά όταν υπαρχουν γύρω κι άλλα παιδιά. Η συγγραφέας Norma Jane Bumgarner στο βιβλίο της MOTHERING YOUR NURSING TODDLER, αναφέρει την παρακάτω ιστορία:

«Πριν από δύο χρόνια, σε μια συνάντηση του Συνδέσμου Θηλασμού της La Leche League, ένα κακομαθημένο και παραμελημένο τερατάκι κάποιας άλλης μητέρας δάγκωσε την πανέμορφη, καλοαναθρεμένη και τέλεια κορούλα μου – ή κάπως έτσι ήταν η εντύπωση που μου δημιουργήθηκε τότε! Καθώς παρηγορούσα το μωρό μου, έριχνα μοχθηρές ματιές προς την κατεύθυνση της μητέρας του μικρού «ενόχου», χωρίς να κάνω καμιά προσπάθεια να κρύψω τα αισθήματα που όλοι έχουμε όταν κάποιος χτυπήσει το παιδί μας.

 

Σαν απόδειξη ότι υπάρχει δικαιοσύνη σε αυτόν τον κόσμο, το επόμενο παιδί μας βγήκε ένα από αυτά, που όχι μονάχα δαγκώνουν, αλλά το κάνουν με τον πιο επίμονο και επικίνδυνο τρόπο που έχω ποτέ συναντήσει. Αυτή ήταν μια από τις πιο δύσκολες εμπειρίες που έχω αντιμετωπίσει ποτέ στη ζωή μου και την έκαναν ακόμα δυσκολότερη οι μητέρες που αντιδρούσαν με τον ίδιο τρόπο που αντέδρασα κι εγώ πριν από δύο χρόνια.»

Φυσικά, όταν αντιληφθούμε ότι το παιδί μας δαγκώνει, τότε χρειάζεται να είμαστε συνέχεια προσεκτικές και έτοιμες να μεσολαβήσουμε, απομακρύνοντάς το γρήγορα και με αποφασιστικότητα. Η ταχύτητα είναι πρωτεύουσας σημασίας. Οι φωνές, το ξύλο και το να δαγκώσετε κι εσείς το παιδί σας για να του δείξετε πώς είναι, δεν λύνουν το πρόβλημα. Μια μητέρα γράφει: «Τα νήπια πολύ συχνά αντιδρούν με «στοματικό» τρόπο. Χρησιμοποιούν το στόμα τους για να νοιώσουν, να δείξουν την αγάπη τους, να δοκιμάσουν κάτι, να φιλονικήσουν και έτσι χρειάζονται χρόνο και ωριμότητα για να καταλάβουν ότι κάποιες από αυτές τις αντιδράσεις δεν είναι αποδεκτές. Εν τω μεταξύ, συνεχίστε να δείχνετε στο παιδί σας την αγάπη σας, να το αγκαλιάζετε, να το βοηθάτε να ξεπεράσει τις δύσκολες στιγμές και να θυμάστε ότι κι αυτή είναι μια φάση που με τον καιρό θα περάσει».

Αν το παιδί σας καταφεύγει στο δάγκωμα όταν έρχεται αντιμέτωπο με ομάδες παιδιών, τότε μπορεί να χρειαστεί για λίγο να αποφύγετε ένα τέτοιο περιβάλλον. Βοηθήστε το να καταφέρει να συναναστρέφεται με επιτυχία με ένα μόνο παιδί τη φορά, κάτω πάντα από το άγρυπνο βλέμμα σας.

Όταν ο ύπνος δεν έρχεται να πάρει το παιδί

Για ορισμένες οικογένειες η ώρα της προετοιμασίας του ύπνου είναι πηγή εκνευρισμού και απογοήτευσης, που καταλήγει να νοιώθουν όλοι ξεθεωμένοι και απεγνωσμένοι, καθώς πηγαίνουν να κοιμηθούν. Η προετοιμασία ενός «σχεδίου δράσης» μπορεί να βοηθήσει στο να αποφευχθούν οι «καταστροφές»! Παρ’όλο που μπορεί να μην είναι ζωτικής σημασίας για ένα παιδί προσχολικής ηλικίας να πηγαίνει για ύπνο κάθε βράδυ μια συγκεκριμένη ώρα, επειδή δεν χρειάζεται να ξυπνήσει νωρίς την επομένη, είναι καλή ιδέα όμως να υπάρχει κάποια ρουτίνα στην προετοιμασία του ύπνου.

Μην καθορίσετε την ώρα του ύπνου πάρα πολύ νωρίς, γιατί το παιδί δεν θα είναι ακόμα αρκετά νυσταγμένο για να κοιμηθεί. Τα παιδιά μπορούν να κοιμηθούν μονάχα για ένα συγκεκριμένο αριθμό ωρών. Επομένως, αν το παιδί σας κοιμηθεί από τις επτά, τότε πιθανότατα θα ξυπνήσει στις πέντε τα ξημερώματα, γεμάτο ενεργητικότητα. Δεν μπορούμε να τα έχουμε όλα!

Όταν έρθει η ώρα του ύπνου, κάντε την γλυκειά, ήρεμη και χωρίς βιασύνη. Ένα ζεστό μπάνιο, με ευκαιρίες για παιχνίδι στην μπανιέρα, κάτι θρεπτικό – όπως ένα μήλο – πριν το πλύσιμο των δοντιών και μετά ένα ήρεμο παραμύθι καθώς κουλουριάζεστε και οι δυο σας κάτω από τα σκεπάσματα, θα βοηθήσουν το παιδί σας να κοιμηθεί. Μπορεί να θέλει να μείνετε μαζί του για λίγο και φυσικά θα πρέπει να το κάνετε. Το να μείνει κανείς μόνος του είναι τρομαχτικό!

Μια ματιά στο μέλλον

Όσο τα παιδιά σας μεγαλώνουν, τόσο η πειθαρχία γίνεται και δυσκολότερη. Τα παιδιά θα συνεχίσουν να ασκούν πίεση και να δοκιμάζουν τα όρια που τους βάζετε, μέχρι τα εφηβικά τους χρόνια. Αν όμως γνωρίζουν ότι είσαστε σταθερή, συνεπής και στοργική, καθώς επίσης ότι τους έχετε εμπιστοσύνη, τότε η πειθαρχία θα είναι ευκολότερη.

Όταν βάζετε όρια σε ένα μεγαλύτερο παιδί, τότε κάποιες φορές μπορεί να θυμώσει πολύ μαζί σας. Θα το ξεπεράσει όμως γρηγορότερα αν ξέρει ότι το αγαπάτε πραγματικά. Δείξτε του την αγάπη σας έμπρακτα, ακόμα κι όταν χρειάζετε να του πείτε «όχι». Ο Dr Ross Campbell, συγγραφέας του βιβλίου «Πώς να Απαγάτε Πραγματικά το Παιδί Σας», μας υπενθυμίζει ότι: «Το πιο σημαντικό στοιχείο για να έχετε ένα παιδί που συμπεριφέρεται σωστά είναι να το κάνετε να αισθανθεί ότι το αγαπούν».

Ότι κι αν γίνει, να θυμάστε ότι κάθε παιδί είναι ένα ξεχωριστό άτομο, κι ότι δεν μπορούμε να εφαρμόζουμε τους ίδιους κανόνες σε όλα τα παιδιά. Ακολουθώντας αυτού του είδους την πειθαρχία, αν έχετε για το μικρό σας παιδί τη βαθειά γνώση που καλλιεργεί η σχέση του θηλασμού κι αν είσαστε ξεκάθαρη μέσα σας για το τι πραγματικά σημαίνει πειθαρχία, τότε μπορείτε με ασφάλεια να ακολουθήσετε το ένστικτό σας σαν γονιός. Η Norma Jane Bumgarner πιστεύει ότι: «Σαν γονείς η δουλειά μας δεν είναι μόνο να φροντίζουμε τα παιδιά μας, αλλά και να τα βοηθήσουμε να μάθουν να φροντίζουν τους εαυτούς του». Μια άλλη μητέρα σχολιάζει: «Μέσα από αυτόν τον τρόπο πειθαρχίας θα βγουν γιοί και κόρες που θα είναι έτοιμοι να ικανοποιήσουν τις ανάγκες των εγγονών μας, με υγιή και ωραίο τρόπο, έτσι ώστε θα δούμε να γεννιέται μια καινούργια εποχή με τρυφερά άτομα που μεγαλώνουν με ευγενικό τρόπο».

