Έλλειψη θηλασμού ένα από τα κύρια αίτια της επιδημίας της παιδικής παχυσαρκίας στην Ελλάδα

6 Σχόλια

Δρ. Αντώνης Καφάτος, Καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης

Η παχυσαρκία έχει πάρει επιδημικές διαστάσεις τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Το αυξημένο σωματικό βάρος και η παχυσαρκία συνοδεύονται από πολλούς παράγοντες που οδηγούν σε καρδιαγγειακά νοσήματα, καρκίνους, σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ, οστεοαρθρίτιδες, θρομβοφλεβίτιδες και άλλα χρόνια νοσήματα. Σε πρόσφατη μελέτη που χρηματοδοτήθηκε από τη Νομαρχιακή αυτοδιοίκηση Ηρακλείου σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 505 ατόμων ηλικίας 20 με 65 χρόνων στην περιοχή της Μεσσαράς (6 δήμοι με 42,000 πληθυσμό) διαπιστώθηκε ότι το 87% του πληθυσμού αυτού ήταν υπέρβαροι και παχύσαρκοι. Το ποσοστό αυτό υπερβαίνει ακόμη και τις ΗΠΑ και τη Δυτική Ευρώπη. Σε αντιπροσωπευτικό δείγμα παιδιών ηλικίας 9-17 χρόνων από όλο το νομό Ηρακλείου που εξετάστηκε το 1982 το ποσοστό των υπέρβαρων και παχύσαρκων ήταν 20%. Εξέταση παιδιών της ίδιας ηλικίας το 2002 έδειξε ότι το ποσοστό αυτό διπλασιάστηκε (40%).

Χωρίς αμφιβολία η υπερκατανάλωση τροφίμων με μεγάλη ενεργειακή πυκνότητα όπως μπισκότα, σοκολάτες, πατατάκια, πίτσες, παγωτά, φαγητό ταχυεστιατορίων, μαζί με την καθιστική ζωή και την έλλειψη επαρκούς σωματικής άσκησης έχει οδηγήσει σε αυτή την κατάσταση. Πολλοί άλλοι παράγοντες συμβάλλουν στη γρήγορη διόγκωση της επιδημίας αυτής όπως η έλλειψη ποδηλατοδρόμων ακόμα και πεζοδρομίων, η έλλειψη επαρκών αθλητικών εγκαταστάσεων, τα προγράμματα τηλεόρασης με διαφήμιση ακατάλληλων τροφίμων και αναψυκτικών και γενικά η έλλειψη εθνικής πολιτικής για την πρόληψη, τη διατροφή και τη σωματική άσκηση. Ένας σοβαρός παράγων που συμβάλει στην αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας είναι η έλλειψη θηλασμού. Η σύνθεση του αγελαδινού γάλακτος είναι τέτοια ώστε να εξασφαλίζει ταχεία ανάπτυξη στα μοσχάρια που συμπληρώνουν την ανάπτυξη τους την ηλικία των 18 μηνών. Αντίθετα το γάλα της μητέρας έχει διαφορετική σύνθεση για την ανάπτυξη του παιδιού που συμπληρώνεται στα 18 χρόνια.

Όπως διαπιστώθηκε πρόσφατα το 80% των μητέρων που γεννούν σε δημόσια και ιδιωτικά μαιευτήρια του Ηρακλείου ούτε καν προσπαθούν να θηλάσουν. Το αντίθετο ακριβώς συμβαίνει στις Σκανδιναβικές χώρες όπου το 80% των μητέρων θηλάζουν αποκλειστικά για 6 μήνες και συνεχίζουν το θηλασμό παράλληλα με άλλες τροφές μέχρι τον 12ο μήνα.

Ένας από τους κυριότερους λόγους που δεν θηλάζουν οι μητέρες στη χώρα μας είναι οι εταιρίες παιδικών τροφών που έχουν δικτυωθεί σε όλα τα ιδιωτικά και δημόσια μαιευτήρια της χώρας και πλησιάζουν τις μητέρες με δώρα μπιμπερό και γάλα αγελάδας αλλά και το νοσηλευτικό προσωπικό των μαιευτικών κλινικών που χωρίς καν να ρωτήσουν τη μητέρα δίνουν γάλα με μπιμπερό στο νεογέννητο. Αυτό είναι η αιτία που αποτυγχάνει κάθε προσπάθεια θηλασμού. Ο λόγος είναι ότι το νεογέννητο παίρνει το γάλα πολύ πιο εύκολα από το μπιμπερό ενώ από το μαστό χρειάζεται προσπάθεια για να θηλάσει. Επιπρόσθετα το ξένο γάλα είναι πιο γλυκό και έτσι το βρέφος αρνείται να πάρει το γάλα της μητέρας αφού έχει δοκιμάσει πρώτα το γάλα με το μπιμπερό.