Όταν γεννηθεί το παιδί σας, αφιερώνεστε στην ολοκληρωτική ικανοποίηση των αναγκών του – το θηλάζετε όταν πεινάει και το κρατάτε αγκαλιά για όσο το χρειάζεται και του αρέσει. Καθώς μεγαλώνει, χρειάζεται λιγότερη αγκαλιά και περισσότερη κοινωνικότητα. Έτσι ολοένα και πιο συχνά το βάζετε μέσα στη μέση στην οικογένεια. Καθώς οι μέρες, οι εβδομάδες και οι μήνες περνούν, γίνεται ολοένα και πιο ανεξάρτητο: αρχίζει να πιάνει μόνο του μπουκιές φαγητού και να τις βάζει στο στόμα του. Κι έτσι μια μέρα μπορεί να τρώει μόνο του, χρησιμοποιώντας με αξιοπρέπεια και σιγουριά το κουτάλι, αν και περιστασιακά θα καταφέρει να προκαλέσει μια θεαματική ακαταστασία γύρω του! Τώρα πια πίνει από το κύπελλο και καθώς οι μήνες περνούν έρχεται στο στήθος μόνο για λίγες γουλίτσες πριν τον ύπνο. Είσαστε πάντα κοντά του όταν σαν χρειάζεται. Δεν αποσύρετε απότομα την αγάπη που εκφράσατε στη αρχή με τη ζεστασιά και τη στενή σχέση που πρόσφερε ο θηλασμός και αργότερα με άλλους τρόπους. Αισθάνεται ασφάλεια γνωρίζοντας ότι μπορεί αν θελήσει να καταφύγει για λίγο στην βρεφική ηλικία κι έτσι τολμάει να προχωρήσει όλο και πιο πολύ προς την παιδική ηλικία και στο τέλος (εκ των υστέρων, πιο γρήγορα από ό,τι το περιμένατε) παύει να είναι πια μωρό. Πριν το πολυκαταλάβετε, θα έρθει η στιγμή για να πάει σχολείο, αποχαιρετώντας σας με χαμόγελο.

Τα χρόνια περνούν και παρ’όλο που το μεγάλωμα των παιδιών γίνεται κάπως πιο εύκολο, έχει πάντα τις δυσκολίες του και ταυτόχρονα το ενδιαφέρον του. Τα παιδιά μας δεν θα σταματήσουν ποτέ να μας χρειάζονται, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο – πάλι καλά! Πρέπει όμως να μάθουμε πότε πρέπει να κρατάμε κάποια απόσταση και πότε να προσφέρουμε τη βοήθειά μας. Κάποια μέρα το αγοράκι μας μπορεί να στέκεται δίπλα στη γυναίκα του, καθώς εκείνη θηλάζει το μωρό τους ή η κορούλα μας, μοιάζοντας τόσο πολύ στη μητέρα της, μπορεί να θηλάζει με περιφάνεια το δικό της μωρό. Όλη η φροντίδα, οι ανησυχίες, ο χρόνος και η απεριόριστη υπομονή που τους δώσαμε, θα έχουν πιάσει τόπο. Άξιζε και με το παραπάνω όλος ο κόπος μας!

Με τη γεμάτη κατανόηση καθοδήγηση από μέρους σας, το παιδί σας θα μεγαλώσει σταδιακά από την εξάρτηση στην ανεξαρτησία και πάντοτε με αγάπη, που είναι αναφαίρετο δικαίωμά του και που ο κόσμος μας έχει μεγάλη ανάγκη από αυτήν.

Σημείωση: Αντίγραφα των βιβλίων που αναφέρονται, υπάρχουν στις δανειστικές βιβλιοθήκες των Ομάδων.

Η μετάφραση είναι από το Κεφάλαιο 15 “Discipline is Loving Guidance” του WOMANLY ART OF BREASTFEEDING, 2003 –     ©  LLLI.

 

 

Μετάφραση: Φλωρεντία ΧρυσικούΦΧ/LovingGuidance-GR/03-06

Λεκτική βία- Όταν οι λέξεις πονάνε

6 Σχόλια

Ένα χαστούκι, ένα χτύπημα στο σώμα είτε είναι μικρό είτε μεγάλο, πιο επιθετικό ή πιο ήπιο είναι κοινώς αποδεκτό ότι αποτελεί μια πράξη βίας. Αυτή η πράξη βίας φέρει ξεκάθαρα το μήνυμα του θυμού, της απόρριψης, της εξουσίας. Τη σωματική τιμωρία την καταδικάζουμε και την αντιλαμβανόμαστε εύκολα ως έναν κακοποιητικό τρόπο συμμόρφωσης και διαπαιδαγώγησης των παιδιών. Τι γίνεται όμως με τη λεκτική βία;

Η λεκτική βία ασκεί ψυχολογική πίεση και παρεμβαίνει στη συναισθηματική ισορροπία του παιδιού. O συναισθηματικός εκβιασμός που εμπεριέχεται σε κάθε προσβλητική κουβέντα δημιουργεί τύψεις και ενοχές στο παιδί. Η προσδοκία ότι με την αρνητική κριτική θα καταφέρουμε «ένα καλύτερο παιδί» αποτελεί άλλοθι περισσότερο παρά μια μέθοδος που συμβάλλει σε έναν τέτοιο σκοπό.

Στην λεκτική βία δεν συμπεριλαμβάνονται μόνο οι βρισιές αλλά και λέξεις ή φράσεις που αγνοούν το συναίσθημα του παιδιού. Κάποιες απο τις παρακάτω φράσεις τις αναγνωρίζουμε είτε ως μεγάλοι είτε ως παιδιά, κάποιες έχουμε πει και κάποιες μας έχουν πει.

• Όταν σου μιλάω να ακούς!

• Έχεις δει κανένα άλλο παιδάκι να κάνει σαν εσένα;

• Να δούμε πότε θα αποφασίσεις να φερθείς σαν μεγάλος;

• Άντε κουνήσου τι κάνεις μια ώρα;

• Οι μαμάδες των άλλων παιδιών δεν φωνάζουν γιατί έχουν καλά παιδιά.

• Δεν σε ρώτησα!

• Με κούρασες.

• Μη τολμήσεις.

• Γιατί όλα τα άλλα παιδιά είναι καλύτεροι μαθητές απο εσένα;

• Δεν έχω όρεξη τώρα.

• Σου είναι τόσο δύσκολο να κάτσεις φρόνιμα;

• Δεν μπορείς μια φορά να μη με κάνεις ρεζίλι;

• Δεν είσαι παιδί εσύ, είσαι βάσανο.

• Να ήξερες τι έχω περάσει εγώ για να σε κάνω άνθρωπο.

• Φαίνεται ότι δεν μπορώ να σου έχω εμπιστοσύνη.

• Άφησε το θα το καταστρέψεις, θα το κάνω εγώ!

• Δεν μπορώ να φύγω για λίγο και τα κάνεις όλα χάλια.

• Σου δίνουμε τόσα και εσύ δεν είσαι ευχαριστημένος/η με τίποτα.

• Δεν υπάρχει δε μπορώ, υπάρχει δεν θέλω.

• Άμα είσαι καλό παιδί θα σε αγαπάω.

Τα παιδιά δεν έχουν αναπτύξει μηχανισμούς άμυνας για τα αρνητικά συναισθημάτα που νιώθουν όταν χαρακτηρίζονται με αυτό το τρόπο ή δέχονται προσβολές. Λαμβάνουν τα μηνύματα με τη κυριολεκτική έννοια του λόγου. Όταν σε ένα παιδί πούμε: «δεν σε αγαπάω γιατί είσαι κακό παιδί» δεν γνωρίζει ότι δεν το εννοούμε πραγματικά, δεν γνωρίζει την προσωρινότητα της κατάστασης.

Όταν σε ένα παιδί αποδίδουμε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά για τη προσωπικότητα και την ιδιοσυγκρασία του φαίνεται ότι πιστεύουμε πως δεν υπάρχουν περιθώρια για βελτίωση. Το παιδί δεν έχει την εμπειρία να διαχειριστεί το συναισθηματικό εκβιασμό και δεν γνωρίζει ότι πολλές φορές οι άνθρωποι δεν εννοούν αυτά που λένε.

Ένα παιδί υπάρχει πιθανότητα να δυσκολεύεται να διαβάσει, να γράψει, να συγκεντρωθεί, να κάτσει «φρόνιμα», να θυμηθεί, να αποδώσει αυτά που ξέρει. Δεν είναι απαραίτητο ότι όλα αυτά παραπέμπουν σε παθολογική δυσλειτουργία.

Ιδιοσυγκρασιακά το κάθε παιδί συγκεντρώνει διαφορετικά χαρακτηριστικά που απαρτίζουν τη ξεχωριστή προσωπικότητα του.

Αυτός είναι και ο λόγος που κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικές ικανότητες, δεξιότητες και ταλέντα απο κάθε άλλον. Αυτός είναι ο λόγος που και τα αδέρφια μεταξύ τους είναι τόσο διαφορετικά. Αυτός είναι ο λόγος που με την ίδια παιδαγωγική μέθοδο αναπτύσσονται εν τέλει διαφορετικές προσωπικότητες.

Το παιδί θα χρειαστεί να αντισταθμίσει τη ψυχική αναστάτωση που του προκαλεί η λεκτική επίθεση και είναι πιθανό να καταφύγει στον εαυτό που το αντιπροσωπεύει καλύτερα, σε αυτόν που θα το προστατέψει καλύτερα.
Σε έναν ντροπάλο, αντιδραστικό, νευρικό ή επιθετικό εαυτό.

Μητρακάκη Άσπα
Ειδική Παιδαγωγός – Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών – δυσλεξίας.

πηγή: childit

Θετική σκέψη

4 Σχόλια

«Πρόσεχε θα πέσεις!», «Μην σου πέσει κάτω, θα σπάσει.», «Μην λερωθείς.», «Κοίτα τι έκανες.», «Αν δεν διαβάσεις δεν θα τα καταφέρεις στο τεστ …»

Αυτά είναι μόνο κάποια χαρακτηριστικά παραδείγματα φράσεων που ακούν τα παιδιά από τους γονείς τους, τους δασκάλους κι όσους εμπλέκονται στη διαπαιδαγώγησή τους.  Όλες αυτές οι φράσεις έχουν κάτι κοινό. Στέλνουν αρνητικά μηνύματα προς το παιδί,  επηρεάζουν τον τρόπο που μαθαίνει να σκέφτεται και να αντιλαμβάνεται τον κόσμο και πολλές φορές έχουν  το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που επιδιώκουμε.

Think pink

Όσο πιο μικρό είναι το παιδί τόσο λιγότερο μπορεί να καταλάβει συμβουλές όπως: «Πρόσεχε να μην πέσεις». Είναι σαν να σας πει κάποιος: «Πρόσεξε! Μην φανταστείς ένα ροζ ελέφαντα.»

Το μυαλό σας θα δημιουργήσει αμέσως την εικόνα του ροζ ελέφαντα και μετά θα επεξεργαστεί την άρνηση (το «Μην») στην πρόταση.

Αναλόγως το παιδί θα σκεφτεί πρώτα (υποσυνείδητα, σε κλάσματα δευτερολέπτου ) το αρνητικό συμβάν  (π.χ. ότι θα πέσει) και μετά θα επεξεργαστεί (συνειδητά) το επόμενο βήμα για να το αποφύγει.  Είναι λοιπόν κατανοητό ότι όσο πιο μικρό είναι το παιδί  τόσο πιο λίγο έχει αναπτυχθεί η ικανότητά του να χρησιμοποιεί τη συνειδητή σκέψη κι έτσι πιο μεγάλη η πιθανότητα να συγκεντρωθεί σε αυτό που δε θέλετε να γίνει. Έχετε ακούσει το  «Ό,τι σκεφτείς γίνεται;» Αυτό περίπου συμβαίνει και με το «Πρόσεχε θα πέσεις».

Προσπαθήστε να λέτε στο παιδί  τι να κάνει και όχι τι να μην κάνει. Αν φοβάστε π. χ. ότι θα πέσει πείτε του: «Κρατήσου γερά», «Κατέβα από εκεί επάνω», «Κοίτα που πατάς». Έτσι το παιδί θα συγκεντρωθεί στο στόχο, τον οποίο του θέτετε, χωρίς να χάσει χρόνο σκεπτόμενο κάτι αρνητικό.  Εύκολα αντιλαμβάνεται λοιπόν κανείς ότι τα «μη» δεν πρέπει να περιλαμβάνονται στο λεξιλόγιο μας.  Πώς όμως μπορούμε να θέσουμε όρια στα παιδιά και να τους εξηγήσουμε τους κινδύνους;

Η δύναμη της θετικής σκέψης

Χρησιμοποιώντας την κατάλληλη γλώσσα και λέγοντας στο παιδί τι  να κάνει καταφέρνουμε να το βοηθήσουμε να θέσει στόχους, να έχει στο μυαλό του θετικές εικόνες και θετική ενέργεια και να το βοηθήσουμε να αναπτύξει την αυτοπεποίθηση του. Ακούγεται πολύ εύκολο; Είναι πράγματι. Οι λέξεις που χρησιμοποιούμε δημιουργούν σκέψεις και η ποιότητα των σκέψεων καθορίζει την ποιότητα της Ζωής. Αντιθέτως μιλώντας συχνά για αρνητικές καταστάσεις δίνουμε, άθελα μας, στο παιδί μας αρνητικές εικόνες κι έτσι μακροπρόθεσμα είναι πιθανότερο το παιδί να αναπτύξει πιο εύκολα  φοβίες.

Κι εγώ ως γονέας φοβάμαι όταν ο γιος μου σκαρφαλώνει πάνω στο δέντρο της αυλής μας αλλά προσπαθώ να μη δείξω το φόβο μου. Είμαι κοντά για να προλάβω αν γίνει κάτι και προσπαθώ να τον επιβραβεύσω λέγοντας του: «Τι ωραία που σκαρφαλώνεις!», «Πρόσεχε που βάζεις τα χέρια σου και τα πόδια σου.», « Ένα βήμα μετά το άλλο.», « Πρώτα κοίτα που είναι το επόμενο κλαδί και μετά πιάσ’ το δυνατά με το χέρι σου.»

Δεν υπάρχει κανένα όφελος να πείτε σε ένα παιδί ότι μπορεί να πέσει ή να χτυπήσει την ώρα που κάνει μία οποιαδήποτε δραστηριότητα. Π. χ. όταν μαθαίνει ή όταν κάνει ποδήλατο, ένα από τα χειρότερα πράγματα που μπορείτε να κάνετε είναι να φωνάξετε: «Όχι τόσο γρήγορα! Θα πέσεις!» Προσπαθήστε να αποφύγετε τέτοιου είδους παρατηρήσεις  και να τις αντικαταστήσετε με άλλες όπως π.χ. «Πιο σιγά σε παρακαλώ». Είναι φυσικό να φοβάστε και να προσέχετε να μη συμβεί κάτι στο παιδί σας, αλλά μην ξεχνάτε ότι αφενός  εσείς μπορείτε να διαχειριστείτε το φόβο καλύτερα από το παιδί και αφετέρου δεν είναι σωστό (ασυνείδητα φυσικά) να του μεταφέρετε το φόβο.

Καλό θα ήταν πριν ή μετά από κάποια συγκεκριμένη δραστηριότητα να γίνεται κουβέντα με το παιδί, στην οποία θα συζητάτε τους κινδύνους που πιθανόν να αντιμετωπίσει. Κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας προσπαθήστε να το εμψυχώσετε με θετικά σχόλια όπως: «Μπράβο! Τα κατάφερες!», «Ήσουν εξαιρετικός!», «Τα πήγες περίφημα!». Να είστε κοντά του και έτοιμος να παρέμβετε αν τυχόν υπάρξει κίνδυνος.

υγιής αυτοεκτίμηση

Κάποιοι γονείς που έχοντας δίδυμα αντιμετώπισαν το εξής πρόβλημα: Το ένα παιδί ήταν διαρκώς αφύσικα χαρούμενο, ενώ το άλλο μονίμως μελαγχολικό. Αποφάσισαν λοιπόν να καταφύγουν σε κάποιον ειδικό. Ένας ψυχίατρος υποστήριξε πως θα θεράπευε την οικογενειακή δυσαρμονία. Πήρε το χαρούμενο παιδί, το έβαλε σε ένα δωμάτιο με κοπριά και του έδωσε ένα φτυάρι. Θεωρώντας πως έτσι θα το θεραπεύσει από την υπερβολική χαρά του, βγήκε δίνοντάς του την εντολή: «Σκάβε!». Έπειτα έβαλε το απαισιόδοξο παιδί σε ένα δωμάτιο γεμάτο παιχνίδια και γλυκά και, αφήνοντάς το να παίξει με την ψυχή του, δήλωσε στους γονείς: «Αυτό θα το συνεφέρει! Σε μερικές ώρες θα δούμε πώς τα πήγε».

Σε μερικές ώρες, οι γονείς με τον ψυχίατρο πήγαν πρώτα στο μικρό απαισιόδοξο. Με έκπληξη τον βρήκαν να σιγοκλαίει καθισμένος στο πάτωμα. «Θα χτυπήσω άμα παίξω μ’ αυτά τα παιχνίδια!» έλεγε το παιδί που δεν είχε αλλάξει καθόλου. «Το άλλο σας παιδί όμως θα έχει θεραπευτεί», είπε ο ψυχίατρος προσπαθώντας να δείξει σιγουριά. Κρυφοκοιτάζοντας στο δωμάτιο, οι γονείς έκπληκτοι είδαν το παιδί να σκάβει με φούρια την κοπριά. Η μητέρα προσπάθησε να το σταματήσει, αλλά εκείνο, χωρίς να σταματήσει να σκάβει, της είπε με ενθουσιασμό: «Με τόση κοπριά, σίγουρα θα βρω ένα πόνυ κάπου εδώ μέσα!».

Από το Βιβλίο «εφηβικές ανησυχίες»

Η θετική σκέψη μπορεί να ενεργοποιήσει τις ικανότητες ενός ανθρώπου αλλά δεν μπορεί να δημιουργήσει κάτι που δεν υπάρχει. Χρειάζεται λοιπόν ενισχυμένη αυτοεκτίμηση, την οποία το παιδί την αναπτύσσει μέσω του διαλόγου και των εμπειριών, που του επιτρέπουμε να αποκτήσει. Αν σας ξεφύγει πού και πού ένα «Πρόσεχε θα πέσεις» δεν χάθηκε ο κόσμος. Σημαντικό είναι να συνειδητοποιήσετε ότι μπορείτε να το πείτε διαφορετικά και να το διορθώσετε την επόμενη φορά.

Πώς το προστατεύω από κινδύνους.