Στις σπάνιες περιπτώσεις που καταφέρνει η μητέρα να θηλάσει, το βρέφος δεν αυξάνει το βάρος του με τόσο γρήγορο ρυθμό όσο αυξάνεται με το ξένο γάλα. Αυτό όμως είναι το σωστό για αυτό τα θηλάζονται βρέφη έχουν χαμηλότερο βάρος από τα μη θηλάζοντα και ο κίνδυνος παχυσαρκίας είναι μικρότερος. Δυστυχώς αυτό το εκμεταλλεύονται οι εταιρίες παιδικών τροφών και με διάφορους τρόπους στέλνουν μηνύματα ότι το γάλα της μητέρας είναι «αδύνατο» και πρέπει να το αντικαταστήσουν με το γάλα της εταιρίας τους.

Φθάνουν ακόμα και στο σημείο να διαφημίζουν ότι τα παιδιά που παίρνουν ξένο γάλα θα γίνουν πιο έξυπνα απ’ αυτά που θηλάζουν γιατί ορισμένες εταιρίες προσθέτουν ω-3 λιπαρά οξέα. Αυτό όμως είναι τελείως παράλογο και χωρίς καμία επιστημονική βάση γιατί το γάλα της μητέρας έχει την ιδανική σύνθεση και με την απαραίτητη ποσότητα ω-3 λιπαρών οξέων που εξασφαλίζει την άριστη ανάπτυξη του εγκεφάλου. Υπερβολική ποσότητα ω-3 λιπαρών οξέων είναι βλαπτική γιατί είναι ευαίσθητα στις οξειδώσεις με αποτέλεσμα να σχηματίζονται ελεύθερες ρίζες υπεροξειδίων των λιπαρών οξέων που αυξάνουν το οξειδωτικό stress από πολύ νωρίς στη ζωή. Το οξειδωτικό stress ευθύνεται για όλα τα χρόνια νοσήματα όπως του νευρικού και καρδιαγγειακού συστήματος, τους διάφορους καρκίνους, λευχαιμία κ.α. Γι αυτό όλες οι μητέρες που πρόκειται να γεννήσουν πρέπει να απαιτούν να έχουν το νεογέννητο δίπλα τους εφόσον είναι υγιές και δεν παρουσιάζει προβλήματα και να μην επιτρέψουν στο νοσηλευτικό προσωπικό να δώσει γάλα με μπιμπερό στο βρέφος τους. Φυσικά δεν θα πρέπει να δεχθούν τα δώρα των εταιριών παιδικών τροφών. Για να γίνουν όμως αυτά πρέπει η μητέρα να έχει προετοιμαστεί στο τελευταίο τρίμηνο της εγκυμοσύνης ότι θα θηλάσει αποκλειστικά το βρέφος της για ένα εξάμηνο χωρίς άλλες τροφές. Αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος διατροφής του βρέφους της άριστη σωματική και νοητική ανάπτυξη. Εφόσον η μητέρα έχει ισχυρή θέληση και είναι αποφασισμένη να θηλάσει δεν υπάρχει περίπτωση αποτυχίας του θηλασμού. Εξάλλου πριν από τη δεκαετία του 50 και 60 όλες οι μητέρες θήλαζαν τα βρέφη τους. Στις σπανιότατες περιπτώσεις που δεν μπορούσαν να θηλάσουν η μητέρα έβρισκε κάποια άλλη γυναίκα να θηλάσει το παιδί της.

Τελευταία διαπιστώθηκε ότι η έλλειψη θηλασμού και η χρήση αγελαδινού γάλακτος με μπιμπερό συνεχίζεται και μετά τον 12ο μήνα, ακόμη και στο νηπιαγωγείο και στις πρώτες τάξεις του δημοτικού.

Πρόσφατη μελέτη του Παν/μίου Κρήτης σε συνεργασία με την Παιδιατρική Κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Χανίων και τη Νομαρχιακή αυτοδιοίκηση Χανίων έδειξε ότι ποσοστό 40% των παιδιών ηλικίας 4 με 7 χρόνων που φοιτούν στους βρεφονηπιακούς σταθμούς και τα νηπιαγωγεία του νομού Χανίων συνεχίζουν να παίρνουν το γάλα τους με το μπιμπερό.

Αυτό έχει πολύ άσχημες συνέπειες για τα δόντια ενώ τα παιδιά παίρνουν μεγάλη ποσότητα ενέργειας από το γάλα με αποτέλεσμα μεγαλύτερα ποσοστά παχυσαρκίας. Τα ποσοστά παχυσαρκίας είναι ακόμα μεγαλύτερα στα παιδιά που παίρνουν πολύ γάλα με το μπιμπερό και με το ποτήρι.

Ενώ τα παιδιά αυτά έχουν αυξημένο βάρος ή είναι παχύσαρκα έχουν παράλληλα ανεπάρκειες από πολλά θρεπτικά συστατικά γιατί δεν παίρνουν επαρκή ποσότητα τροφής από τις υπόλοιπες κατηγορίες τροφίμων (εκτός των γαλακτοκομικών).

Οι άλλες κατηγορίες τροφίμων είναι:

  1. Κρέας, ψάρι, αυγό, όσπρια
  2. Δημητριακά, ψωμί-ρύζι-μακαρόνια-καλαμπόκι-αρακάς κ.α.
  3. Λαχανικά ωμά και μαγειρεμένα
  4. Φρούτα
  5. Το αγνό παρθένο ελαιόλαδο που πρέπει να είναι η μοναδική λιπαρή ουσία. Αν αυτό είναι βιολογικό είναι ακόμη καλύτερο.

Στις περιπτώσεις που το βρέφος πήρε τεχνητή διατροφή το μπιμπερό πρέπει να διακοπεί στους 12 μήνες. Μετά την ηλικία αυτή αν το παιδί αρνείται να πάρει γάλα με ποτήρι η μητέρα δεν πρέπει να επιμείνει. Το γάλα δεν είναι απαραίτητη τροφή μετά την ηλικία των 12 μηνών αφού το παιδί μπορεί να πάρει κάλλιστα γιαούρτι ή τυρί. Η διαμάχη που έχουν συνήθως οι μητέρες με τα παιδιά τους για να πιουν γάλα πριν φύγουν για το νηπιαγωγείο ή το σχολείο πρέπει να σταματήσει.

Το παιδί όπως και όλη η οικογένεια χρειάζεται να έχουν μαζί ένα πλήρες πρωινό. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει δημητριακά με όλο το πίτουρο όπως ο χόνδρος (αλεσμένο σιτάρι) ή νιφάδες βρώμης με λίγο γάλα, γιαούρτι ή ρυζόγαλο, ένα με δύο φρούτα και ένα αυγό 4-5 φορές την εβδομάδα. Τα corn flakes δεν συνιστώνται γιατί έχουν πολύ ζάχαρη και καθόλου διαιτητικές ίνες. Οι γονείς μπορούν να έχουν καφέ ή τσάι.

Εναλλακτικό πρωινό μπορεί να είναι ελιές με μαύρο ψωμί ή παξιμάδι με ελαιόλαδο και ντομάτα ή ομελέτα με λαχανικά.

Το Παν/μιο Κρήτης και η Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής έχει εκδώσει δύο βιβλία:

Ένα για την υγεία και διατροφή στην εγκυμοσύνη που περιλαμβάνει οδηγίες για επιτυχή θηλασμό.

Το δεύτερο αφορά στην υγεία και διατροφή του βρέφους και του παιδιού προσχολικής ηλικίας και έχει πρόσφατα επανεκδοθεί με βελτιωμένες καμπύλες ανάπτυξης από τη Νομαρχιακή αυτοδιοίκηση Χανίων.

Επίσης πρόσφατα το Υπουργείο Υγεία ανέθεσε στο Παν/μιο Κρήτης και στην Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής την αναβάθμιση του βιβλιαρίου υγείας του παιδιού που δίνεται μετά τον τοκετό. Το έργο αυτό ολοκληρώθηκε και παραδόθηκε στο Υπουργείο Υγείας ενώ αναμένεται να εκδοθεί και να διανεμηθεί στις μητέρες.

Στο νέο αυτό βιβλιάριο δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στο θηλασμό, στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας με αποφυγή τροφίμων με μεγάλη ενεργειακή πυκνότητα, αυξημένη περιεκτικότητα σε κορεσμένο λίπος, αλάτι και ζάχαρη, ενώ δίδονται οδηγίες για σωστή διατροφή βασισμένες σε μεγάλο βαθμό στην παραδοσιακή ελληνική διατροφή.

Επίσης τονίζεται η σημασία της σωματικής άσκησης και η αποφυγή του παθητικού και ενεργητικού καπνίσματος ιδιαίτερα μέσα στο σπίτι παρουσία των παιδιών. Επιπλέον περιλαμβάνει έγχρωμες απεικονίσεις των καμπύλων ανάπτυξης συμπεριλαμβανομένων της περιμέτρου μέσης και του δείκτη μάζας σώματος ώστε να είναι εύκολο για της μητέρες να διακρίνουν παρεκκλίσεις από τη φυσιολογική ανάπτυξη.

Το Υπουργείο Υγείας είναι άξιο συγχαρητηρίων που αποφάσισε να βελτιώσει το βιβλιάριο υγείας του παιδιού. Στην επόμενη φάση θα είναι εξαιρετικά χρήσιμο το Υπουργείο Υγείας να αναλάβει την έκδοση του βιβλίου για την υγεία και διατροφή στην εγκυμοσύνη που θα δίνεται δωρεάν σε όλες τις έγκυες γυναίκες της χώρας.