Όσο θετικά και να προσπαθούμε να σκεπτόμαστε και να εκφραζόμαστε, οι κίνδυνοι δεν θα πάψουν να υπάρχουν. Σε κάθε ηλικία υπάρχουν ζητήματα, τα οποία πρέπει να εξηγούμε στα παιδιά και συνήθως είναι απαραίτητο να τους πούμε και αρνητικά πράγματα.

Η ζωή έχει και τις κακές πλευρές και τα παιδιά θα τις ανακαλύψουν αργά ή γρήγορα. Ας τους δώσουμε όμως όσο είναι μικρά ξεγνοιασιά  και θετική ενέργεια γιατί τα βοηθάει, όπως θα δούμε και παρακάτω, αργότερα στη ζωή τους και στον τρόπο τον οποίο θα σκέφτονται.

Όσο μεγαλώνει το παιδί μπορούμε να συζητούμε μαζί του για κάθε κίνδυνο και να ξεκαθαρίζουμε τις επιπτώσεις ακόμη και με αρνητικές εικόνες και παραδείγματα. Ας μην ξεχνάμε όμως ότι υπάρχει μεγάλη διαφορά στο να μιλάμε εκφοβίζοντας και στο να μιλάμε χρησιμοποιώντας θετικά παραδείγματα. Ας αναφερθούμε στο τσιγάρο. Το πιο εύκολο είναι να μιλήσουμε  για τις αρρώστιες που μπορεί να προκαλέσει. Δεν είναι όμως πάντα και το πιο αποτελεσματικό. Μπορούμε επί παραδείγματι  να συζητήσουμε για την υγεία και την σημασία της. Μπορούμε να μιλήσουμε για τα κίτρινα αλλά και για τα λευκά δόντια, για την άσχημη αλλά και για την ωραία μυρωδιά των ρούχων. Βλέπετε ότι υπάρχει  τρόπος να μιλάμε για το ίδιο πράγμα από διαφορετική οπτική. Η μία είναι να προσπαθούμε να πούμε στο παιδί να αποφύγει κάτι και η άλλη είναι να του δώσουμε ένα στόχο να πετύχει. Οι απόψεις ότι μόνο με τον εκφοβισμό μαθαίνει κάποιος είναι τελείως ξεπερασμένες. Ο εκφοβισμός δημιουργεί  αρνητικές εικόνες οι οποίες μας κάνουν να προσπαθούμε πράγματι να αποφύγουμε κάτι, αλλά οδηγεί τη σκέψη να συγκεντρώνεται στο πρόβλημα και όχι στη λύση.

Εφηβεία και θετική σκέψη

Όσο πιο πολύ μεγαλώνει το παιδί κι όσο πλησιάζει στην εφηβεία, τόσο πιο πολύ το επηρεάζει ο τρόπος με τον οποίο έχει μάθει να σκέφτεται. Όταν π.χ. προετοιμάζεται ένας έφηβος για τις εξετάσεις πρέπει να αποφύγει τις δυσάρεστες σκέψεις, όπως τον κακό βαθμό, που πιθανόν να πάρει  ή το τι θα πουν οι γονείς. Το μόνο αποτέλεσμα που μπορούν να έχουν αυτές οι αρνητικές σκέψεις είναι να μην τον αφήνουν να συγκεντρωθεί. Η αυτοεκπληρούμενη προφητεία, η αρνητική πρόβλεψη που κάνουμε για τον εαυτό μας στο μέλλον, είναι μια παγίδα στην οποία δεν πρέπει να πέσουμε. Και είναι κάτι που μπορούμε να το αποφύγουμε στην καθημερινότητα μας και στη σχέση μας με τα παιδιά μας ανάλογα με τον τρόπο που τους μιλάμε.

Έχοντας μάθει ο έφηβος, σε μικρότερη ηλικία, να εντοπίζει και να «υπολογίζει» τους κινδύνους («Πρόσεχε θα πέσεις») και να βάζει στόχους για να τους ξεπεράσει («Κρατήσου γερά») βασίζει τη σκέψη του σε θετικές προσδοκίες και σε θετική αξιολόγηση του εαυτού του και όποιας κατάστασης αντιμετωπίζει.

Παραδείγματα θετική σκέψεις είναι: «θα διαβάσω με σύστημα και θα πετύχω», «είμαι ικανός /ή κι έχω εμπιστοσύνη στον εαυτό μου» και «θα συναναστρέφομαι με ανθρώπους που με ενθαρρύνουν».

Πηγή

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ

5 Σχόλια

Βρεφική Ηλικία

Η βρεφική ηλικία του ανθρώπου παίζει σημαντικό ρόλο στην μετέπειτα εξέλιξή του. Έχει παρατηρηθεί από έρευνες, ότι βρέφη που μεγάλωσαν μακριά από την οικογένειά τους και έζησαν στο απρόσωπο κλίμα ενός ιδρύματος, είχαν καθυστέρηση στην νοητική τους ανάπτυξη και η συμπεριφορά τους ήταν περίεργη και αλλοπρόσαλη σε σχέση με τα παιδιά που μεγάλωναν κοντά στους γονείς τους, ακόμα και κάτω από άσχημες συνθήκες (πχ. παιδιά που γεννιούνται σε φυλακές).

Τα βρέφη που δεν έχουν κοντά τους τη μητέρα τους -κυρίως- δεν κοινωνικοποιούνται σωστά. Ας μην ξεχνάμε ότι κανένας άνθρωπος δεν γεννιέται κοινωνικός αλλά γίνεται, γιατί δεν υπάρχουν κοινωνικά ένστικτα, με την έννοια της κληρονομικής υποδομής.

Η μητέρα στην περίοδο αυτή είναι ο πρώτος φορέας κοινωνικοποίησης του βρέφους κι αν δεν υπάρχει κοντά του, το βρέφος φτάνει στα όρια της ιδιωτείας.

Κάθε βρέφος είναι ένα ξεχωριστό πρόσωπο, το οποίο δεν το γνωρίζει άλλος κανείς καλύτερα από την μητέρα του, η οποία προσαρμόζει τον εαυτό της για να το κατανοήσει και να το πλησιάσει.

Η αγάπη της μητέρας είναι αγνή, πρωτόγνωρη, ακατέργαστη, μεγαλόψυχη, διακατέχεται από τρυφερότητα, στοργή και αυθορμητισμό. Όλα αυτά τα επιζητά το βρέφος, ως εκπλήρωση της ανάγκης να νιώθει σιγουριά και ασφάλεια και να νιώθει ότι αγαπιέται.

Ο ρόλος της μητέρας προς το βρέφος είναι σημαντικός για την κοινωνικοποίησή του. Δεν πρέπει να αφήνει την ανατροφή του σε τρίτα πρόσωπα όπως σε παραμάνες, σε παιδικούς σταθμούς κτλ., αλλά η ίδια πρέπει να ασχολείται μαζί του, να του μιλάει συνέχεια και να το παίζει. Το βρέφος από την πλευρά του, ανταποδίδει όλη αυτή την στοργή της μητέρας του με το χαμόγελό του, το οποίο είναι και το πρώτο δείγμα κοινωνικής συμπεριφοράς.

Πολύ σημαντικό ρόλο στην κοινωνικοποίηση του βρέφους και την ομαλή εξέλιξη της ανάπτυξής του, παίζει ο θηλασμός. Με τον θηλασμό, δημιουργείται ψυχικός δεσμός ανάμεσα στο βρέφος και στην μητέρα και είναι το πρώτο στάδιο της κοινωνικοποίησής του.

Η καλή ψυχολογία του βρέφους, εξαρτάταοι από την ψυχολογία της μητέρας, η οποία οφείλει να το έχει καθαρό, ευτυχισμένο και να προσέχει όλες τις αντιδράσεις του, γιατί μέσα σ’ αυτές κρύβονται πολλά μηνύματα που δεν μπορεί να τα πει λεκτικά.

Νηπιακή Ηλικία

Η νηπιακή ηλικία ενός παιδιού αρχίζει στα 3 και τελειώνει στα 5,5-6 χρόνια.

Στην περίοδο αυτή το παιδί αρχίζει να εξερευνά τον κόσμο γύρω του, τη φύση και το σώμα του. Τότε θα αρχίσει η διαμόρφωση του χαρακτήρα του, η κατανόηση ηθικών και πολιτιστικών ιδεών και η κοινωνικοποίησή του.

Ο ρόλος της μητέρας στην ηλικία αυτή είναι αποφασιστικός κυρίως για την διαάπλαση της προσωπικότητας του παιδιού. Ο γιατρός Spock, θεωρεί ότι ως τα τρία πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού η μητέρα πρέπει να του δείχνει αποκλειστική φροντίδα και αφοσιωμένη αγάπη κι ως τα έξι χρόνια του θα έχει συμπληρωθεί η ηθική αγωγή του, θα έχει πάρει δηλ. τις βασικές ηθικές αρχές που θα εφαρμόσει στη ζωή του.

Η μητέρα λοιπόν, στην διάρκεια των νηπιακών χρόνων του παιδιού της, οφείλει να του μάθει κάποιες βασικές αρχές συμπεριφοράς, τις οποίες θα τις εφαρμόζει σε όλη του τη ζωή. Συγκεκριμένα το παιδί πρέπει να μάθει τις καθημερινές ενέργειες καθαριότητας, να πηγαίνει μόνο του στην τουαλέτα και να τρώει επίσης μόνο του.