Δρ. Αντώνης Καφάτος
Καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης
Διευθυντής Τομέα Κοινωνικής Ιατρικής

Πηγή

Advertisements

Θηλασμός κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης

7 Σχόλια

Υπάρχουν πολλές δοξασίες για το αν είναι ασφαλές να θηλάζει η μητέρα ένα μωρό ενώ είναι έγκυος σ’ενα άλλο. Πολλοί γυναικολόγοι συμβουλεύουν τις μητέρες να μην θηλάζουν κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης. Αυτό είναι σωστό ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ. Ο θηλασμός ενεργοποιεί την έκκριση στο αίμα της ορμόνης ωκυτοκίνης. Αυτή η ορμόνη βοηθάει στις συσπάσεις της μήτρας και το γεγονός αυτό δυνητικά μπορεί να οδηγήσει σε αποβολή. Στην πραγματικότητα η πείρα δείχνει οτι κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Ρωτήσαμε γυναικολόγους που γνωρίζουν καλά το ορμονικό σύστημα της μητέρας κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης. Φαίνεται ότι η μήτρα δεν είναι δεκτική στην ορμονική διέγερση από την ωκυκίνη παρά μόνο περίπου της 24η εβδομάδα της κύησης, έτσι είναι ασφαλές η μητέρα να θηλάζει τουλάχιστον μέχρι την 20η εβδομάδα. Τελευταία δεδομένα δείχουν οτι ο θηλασμός κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι πράγματι ασφαλής, εκτός εάν υπάρχει κίνδυνος για πρόωρο τοκετό.

Πολλές μητέρες θηλάζουν με επιτυχία κατά την διάρκεια κάποιων μηνών ή σε όλη την εγκυμοσύνη, χωρίς να προκαλείται κανένα πρόβλημα στη μητέρα ή στο μωρό. Εάν έχεις ένα ιστορικό αποβολών ή εαν έχεις συσπάσεις της μήτρας κατά την διάρκεια του θηλασμού, συμβουλεύσου το γυναικολόγο σου, πιθανόν να είναι σωστό να σταματήσεις τον θηλασμό. Το καλύτερο είναι να συζητήσεις με το γιατρό σου εάν είναι ασφαλές να θηλάζεις κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης σου.

Οι περισσότερες μητέρες αισθάνονται ευαισθησία στη θηλή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, γεγονός που κάνει το θηλασμό δυσάρεστο. Επίσης, πρέπει να περιμένεις ότι το γάλα σου θα αλλάξει σε γεύση κατά τη διάρκεια των τελευταίων τριών μηνών της εγκυμοσύνης, είναι συνηθισμένο για ένα νήπιο που θηλάζει να μη θέλει πλέον  να θηλάσει κατά τη διάρκεια αυτού του διαστήματος και να σταματήσει τον θηλασμό από μόνο του. Επίσης, είναι συνηθισμένο να μειώνεται η παραγωγή γάλακτος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Εάν έχεις ένα μωρό κάτω από την ηλικία του ενός έτους που ακόμα θέλει να θηλάζει, πρέπει να του προσθέσεις περισσότερες στερεές τροφές στη διατροφή του ή ακόμη και κάποιο «ξένο» γάλα.

Η εγκυμοσύνη είναι μια φυσιολογική περίοδος αποθηλασμού για τα περισσότερα μωρά και αυτό οφείλεται στις αλλαγές του χαρακτήρα και της ποσότητας του μητρικού γάλακτος. Επίσης, η ευαισθησία της θηλής κάνει πολλές μητέρες, που σε άλλη περίπτωση θα ήθελαν να θηλάσουν περισσότερο, να σταματάνε το θηλασμού του μωρού κατά την περίοδο αυτή.

Εάν το μωρό σου είναι πολύ δεμένο με το θηλασμό και φαίνεται ανέτοιμο να αποθηλάσει πλήρως, μπορείς να συνεχίσεις να θηλάζεις στο επίπεδο που είναι δυνατόν. Θήλαζε λιγότερη ώρε σε κάθε μαστό και περιόρισε τις ώρες θηλασμού, ίσως να το θηλάζεις κατά τη διάρκεια του ύπνου ή όποτε σας βολεύει και τους δύο. Μία σημαντιή ευκολία του θηλασμού κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι ότι η άφιξη του νέου μωρού είναι λιγότερο απειλητική όταν το μεγαλύτερο παιδί έχει ακόμα θέση στο μαστό. Οικογένειες που είχαν την εμπειρία αυτού του μοιράσματος στο μαστό λένε ότι μειώνεται σε μεγάλο βαθμό η ζήλια μεταξύ των παιδιών.

Dr. William Sears.

Ο συνήθης περίγυρος!!

2 Σχόλια

Οταν είδα αυτήν την γελοιογραφία, χαμογέλασα 🙂 🙂 ….. Τελικά ο κόσμος παντού είναι ο ίδιος…

Πόσες φορές τα έχουμε ακούσει αυτά (και άλλα τόσα) από τους γύρω μας?