Θα προσπαθήσει επίσης να μειώσει την αυθόρμητη επιθετικότητα και το έμμονο πείσμα που κυριαρχεί στα παιδιά της ηλικίας αυτής, με τον διάλογο και όχι με τη βία ή με τιμωρίες.

Στην ηλικία αυτή τα παιδιά αρχίζοντας να ανακαλύπτουν το σώμα τους, και την διαφορά των φύλων, βλέποντας τα άλλα παιδιά, αρχίζουν να ρωτούν για σεξουαλικά θέματα, για το πώς έρχονται τα παιδιά στον κόσμο, πώς μπαίνουν στην κοιλιά της μητέρας κά. Η μητέρα οφείλει να απαντάει στις ερωτήσεις αυτές με ειλικρίνεια, με απλά και κατανοητά λόγια, χωρίς ενδοιασμούς και ντροπές και χωρίς ποτέ να μαλώσει το παιδί, γιατί έτσι θα το κάνει να πιστέψει ότι οτιδήποτε έχει σχέση με σεξουαλικά θέματα είναι κακό, πονηρό, δεν είναι σωστό να συζητιέται. Η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση πρέπει να αρχίζει από τι στιγμή που το παιδί αρχίζει τις ερωτήσεις γι’ αυτό το θέμα κι ανάλογα με την ωριμότητά του πρέπει η μητέρα να τις απαντάει με ειλικρίνια.

Κάποια άλλα ειδικά προβλήματα αγωγής της χρονικής αυτής περιόδου καλείται να επιλύσει η μητέρα, όπως νυχοφαγία, η οποία προκαλείται κυρίως από ψυχολογικά αίτια ή από αντίδραση σε πιέσεις που δέχεται το παιδί από το περιβάλλον. Η μητέρα πρέπει να του δώσει να καταλάβει ότι δεν είναι σωστό για το ίδιο και κατόπιν με την βοήθεια ειδικού γιατρού να προσπαθήσει να βρει την αιτία του προβλήματος και να σταματήσει τις πιέσεις προς το παιδί. Ένα σημαντικό επίσης πρόβλημα που υπάρχει σε μερικά παιδιά της περιόδου αυτής, είναι η νυχτερινή ενούριση, η οποία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με τιμωρίες και ποινές.

Η μητέρα δεν πρέπει να φέρεται αυστηρά και να το μαλώνει και να μην αγχώνει το παιδί με την ανυπομονησία της να ξεπεραστεί το πρόβλημα. Αν όμως η κατάσταση αυτή διαρκεί πάνω από τα τρία χρόνια του παιδιού, θα πρέπει να ζητήσει βοήθεια από ψυχολόγο. Την ίδια αντίδραση πρέπει να έχει η μητέρα και στο πιπίλισμα του δαχτύλου, αν συνεχίζεται πάνω από τα τρία χρόνια του παιδιού.

Η μητέρα, επίσης, στην ηλικία αυτή, ανάλογα με τις δυνατότητες και την ωριμότητά του πρέπει να μάθει στο παιδί βασικά στοιχεία γραφής και ανάγνωσης. Το παιδί που ως τα πέντε χρόνια ξέρει κάπως να διαβάζει και να γράφει έχει καλύτερες σχολικές επιδόσεις στο μέλλον. Η γνώση που του παρέχει η μητέρα πρέπει να αποσκοπεί στην πνευματική καλιέργεια του παιδιού κι όχι σε άλλους ηθικούς ή πολιτιστικούς στόχους (σ’ αυτή την ηλικία). Ποτέ όμως η μητέρα δεν θα πρέπει να επιμένει στο να μάθει στο παιδί αυτά που θεωρεί αναγκαία, ενώ το ίδιο το παιδί έχει την ανάγκη να παίζει. Το παιχνίδι στην ηλικία αυτή είναι ζωτικής σημασίας, βοηθάει στην ανάπτυξη της φαντασίας και η επαφή με άλλα παιδιά ευνοεί την κοινωνικοποίησή του.

Παιδική Ηλικία

Η παιδική ηλικία αρχίζει με την εισαγωγή του παιδιού στο δημοτικό σχολείο και τελειώνει με την έξοδό του από αυτό. Την περίοδο αυτή, το παιδί έχει ξεπεράσει τον εγωκεντρισμό της προηγούμενης περιόδου κι έχει αναπτυχθεί έντονα η συντροφικότητά του και έχει αρχίσει ήδη η κοινωνικοποίησή του.

Σε αυτό το μεγάλο και σημαντικό κεφάλαιο της ζωής του, συμβάλλει θετικά η ομαλή ένταξή του στο σχολικό περιβάλλον και η μετέπειτα σχολική ζωή του. Έτσι η μητέρα οφείλει πριν το παιδί πάει σχολείο να το προετοιμάσει με τα καλύτερα λόγια γι’ αυτό το καινούριο του ξεκίνημα. Ποτέ δεν πρέπει να τρομοκρατήσει το παιδί για το σχολείο ή για τον δάσκαλο, αντιθέτως θα πρέπει να του δώσει να καταλάβει ότι είναι ένα μέρος όπου θα μορφωθεί και θα αναπτυχθεί πνευματικά και θα κάνει φιλίες, θα γνωρίσει παιδιά, ώστε να μην μένει το παιδί προσκολλημένο πάνω της. Η ίδια πρέπει να έχει συχνές επαφές με το δάσκαλο και διάλογο μαζί του για την προσαρμογή του παιδιού της στο σχολείο και την πρόοδό του στα μαθήματα. Το παιδί πρέπει να έχει σημαντική βοήθεια στο σπίτι για τα μαθήματα ή τις δυσκολίες που μπορεί να συναντήσει στην ανάγνωση ή την γραφή.

Στην ηλικία αυτή το παιδί έχει διαμορφώσει τις ηθικές αρχές που θα εφαρμόζει στην υπόλοιπη ζωή του. Η μητέρα με τον ουσιαστικό διάλογο βελτιώνει πολλές πτυχές της προσωπικότητάς του που δεν έχουν αναπτυχθεί πλήρως. Μερικές από αυτές είναι :

Η ανάπτυξη και η βελτίωση της γλώσσας και ομιλίας που χρησιμοποιεί το παιδί. Με το να παροτρύνει το παιδί να βγει από το σπίτι και να παιξει με άλλα ομήλικά του παιδιά, βοηθά στην ανάπτυξη της κοινωνικότητας και στην εξάλειψη του εγωκεντρισμού του. Ανάλογα με το πιστεύω της μητέρας πρέπει να του δώσει θρησκευτική αγωγή και διαπαιδαγώγηση.

Υπάρχουν όμως και προβλήματα στη συμπεριφορά του παιδιού, τα οποία πρέπει να αντιμετωπίσει η μητέρα. Η χειρότερη αντιμετώπιση στα ελλατώματα των παιδιών, είναι η επίπληξη, οι καυγάδες και οι τιμωρίες. Η μητέρα πρέπει να διατηρεί την ψυχραιμία της, να έχει επιμονή και υπομονή και κυρίως να συζητάει με το παιδί για να καταλάβει για ποιο λόγο συμπεριφέρεται με αυτό τον τρόπο. Ένα σημαντικό λάθος των γονέων είναι ότι απαιτούν από τα παιδιά να φέρονται σαν μεγάλοι, απαιτούν τυφλή υποταγή και τελειότητα από τα παιδιά , ενώ οι ίδιοι δεν προσπαθούν να φέρονται σαν παιδιά.

Η αποφυγή των συγκρούσεων μπορεί να γίνει όταν η μητέρα σκέφτεται και παρατηρεί τις ενέργειες του παιδιού, που την δυσαρεστούν, όταν αντιμετωπίζει την κακή συμπεριφορά με ελαστικότητα και αυτοσυγκράτηση, όταν προσπαθεί με πολλούς τρόπουςν να κερδίσει την εμπιστοσύνη του παιδιού, κάνοντάς του συστάσεις, παραινέσεις και καθοδηγώντας το προς τη σωστή συμπεριφορά. Γιατί, ας μην ξεχνάμε ότι η εικόνα του παιδιού για τον εαυτό του και η εικόνα που βγάζει προς τα έξω, είναι αυτή που του διοχετεύει ο περίγυρός του.

Βέβαια, η μητέρα στην αγωγή του παιδιού της, οφείλει να συμπεριλάβει και την ποινή προς αποφυγήν της επανάληψης της ανεπιθύμητης συμπεριφοράς. Η ποινή που θα εφαρμόζει η μητέρα πρέπει να επιβάλλεται πάντα, αφού έχει προηγηθεί μια συζήτητση για το λόγο που η μητέρα θα τιμωρήσει το παιδί. Οι λόγοι εφαρμογής της πρέπει να είναι συγκεκριμένοι κι όχι αόριστοι ή κάποιο παράπτωμα που πριν καιρό είχε κάνει το παιδί. Πρέπει να εμπεριέχει δηλ. το στοιχείο της αμεσότητας και της δικαιοσύνης. Δεν πρέπει να εφαρμόζει πολύ αυστηρές ποινές ή ποινές που προσβάλλουν και ταπεινώνουν το παιδί. Αλλά και από την άλλη όποια ποινή πει η μητέρα όι θα εφαρμόσει πρέπει να την πραγματοποιήσει, γιατί το παιδί θα επαναλάβει την άσχημη συμπεριφορά του μιας και δεν θα έχει εμπιστοσύνη και πίστη στα λόγια της μητέρας του. Τέλος οι ποινές πρέπει να εφαρμόζονται με μέτρο και όχι πολύ συχνά, γιατί τότε δεν θα έχουν αποτέλεσμα. Αυτό που δεν πρέπει να ξεχνάει η μητέρα είναι ότι εφαρμόζει την ποινή όχι για προσωπικούς λόγους της, αλλά για ωφέλεια του παιδιού και για την καλυτέρευση της ζωής του.

Τέλος η μητέρα δεν πρέπει να ξεχνάει ότι εκτός από τις ποινές που εφαρμόζει για το σταμάτημα μιας άσχημης συμπεριφοράς του παιδιού, πρέπει να αμοίβει -πάντα με μέτρο- υλικά και ηθικά το παιδί για την ενίσχυση της καλής αγωγής που έδειξε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή με σκοπό την επανάληψή της.

Εφηβική Ηλικία

Τα παιδιά της ηλικίας αυτής, νιώθουν όλο τον εσωτερικό τους κόσμο να συνταράσσεται, οι ηθικές αξίες που μέχρι τώρα πίστευαν και εφάρμοζαν, ανατρέπονται, αναθεωρούνται και γενικά υπάρχει μια εσωτερική αναστάτωση, η οποία εκφράζεται στο περιβάλλον τους με επιθετικότητα, («ανταρσία»), τάση αυτονομίας και ανεξαρτησίας.

Σημαντικό για τους γονεις, είναι να καταλάβουν ότι τα παιδιά επαναστατούν όχι προς αυτούς, αλλά προς την κακή αγωγή των γονέων και τα λάθη που κάνουν. Τα λάθη αυτά μπορούν τώρα πια οι έφηβοι να τα αναγνωρίσουν και να αξιολογήσουν την αγωγή και τη συμπεριφορά των γονιών τους αντικειμενικά μιας και τώρα δεν υπάρχει το στοιχειο της θεοποίησής τους.

Η μητέρα που θα προσπαθήσει με βίαιο τρόπο να καταπνίξει αυτή την «επανάσταση», το μόνο που θα καταφέρει είναι να δημιουργήσει μεγαλύτερο πρόβλημα, γιατί οι αντιδράσεις ενός παιδιού απέναντι στην δύναμη επιβολής που ίσως θελήσει να δείξει η μητέρα είναι θυμός, επιθετικότητα, ψέψατα, εκδίκηση, περισσότερη επανάσταση.

Το καλύτερο για να προληφθούν οι συγκρούσεις από το μέρος της μητέρας είναι η αποδοχή των παιδιών ως έχουν και ο συνεχής διάλογος για τα προβλήματα της περιόδου αυτής.

Από την πλευρά του, ο έφηβος, ιδιαίτερα από την μητέρα του, απαιτεί καθοδήγηση, διάλογο δημοκρατικό, κατανόηση και κυρίως εμπιστοσύνη και εκτίμηση. Οι παράγοντες για τους οποίους ο έφηβος επαναστατεί είναι ότι θέλει να αποκολληθεί από τους γονείς, θέλει να νιώθει ανεξάρτητος, να τον βλέπουν οι άλλοι ως μεγάλο και να μην τον απορρίπτουν.

Ο ρόλος της μητέρας στην εφηβεία εξαρτάται κυρίως από τις πράξεις και από την συμπεριφορά της προς το παιδί. Η ίδια πρέπει να μάθει στον έφηβο να αξιολογεί κριτικά και αντικειμενικά, να δώσει να καταλάβει ότι και οι γονείς είναι και αυτοί άνθρωποι και κάνουν και αυτοί λάθη, γεγονός το οποίο πρέπει να συνειδητοποιούν και να το δικαιολογούν τα παιδιά. Σε καμμιά περίπτωση δεν θα πρέπει να αδιαφορούν ή να αψηφούν τις απόψεις και τα επιχειρήματα του παιδιού, γιατί έτσι το μειώνουν Η υπερπροστασία της καμιά φορά καταπιέζει το παιδί, το οποίο νιώθει ότι δεν μπορεί να κάνει πράγματα που το ευχαριστούν. Πρέπει να του δίνει αυτονομία να κάνει τις επιλογές που θέλει και να χειραφετηθεί με τον ανάλογο σεβασμό, που δείχνει στην προσωπικότητά του.

Ένα σημαντικό κεφάλαιο της αγωγής, το οποίο επιτελεί η μητέρα στην εφηβική ηλικία, είναι η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση του παιδιού. Πρέπει να απαντάει σε όλες τις ερωτήσεις ευθέως και ειλικρινά, χωρίς προκαταλήψεις και ενδοιασμούς και να επισημαίνει όλους τους κινδύνους της ερωτικής πράξεως, όπως νοσήματα, ασθένειες, ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες καθώς και κανόνες υγιεινής.

Το πιο σωστό, βέβαια, θα ήταν η μητέρα να μίλαγε στην κόρη της και ο πατέρας στο γιο, γιατί έτσι θα ένιωθαν πιο άνετα και οι δύο. Και οι δύο γονείς όμως, πρέπει να τονίζουν τη συναισθηματική άποψη της ερωτικής πράξεως και να μην γελοιοποιούν ή εκχυδαΐζουν το όλο θέμα.

Τέλος, η μητέρα οφείλει να βοηθά τον έφηβο να προσαρμοστεί στις εσωτερικές εξελίξεις που του συμβαίνουν και να τις δέχεται πιο ομαλά, γιατί αυτή ακριβώς είναι η ανάγκη του νέου: να κυριαρχήσει και να προσαρμοστεί στις αλλαγές αυτές και να καλύψει το χάσμα των γενεών που δημιουργείται στην ηλικία αυτή, από την υπερβολική ανησυχία και υπέρμετρη αγάπη των γονιών καθώς και από τις αδικαιολόγητες προσδοκιες και απαιτήσεις που έχουν για τα παιδιά τους. Απαιτήσεις που αφορούν και το επαγγελματικό μέλλον των παιδιών· η μητέρα θα πρέπει να συζητήσει για το τι αρέσει στο παιδί να ασκήσει ως επάγγελμα στο μέλλον και σύμφωνα με τις δυνατότητες και ικανότητές του, να το συμβουλέψει ανάλογα.

πηγή

Αναβλητικά παιδιά… “Σε λίγο, μαμά!”

5 Σχόλια

Κατά ένα μαγικό τρόπο, η έννοια “χρόνος” για το παιδί σας δε συμβαδίζει στην πράξη καθόλου με αυτό που έχετε εσείς στο μυαλό σας και έτσι κατά έναν επίσης παράξενο τρόπο, όποτε του ζητάτε ή του υπενθυμίζετε να κάνει κάτι, εκείνο το αναβάλλει.

Για πολλούς γονείς, λοιπόν, η έκφραση “Σε λίγο, μαμά/ μπαμπά!” είναι κάτι που ακούτε συχνά από το στοματάκι του παιδιού σας, ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που όχι μόνο δεν ανταποκρίνεται στα λόγια σας, αλλά τα προσπερνάει αφήνοντας απλώς το χρόνο να κυλήσει, μέχρι να μην πάει άλλο… Και εκεί εσείς “τρελαίνεστε”, θυμώνετε, φωνάζετε, σαστίζετε, εκνευρίζεστε, μέχρι να το κάνετε να κινητοποιηθεί και να κάνει αυτό που του ζητάτε. Κάποιοι άλλοι αρκείστε σε ένα “Καλααααά, θυμήσου το αυτό”, μέχρι που θα έρθει η στιγμή που θα θέλει να παίξει, να καλέσει τους φίλους του, να δει τηλεόραση, να πάτε βόλτα, κ.λπ., οπότε και θα πρέπει όντως να το θυμηθεί. Άλλοι πάλι γελάτε, το προσπερνάτε και αφήνετε στο ίδιο το παιδί να βρει το δικό του χρόνο για να κάνει ό,τι έχει να κάνει.

Όπως μας λέει και η κα Δήμητρα Ξενάκη, ψυχοθεραπεύτρια – οικογενειακή σύμβουλος, όταν ένα παιδί δεν ανταποκρίνεται άμεσα όταν το καλείτε, ξυπνάει συνέχεια αργά για το σχολείο, συχνά βάζει τις εργασίες του στην άκρη για να παίξει ή να παρακολουθήσει τηλεόραση και διάφορα άλλα που αφορούν τη διεκπεραίωση εργασιών ή στόχων, τότε είναι ορατή η τάση για τη συνήθεια της αναβλητικότητας. Πόσες μα πόσες φορές, δεν πιάνετε τον εαυτό σας να του ζητάτε κάτι και χρειάζεται να το ξαναπείτε δεύτερη και τρίτη και τέταρτη φορά. Και μπορεί εσείς να μην κουράζεστε να το επαναλαμβάνετε, όμως, η τάση του αυτή σιγά, σιγά αρχίζει να σας ανησυχεί. Αναρωτιέστε, λοιπόν, γιατί κάθε φορά που του ζητάτε να κάνει κάτι, σας απαντά με τον ίδιο πάντα τρόπο.