Bιβλία για τον θηλασμό.

Σχολιάστε

ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΜΙΑ ΥΠΕΡΟΧΗ ΣΧΕΣΗ

της παιδιάτρου, σύμβουλου θηλασμού ICBLC Aννας Πατσούρου

Τόμος Α΄ «Ολες οι γυναίκες μπορούν να θηλάσουν»

Μητρικός θηλασμός: Μια εμπειρία καταπληκτική για μητέρες και μωρά. Το γεννάς και μετά, αν το βάλεις στο στήθος εγκαίρως, κολλάει εκεί σαν όλη του η ύπαρξη να εξαρτιέται απ αυτό κι εσύ αισθάνεσαι να λιώνεις σταγόνα σταγόνα μέσα του. Μια εμπειρία καθηλωτική: κουράζεσαι, πιάνεσαι σ όλο σου το σώμα, κλαις, λες «μπα, αποκλείεται να τα καταφέρω», κι αυτό μεγαλώνει, παχαίνουν τα δαχτυλάκια, τα μπουτάκια, μακραίνει, αρχίζουν τα χαμόγελα, οι φωνούλες, οι λοξές ματιές ευγνωμοσύνης καθώς περνούν οι μήνες κι αυτό παραμένει γαντζωμένο στο σώμα σου. Κι έρχονται δυσκολίες, μυξούλες, πόνοι, δοντάκια κι άλλα διάφορα. Κι αυτό γαντζωμένο. Και σιγά σιγά δε θέλει να θηλάζει όλη την ώρα. Βρίσκει άλλα ενδιαφέροντα, το στήθος γίνεται πια προσωρινό καταφύγιο, μετά μόνο λίγες γλυκές σταγόνες ζωής. Και έπειτα δε θέλει άλλο να θηλάσει. Εκείνο πάει για άλλες περιπέτειες, με την καρδιά γεμάτη από τη σιγουριά πως αγαπήθηκε στο έπακρο. Κι η μαμά καμαρώνει, αγανακτεί, διαλύεται, φροντίζει, αγαπά. Καλώς ήλθατε στη μητρότητα. Στον πρώτο τόμο αυτού του βιβλίου θα διαβάσετε πώς να καταφέρετε να θηλάσετε για όσο καιρό θέλετε, παρά τις δυσκολίες της καθημερινότητας, την απίστευτη κούραση, τα ξενύχτια και τις αντικρουόμενες γνώμες όλων όσων έχουν άποψη για το μωρό σας, και να το απολαύσετε. Καλώς ήλθατε στο θηλασμό.

Τόμος Β’ «Ειδικές περιπτώσεις και προβλήματα θηλασμού»

Το κουβαλάς μέσα σου, το γεννάς ή το υιοθετείς, εδώ και καιρό ονειρευόσουν ένα απαλό πλάσμα κουρνιασμένο στην αγκαλιά σου, να ησυχάζει με τη φωνή σου, να μοσχοβολάει, να πίνει το γάλα σου και να γαληνεύει, να του δίνεις ό,τι θα ήθελες να έχεις πάρει ή ό,τι πήρες και τώρα περισσεύει απ την καρδιά σου, ό,τι δικαιούται κάθε μωρό: αγάπη άνευ όρων και το γάλα της μαμάς του. Όμως το δικό σου μωρό μόνο κλαίει, σου πληγώνει το στήθος, δε βάζει βάρος παρά τις απίστευτες προσπάθειες σου ή πνίγεται απ το πολύ γάλα που έχεις και αρνείται το στήθος, γεννήθηκε με παρέα και δεν έχεις αρκετές θηλές κι αρκετά χέρια να τα πάρεις όλα τους αγκαλιά, είναι πρόωρο κι εσύ έμεινες με μια πληγή στην κοιλιά, με ωκεανούς αγωνίας στην ψυχή και την αγγαρεία του να αντλείς, τσακώνεσαι με τον πατέρα του και δε σε καταλαβαίνει κανείς. Στο δεύτερο τόμο του βιβλίου, οι μητέρες βρίσκουν απαντήσεις για όλα τα προβλήματα θηλασμού, όσο ιδιαίτερη και περίεργη κι αν είναι η δική τους περίπτωση. Οι δυσκολίες και τα προβλήματα του θηλασμού είναι προκλήσεις για καθεμιά από εμάς που ξεπερνά τον εαυτό της για να προσφέρει στο παιδί της γάλα, σιγουριά και μια παρακαταθήκη επαφής ώστε να είναι ικανό να νιώθει χαρά και αρμονία όποτε του δίνεται η ευκαιρία, σ όλη την υπόλοιπη ζωή του.

Εκδόσεις Σύγχρονοι Ορίζοντες

Συμβουλές θηλασμού για νέες μανούλες. Η σωστή στάση θηλασμού.