Καταρχήν, όπως μας εξηγεί η κα Ξενάκη, “το καλό με την αναβλητικότήτα είναι ότι δεν είναι κληρονομική, μαθαίνεται και άρα μπορεί να αλλάξει. Είναι σημαντικό να γνωρίζουν οι γονείς, ότι δε σχετίζεται με ικανότητες ή εξυπνάδα.”, και συμπληρώνει “Αν αντιληφθείτε ιδιαίτερα σοβαρά θέματα αναβλητικότητας στο σχολείο ή στις εργασίες του σχολείου, ίσως θα πρέπει να διερευνήσετε για προβλήματα μαθησιακών δυσκολιών ή προβλήματα όρασης ή ακοής.”

Ας δούμε, λοιπόν, κάποιους από τους πιο σημαντικούς λόγους που μπορεί να οδηγούν ένα παιδί να εκδηλώνει αναβλητική τάση. Σύμφωνα με έρευνες που έχουν γίνει, η αναβλητικότητα σχετίζεται με 5 βασικά θέματα:
Δυσκολία: η εργασία ή ο στόχος φαίνονται δύσκολα και υπάρχει μια φυσική τάση στο παιδί να τα αποφύγει προτιμώντας να κάνει κάτι πιο ευχάριστο.
Κατανάλωση χρόνου: η εργασία απαιτεί μεγάλη κατανάλωση χρόνου που μπορεί να βρεθεί αργότερα, για παράδειγμα το Σαββατοκύριακο.
Έλλειψη γνώσης: υπάρχει ένας δισταγμός από το παιδί να ξεκινήσει μια εργασία μέχρι να έχει περισσότερες γνώσεις – πληροφορίες για το θέμα της.
Φόβος αποτυχίας: εάν η εργασία ή ο στόχος απαιτεί από το παιδί να κάνει κάτι διαφορετικό και να βγει έξω από την εμβέλεια των δυνατοτήτων του, τότε μπορεί να “παγώσει”, να ακινητοποιηθεί.
Τελειομανία: πολλά παιδιά φοβούνται, μήπως χάσουν τις πολύ ψηλές και συχνά μη ρεαλιστικές προσωπικές τους σταθερές που πιστεύουν ότι έχουν. Για παράδειγμα, ένα παιδί μπορεί να μην πάει ποτέ στην ακρόαση για μια χορωδία, γιατί “δεν είναι αρκετά ταλαντούχο για να επιλεγεί”.
Χαμηλή αυτοεκτίμηση: ένα παιδί που δεν πιστεύει στον εαυτό του είναι πιθανό να εμφανίζεται αναβλητικό.

Αντιλαμβανόμαστε, λοιπόν, ότι το παιδί μπορεί να μην κάνει άμεσα ότι του ζητείται, γιατί μπορεί να έχει διαφορετικές προτεραιότητες από τις δικές μας, π.χ. να βρίσκει πιο ενδιαφέρον να συνεχίζει να παίζει στο playstation από το να βάλει τα σιδερωμένα ρούχα του στην ντουλάπα, μπορεί να φοβάται μήπως αποτύχει σε κάτι που δεν ξέρει να κάνει ή δεν ξέρει με ποιον ακριβώς τρόπο να το κάνει, μπορεί να θεωρεί ότι ο χρόνος απλώνεται ατελείωτος μέσα στη μέρα και έχει καιρό μπροστά του να κάνει αυτό που πρέπει να κάνει ή τελικά μπορεί να φοβάται ότι θα κάνει λάθος ό,τι του ζητείται.

Ένα χαρακτηριστικό των παιδιών που αναβάλλουν είναι, ότι λένε ψέματα στον ίδιο τους τον εαυτό. Για παράδειγμα λένε: “αφού παίξω θα κάνω την εργασία για το σχολείο”, “τώρα θέλω να παίξω, αλλά αύριο το πρωί θα τελειώσω σίγουρα την εργασία μου”, “αύριο το πρωί, πριν το σχολείο, θα ξυπνήσω νωρίτερα και θα διαβάσω”.

“Η τάση για αναβλητικότητα, μπορεί να χαρακτηριστεί σαν μια μικρή και άκακη ανθρώπινη αδυναμία, αλλά μπορεί να διογκωθεί σε μια συνήθεια, που μεγαλώνοντας να διαβρώσει την ποιότητα ζωής του ενήλικα. “Ρουφάει” μεγάλη ποσότητα ενέργειας, συναισθήματος και χρόνου. Ακόμα χειρότερα και πέρα από τους φόβους, τις αμφιβολίες για τον εαυτό και την χαμηλή ανοχή για τα δυσάρεστα που δημιουργεί αυτή η συνήθεια της αναβλητικότητας, μπορεί να οδηγήσει σε συναισθήματα αδυναμίας, ανικανότητας, άγχους, κατάθλιψης και ματαίωσης.”, αναφέρει η κα Ξενάκη.

Ο ρόλος των γονιών

Όπως μας εξηγεί η ίδια, ένας επιτρεπτικός ή ένας πολύ αυταρχικός γονέας μπορεί να προκαλέσει συνήθειες αναβλητικότητας. Πρόσφατες έρευνες δείχνουν, ότι ο γονεϊκός τρόπος συμπεριφοράς παίζει ιδιαίτερο ρόλο στην “εκμάθηση” της αναβλητικότητας. Γενικά πιστεύεται, ότι γονείς με υψηλές απαιτήσεις και ιδιαίτερα επικριτικοί “διδάσκουν” τα παιδιά τους να γίνονται αναβλητικά. Είναι σαν τα παιδιά να γίνονται “επαναστάτες” μέσω της αναβολής των υποχρεώσεων τους, αντιδρώντας ασυνείδητα στη συμπεριφορά του γονιού.

Συνήθως, πολύ περισσότερο όταν αφορά τα παιδιά, τα λόγια είναι περιττά και οι πράξεις είναι εκείνες που μετράνε. Τι θα πει αυτό στην προκειμένη περίπτωση; Πολύ απλά, ότι τα παιδιά μαθαίνουν κυρίως με ό,τι βλέπουν και ζουν και λιγότερο μ’ αυτό που τα συμβουλεύουμε.

Μπορεί, λοιπόν, να ζητάτε συνεχώς από το παιδί σας να κάνει κάποια εργασία την ώρα που πρέπει, μπορεί ακόμα κάποιοι από εσάς να του έχετε εξηγήσει ουκ ολίγες φορές πόσο θα το βοηθήσει αυτό, ώστε να έχει ελεύθερο χρόνο ή και να μάθει να διαχειρίζεται τώρα και στο μέλλον καλύτερα το χρόνο του, όμως εσείς οι ίδιοι την ίδια στιγμή “καταργείτε” τα λόγια σας. Με ποιον τρόπο; Αν ένας γονιός είναι ο ίδιος αναβλητικός, αυτός είναι ένας από τους λόγους που μπορεί να σπρώξει το παιδί να υιοθετήσει την ίδια συμπεριφορά που βιώνει στο οικείο περιβάλλον του, θεωρώντας ότι είναι αποδεκτός ο συγκεκριμένος τρόπος.

Φυσικά, καλό θα ήταν να εξηγήσετε στο παιδί σας, ότι το να μην αναβάλλει τα πράγματα που έχει να κάνει δεν είναι κάτι που θα πρέπει να το κάνει να νιώθει καταπίεση, το αντίθετο μάλιστα, μπορεί να του προσφέρει ηρεμία του μυαλού, αίσθηση προσωπικής δύναμης, περισσότερη ελευθερία και ευχαρίστηση να γνωρίζει ότι έχει τον έλεγχο της ζωής του.

Από εκεί και πέρα, η δική σας αντιμετώπιση στην αναβλητική τάση του παιδιού, πρέπει φυσικά και πρώτα απ’ όλα να βάζει σε “πρώτο πλάνο” το ίδιο το παιδί. Όπως μας εξηγεί η κα Ξενάκη, οι γονείς για να αντιμετωπίσουν την αναβλητικότητα των παιδιών τους είναι σημαντικό να μην τα φορτώνουν με “ταμπέλες” όπως τεμπελιά, ανικανότητα, ανευθυνότητα, αδυναμία και όποιον άλλο χαρακτηρισμό, που μπορεί να τα προσβάλλει και να βάλει ρωγμές στην αυτοεκτίμηση τους.

Είναι σημαντικό, επίσης, να μην υπερφορτώνονται τα παιδιά με εργασίες ή δραστηριότητες που τα εξαντλούν και τα κουράζουν. “Η συνομιλία των γονιών με τα παιδιά και ο σεβασμός των “θέλω” τους είναι σημαντικός παράγοντας για τις επιλογές τους, ανεξαρτήτως ηλικίας. Οι γονείς οφείλουν να ξεκαθαρίσουν με τον εαυτό τους, αν αυτό που ζητάνε από τα παιδιά τους είναι δική τους ανάγκη ή των παιδιών τους”.