6 Σχόλια

Η σωστή στάση θηλασμού είναι το άλφα και το ωμέγα για έναν επιτυχημένο θηλασμό. Είναι πολύ σημαντικό αυτό το βίντεο, δείχνει πως ακριβώς πρέπει να “πιάνει” (latch on) το βρέφος το στήθος ετσι ώστε και να μην πληγώνονται οι θηλές (συνιθησμένο φαινόμενο όταν το μωρό δεν πιάνει σωστά) και η μανούλα να είναι πάντα άνετη.

Κλασική θέση θηλασμού

από την παιδίατρο Μαρία-Αδαμαντία Μαλλιαρού

Το μωρό μπορεί να θηλάζει τη μητέρα του είτε όταν η μητέρα είναι καθιστή είτε όταν είναι ξαπλωμένη. Η μητέρα πρέπει να ενθαρρύνεται να παίρνει το μωρό της στο κρεβάτι διότι αυτό θα την ξεκουράζει και θα μπορεί να θηλάζει πιο άνετα τη νύχτα. Στην κλασική θέση:

• η μητέρα είναι καθιστή
• η κοιλιά του μωρού ακουμπά την κοιλιά της μητέρας
• κράτημα του στήθους με τα τέσσερα δάκτυλα από κάτω και τον αντίχειρα από πάνω, κοντά στη θηλαία άλω (και όχι όπως το κράτημα του τσιγάρου, ανάμεσα στο δείκτη και τον μέσο δάκτυλο)
• δεν δίνουμε το στήθος στο μωρό αλλά σπρώχνουμε το κεφαλάκι του μωρού στο στήθος. Με αυτόν τον τρόπο, το μωρό πιάνει τη θηλαία άλω και όχι τη θηλή
• το μωρό πρέπει να θηλάζει τη θηλαία άλω και όχι τη θηλή. Με τον τρόπο αυτό θηλάζει πιο αποτελεσματικά και δεν πληγώνονται οι θηλές του μαστού. Κάτω από τη θηλαία άλω βρίσκονται οι γαλακτοφόροι λήκυθοι, η άμελξη των οποίων θα δώσει την εκροή του γάλακτος από τη θηλή.

Και κάποιες συμβουλές ως προς την σωστή στάση του θηλασμού του Δρ. Θ. Ζάχου & Δρ. Ι. Σοφατζή

4. Την ώρα του θηλασμού η θέση σας να είναι αναπαυτική. Εσείς θα βρείτε την κατάλληλη θέση.

Αν θηλάζετε καθιστή, ένα μαξιλάρι στα γόνατά σας θα σας βοηθήσει Το μωρό σας πρέπει να είναι ξαπλωμένο στο πλάι και γυρισμένο προς το στήθος σας. Με το ένα χέρι κρατάτε το στήθος σας από κάτω και με την παλάμη του άλλου χεριού σας κρατάτε το κεφαλάκι του από τον αυχένα. Όταν το μωρό σας ψάχνοντας ανοίξει καλά το στόμα του, φροντίζετε το κάτω χείλος του να βρίσκεται κάτω από τη βάση της θηλής σας και τότε σπρώχνετε ελαφρά το κεφαλάκι του προς το στήθος σας. Με την κίνηση αυτή το μωρό παίρνει στο στόμα του τμήμα της θηλαίας άλω, σε ίση απόσταση πάνω και κάτω από τη θηλή σας. Ακριβώς σ’ αυτήν την περιοχή αντιστοιχούν οι γαλακτοφόροι λήκυθοιl (βλ. σελ. 14) που με το θήλασμα πιέzovται και το μωρό παίρνει μεγαλύτερη ποσότητα γάλακτος και δεν τραυματίζονται οι θηλές. Ακόμη αφού τοποθετηθεί το μωρό καλά στο στήθος σας φροντίζετε να κρατάτε το κεφαλάκι του σε μικρή κλίση προς τα πίσω έτσι ώστε το πηγουνάκι του να ακουμπά στο στήθος σας.

Για να πετύχετε τη σωστή θέση θηλασμού, κρατάτε το στήθος σας με τα τέσσερα δάχτυλα από κάτω και τον αντίχειρα επάνω, κοντά στη θηλαία άλω, για να την πιέζετε ελαφρά κατά τη διάρκεια του θηλασμού και έτσι να μη κλείνεται η μυτούλα του μωρού.

Δεν δίνετε το στήθος στο μωρό αλλά, επαναλαμβάνουμε,σπρώχνετε ελαφρά με την παλάμη του άλλου σας Χεριού, το κεφαλάκι του μωρού προς το στήθος σας. Έτσι το μωρό αρπάζει τη θηλαία άλω και δεν πιπιλίζει τη θηλή. Με τη σωστή θέση θηλασμού πετυχαίνετε: Να παίρνει το μωρό περισσότερη ποσότητα γάλακτος. Να μη μένει συνέχεια στο στήθος σας. Αποφεύγεται ο τραυματισμός της θηλής σας, που είναι αιτία αποτυχίας του θηλασμού καιπρο λαμβάνετε το σπάργωμα των μαστών σας και το πέτρωμα του γάλακτος.

Αν δεν καταφέρατε τη σωστή θέση θηλασμού και τραυματίστηκαν οι θηλές σας, μην απελπίζεστε, Ζητείστε από τα υπεύθυνα πρόσωπα να σας βοηθήσουν.

Μη διακόπτετε το θηλασμό. Μη βάζετε αλοιφές στη θηλή. Όσες αλοιφές κι αν βάλετε, αν δεν θηλάζετε σωστά, οι θηλές θα ξανατραυματισθούν. Ενώ αν δε γίνει καινούργιο τραύμα, το παλαιό θα επουλωθεί μόνο του. Αν θηλάζετε σωστά, δεν πονάτε. Τότε έχετε τη σωστή θέση θηλασμού (Βλέπε σελίδα 24).

Σωστό κράτημα στήθους.

Τι δεν πρέπει να ξεχνάτε.

1. Αναπαυτική θέση την ώρα του θηλασμού, με τον κορμό σας κάθετο.

2. Σωστό κράτημα του στήθους.

3. Το μωρό ξαπλωμένο στο πλάι Όχι ανάσκελα, με γυρισμένο το κεφάλι προς το στήθος σας.

4. Σωστό κράτημα του μωρού από τον αυχένα.

5. Όταν το μωρό ψάχνει να βρει το στήθος σας, το κάτω χείλος του να βρίσκεται σε κάποια απόσταση κάτω από την βάση της θηλής σας. 6. Όταν το στόμα του είναι καλά ανοιχτό σπρώχνετε ελαφρά το κεφαλάκι του προς το στήθος σας. Ποτέ το στήθος σας προς το στόμα του μωρού.

6. Ο θηλασμός είναι ελεύθερος και απεριόριστος. Δηλαδή το μωρό θηλάζει μέρα, νύχτα, όποτε θέλει και όσο θέλει Δεν το διακόπτετε. Το μωρό μόνο του θα αφήσει το στήθος σας. Αν κοιμηθεί στο στήθος σας δε σημαίνει ότι τελείωσε, σε λίγο θα ξυπνήσει και θ ‘αρχίσει να ξαναθηλάζει Όταν αφήσει το μαστό σας, τότε τελείωσε. Το κάθε μωρό είναι διαφορετικό από το άλλο και Την ίδια ποσότητα γάλακτος Την παίρνει σε διαφορετικό χρόνο. Επομένως δε μπορούμε για όλα τα μωρά να ορίσουμε τον ίδιο χρόνο θηλασμού.

Ακόμη το νεογέννητο έχει την ικανότητα να ρυθμίζει μόνο του, την ποσότητα που του χρειάζεται. Μη σας ανησυχήσει αν άλλες φορές θηλάζει περισσότερο χρόνο κι άλλες λιγότερο. Τα γεύματα δεν είναι ποτέ ισόχρονο. Με τη σωστή θέση θηλασμού και τον ελεύθερο και απεριόριστο θηλασμό, θα πετύχετε την επαρκή γαλακτοφορία.

Με απλά λόγια: όσο πιο συχνά και απεριόριστα θηλάζετε, τόσο γρηγορότερα έρχεται το πρωτόγαλα – που αν και λίγο σε ποσότητα, είναι πλουσιότατο σε ουσίες απαραίτητες για το νεογέννητο μωρό σας – και σε συνέχεια το ώριμο γάλο.

7. Είναι πιο σωστό σε κάθε θηλασμό το μωρό σας να θηλάζει μόνο από τον ένα μαστό και στον επόμενο από τον άλλο.

Αν διακόψετε τον θηλασμό από τον ένα μαστό και ξαναρχίσετε από τον άλλο, το μωρό σας θα πάρει μόνο το αρχικό λεπτόρρευστο γάλο, γιατί η ποιότητα του γάλακτός σας είναι διαφορετική κατά τη διάρκεια του θηλασμού. Στην αρχή του θηλασμού το γάλα είναι λεπτόρρευστο, ενώ προς το τέλος του θηλασμού παχύρευστο, γιατί περιέχει περισσότερο λίπος, που σημαίνει περισσότερες θερμίδες, απαραίτητες για τις ανάγκες του νέου οργανισμού.

Σε μερικές μητέρες το γάλα έρχεται απότομο. Αυτό γίνεται γύρω στο τρίτο με τέταρτο 24ωρο. Τότε μόνο για να προλάβετε το σπάργωμα του μαστού θηλάζετε και από τους δύο μαστούς στο ίδιο γεύμο.