Για παράδειγμα, αν σέρνουμε το παιδί μέχρι αργά για αθλητικές ή μουσικές δραστηριότητες, ποιανού ανάγκη είναι; Αντέχει το παιδί; Μήπως αναβάλλει το διάβασμα του, για παράδειγμα, γιατί είναι κουρασμένο, αλλά δεν το λέει, γιατί σίγουρα προτιμά να ασχολείται με πιο ευχάριστες δραστηριότητες, αλλά τελικά δεν αντέχει; Ποιες πρέπει να είναι οι προτεραιότητές του ανάλογα με την ηλικία και τις αντοχές του; Συζητείστε μαζί του και αποφασίστε από κοινού τις δραστηριότητες και τις καθημερινές υποχρεώσεις και ευθύνες που αναλαμβάνει.

Συμβουλές για τους γονείς

  • Ό,τι είναι δύσκολο και όχι ευχάριστο σαν εργασία, ας γίνεται όταν το παιδί είναι ξεκούραστο και φρέσκο και όχι στο τέλος της ημέρας.
  • Συμφωνείστε μαζί με το παιδί σας συγκεκριμένη ώρα ή μέρα, που θα πρέπει να έχει τελειώσει τις εργασίες του.
  • Όταν είναι εφικτό “σπάστε” την εργασία σε κομμάτια. Αν χρειαστεί διατυπώστε με περισσότερο αναλυτικό τρόπο αυτό που του έχει ζητηθεί.
  • Όταν ορίσετε χρόνο που θα ελέγχετε την ολοκλήρωση της κάθε εργασίας του παιδιού, μην το αναβάλλετε, γιατί μ’ αυτόν τον τρόπο κάνετε αυτό που ζητάτε του παιδιού να μην κάνει.
  • Βοηθείστε τα παιδιά σας να κάνουν σωστή διαχείριση του χρόνου τους βάζοντας προτεραιότητες. Αν δυσκολεύεστε, ζητείστε τη βοήθεια ενός ειδικού.
  • Δώστε στο παιδί σας μια ανταμοιβή (όχι χρηματική!), όταν καταφέρνει να είναι συνεπής με τους στόχους του, π.χ. περισσότερο χρόνο για παιχνίδι ή διάβασμα εξωσχολικών βιβλίων ή παραπάνω χρόνος για κάποιο χόμπι του.
  • Μην απαιτείτε περισσότερα απ’ ότι είναι λογικό για το δικό σας παιδί. Σεβαστείτε την ιδιαιτερότητα της προσωπικότητάς του.
  • Να έχετε κατά νου, ότι πρέπει να συμβαδίζουν οι απαιτήσεις σας με την ηλικία του.
  • Μην κάνετε εσείς τα πράγματα που πρέπει να κάνουν τα παιδιά σας κι αν κάποια τα κάνουν λάθος να θυμάστε ότι από τα λάθη μας μαθαίνουμε.
  • Επιτρέψτε στα παιδιά σας να έχουν κάποιες ευθύνες και να παίρνουν κάποιες αποφάσεις για τα πράγματα που τα αφορούν. Μην αποφασίζετε μόνοι σας για όλα.
  • Τέλος, γίνετε εσείς το κατάλληλο παράδειγμα για τα παιδιά σας, μην αναβάλλετε τις δικές σας εργασίες.

ΠΗΓΗ

Το Λάθος – Μια παρεξηγημένη υπόθεση

6 Σχόλια

Πότε άραγε και ποιος εγκατέστησε μέσα στα μυαλά των ανθρώπων αυτή την συνθήκη που διέπει όλους μας για τα λάθη;  Πώς εγκαταλείφθηκε η ορθή εκδοχή για το λάθος και δομήθηκε η αντίληψη πως το λάθος είναι συμφορά, φέρνει οδύνη, δεν έχει δρόμο γυρισμού και όλα αυτά που όλοι λίγο ως πολύ αισθανόμαστε και κυρίως σκεφτόμαστε;

Το λάθος δεν είναι συμφορά. Το λάθος είναι ευκαιρία μάθησης.  Είναι μέρος της διαδικασίας της ενηλικίωσης και τις περισσότερες φορές ενέχει τη λύση του.

Ας φανταστούμε ένα νήπιο που μόλις αρχίζει να μαθαίνει να περπατά. Δεν ξέρει ακόμη την ισορροπία.  Πέφτει συχνά. Αν χτυπήσει μπορεί να κλάψει αλλά σίγουρα δεν σκέφτεται: «Πω! Πω! Απέτυχα ξανά! Τι θα σκεφτούν άραγε για μένα!  Καλύτερα να μην ξαναπροσπαθήσω γιατί θα  γελοιοποιηθώ! Δεν μπορώ να τα καταφέρω, πρέπει να είμαι πολύ βλάκας! Σταματώ τη προσπάθεια!»

Πότε αυτό το νήπιο αρχίζει να συνειδητοποιεί τη σχέση του με το λάθος;  Πότε αρχίζει να ακούει ότι τα λάθη σημαίνουν ότι είναι αποτυχημένο και ανεπαρκές; Δυστυχώς πολύ πρώιμα.  Από τις πρώτες του προσπάθειες να εμπειρευτεί τη ζωή. Από την πρώτη ζημιά που άθελά του προκάλεσε.  Η άποψή του για τα λάθη διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο  από τα μηνύματα που παίρνει από τους ενήλικες.

Κάποιες φορές αρνητικά μηνύματα σχετικά με τα λάθη είναι πασιφανή. «Κακό παιδί!  Δεν έπρεπε να αγγίξεις αυτό το βάζο». Η αλήθεια είναι ότι δεν είναι καθόλου κακό παιδί.  Αντίθετα δεν θα ήταν φυσιολογικό παιδί αν δεν ήθελε να εξερευνήσει το βάζο.

Κάποιες άλλες φορές τα μηνύματα είναι πιο κρυφά. Αυτά είναι και τα πιο επικίνδυνα.  Ας γνωρίζουμε ότι η επικοινωνία μας με τους άλλους δεν γίνεται μόνο με το λόγο. Αυτό που σκεφτόμαστε, αυτό που αισθανόμαστε είναι πολλές φορές πολύ εμφανές ακόμη και αν δεν επικοινωνείται με το λόγο.  Στατιστικές αποδίδουντο 20% της επικοινωνίας στο λόγο και το 80% στη μη λεκτική επικοινωνία.

Πόσο άραγε καταστροφικό είναι για την αυτοεκτίμηση του παιδιού όταν ο γονιός χαιρετά το παιδί του στην πόρτα για το σχολείο και του λέει: «Πρόσεχε, να είσαι καλό παιδί». Λέγοντας κάτι τέτοιο είναι σαν να εγγράφουμε έναν αρνητικό συσχετισμό. Είναι σαν να του λέμε «Αν δεν προσέχεις θα είσαι κακό παιδί». Φανταστείτε το μήνυμα που θα έπαιρνε το παιδί αν του έλεγε ο γονιός του «Απόλαυσε τις περιπέτειές σου σήμερα και δες τι μπορείς να μάθεις από τα λάθη που θα κάνεις». Κάτι τέτοιο δημιουργεί ένα κλίμα ελευθερίας στο οποίο κανείς εκπαιδεύεται να μεγαλώνει χωρίς να χάνει καθόλου από την αυτοεκτίμησή του, κάνοντας αμέτρητα λάθη, όπως είναι φυσικό και απολύτως μέρος της ζωής.

Γνωρίζοντας ότι το εκπαιδευτικό μας σύστημα είναι εστιασμένο στα λάθη, η ευθύνη για τους γονείς είναι ακόμη μεγαλύτερη.  Θα μπορούσαμε να φανταστούμε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που δίνει έμφαση στο σωστό και όχι στο λάθος;  Στην ενθάρρυνση και όχι στο αντίθετό της;  Θα μπορούσαμε ας πούμε να φανταστούμε ένα μικρό παιδί στην 1η Δημοτικού να  παίρνει την ορθογραφία του από τη δασκάλα με τονισμένες τις σωστές λέξεις και όχι τις λανθασμένες; Πόσο διαφορετικός θα ήταν ο κόσμος μας!

Είναι αναπόφευκτο.  Τα παιδιά θα κάνουν λάθη όπως και οι ενήλικες κάνουν λάθη.  Είναι βέβαια πολύ σκληρό να βλέπεις το παιδί σου να κάνει λάθη ιδιαίτερα μεγάλα.  Αυτός ο φόβος του γονιού για τα πιθανά λάθη είναι συχνά και η αιτία των λαθών.   Οι προσπάθειες του γονιού να υπερπροστατεύσει, μπορεί να μετατρέψουν ένα παιδί γεμάτο περιέργεια και θάρρος σε ένα φοβισμένο παιδί.  Ακόμη μπορεί να εξελιχθεί σε ένα ανυπάκουο παιδί που θέλοντας να αποδείξει ότι ο γονιός του είναι υπερβολικός παίρνει ακραία ρίσκα.

Να θυμάστε ότι το να είναι κάποιος ελεύθερος να κάνει λάθη και να μάθει από αυτά, είναι  το απαραίτητο στοιχείο για την αυτονόμηση και την ενηλικίωσή του.

Ερατώ Χατζημιχαλάκη, Οικογενειακή Σύμβουλος

πηγή

Older Entries Newer Entries