Μόνο το μωρό σας με το σωστό συχνό θηλασμό θα προλάβει το απότομο γέμισμα. Όταν το στήθος ξαναγίνει μαλακό θηλάζετε και πάλι από τον ένα μαστό σε κάθε γεύμο.

8. Αν έχετε δίδυμα μην ανησυΧείτε. Το γάλα σας φθάνει και για τα δύο σας παιδιά. Μπορείτε μάλιστο, αν σας βολεύει, να τα θηλάζετε συγχρόνως. Πάνω σε δυο μαξιλάρια τα κρατάτε με τα πόδια τους προς τη μασχάλη σας και με τα χέρια σας στηρίΖετε τα κεφαλάκια τους. Αν δεν το καταφέρετε θηλάστε πρώτα το ένα και μετά το άλλο, διαθέτοντας ένα μαστό για το καθένα, εν αλλάξ.

Μύθος θηλασμού:Οταν η μητέρα είναι άρρωστη πρέπει να σταματήσει τον θηλασμό.

2 Σχόλια

Πραγματικότητα: Με πολύ πολύ λίγες εξαιρέσεις, οταν ο θηλασμός συνεχίζεται τότε  προστατεύεται το μωρό. Από την στιγμή που η μητέρα είναι άρρωστη (με πυρετό, βήχα, διάρροια, εμετό, εξανθήματα κλπ.) έχει ήδη μεταδώσει την αρρώστια στο μωρό,μιας  και έχει προσβληθεί η ίδια αρκετές ημέρες πριν εμφανίσει τα συμπτώματα και καταλάβει ότι είναι άρρωστη. Η καλύτερη προστασία του μωρού ενάντια στην μόλυνση αυτή της μητέρας είναι να συνεχίσει να θηλάζει. Αν το μωρό αρρωστήσει θα είναι λιγότερο άρρωστο αν συνεχίσει να θηλάζει. Εξαλλου, ισως το μωρό να ήταν αυτό που μετέδωσε την αρρώστια στην μητέρα, ομως να μην εμφάνισε το ίδιο τα συμπτώματα επειδή θήλαζε. Επίσης οι φλεγμονές του μαστού (μαστίτιδα), ακόμα  και το απόστημα, αν και επώδυνο, δεν είναι λόγος να σταματήσει ο θηλασμός. Η φλεγμονή μάλιστα θα υποχωρήσει πιο γρήγορα αν η μητέρα συνεχίσει να θηλάζει από την πλευρά που έχει προσβληθεί.

 

Mετάφραση από το  All about breastfeeding Dr. Jack Newman

Vietnamese_posterΠόστερ προώθησης του θηλασμού στο Βιετνάμ

 

ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ 2009 1 – 7 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

3 Σχόλια

Πηγή: Unicef

Μητρικός Θηλασμός
Παρέμβαση ζωτικής σημασίας

Η φετινή Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού, που στην Ελλάδα εορτάζεται από 1-7 Νοεμβρίου, εστιάζεται στο ζωτικό ρόλο που παίζει ο μητρικός θηλασμός στην υγεία και προστασία του βρέφους και της μητέρας. Ιδιαίτερη σημασία δίδεται σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Η UNICEF, μαζί με την Παγκόσμια Συμμαχία για την Προώθηση του Μητρικού Θηλασμού (World Alliance form Breastfeeding Action – WABA), την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (Π.Ο.Υ.) και υποστηρικτές του μητρικού θηλασμού σε περισσότερες από 150 χώρες σ’ όλο τον κόσμο, γιορτάζουν την Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού φέτος για 18η χρονιά.

Καταστάσεις έκτακτης ανάγκης μπορεί να ανακύψουν οπουδήποτε στον κόσμο. Σε τέτοιες συνθήκες τα βρέφη και τα νήπια πολύ συχνά υποσιτίζονται, αρρωσταίνουν και πεθαίνουν. Οποιαδήποτε κι αν είναι η κατάσταση, σεισμός, πόλεμος, πλημμύρα η πανδημία, η ουσία είναι πάντα η ίδια: ο μητρικός θηλασμός είναι μια ασπίδα που προστατεύει τα μικρά παιδιά.

Οι στόχοι της φετινής Εβδομάδας Μητρικού Θηλασμού:
  • Να ενισχύσει σ’ όλα τα μέρη του κόσμου, το ζωτικό ρόλο που παίζει ο μητρικός θηλασμός.
  • Να συνηγορήσει υπέρ της αποτελεσματικής προστασίας και της υποστήριξης του μητρικού θηλασμού.
  • Να πληροφορήσει τις μητέρες, τους υποστηρικτές του μητρικού θηλασμού, τις κοινότητες, τους γιατρούς και το νοσηλευτικό προσωπικό, τις κυβερνήσεις, τις οργανώσεις παροχής βοήθειας, τους δωρητές και τα ΜΜΕ, για τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να υποστηρίξουν αποτελεσματικά το μητρικό θηλασμό.
  • Να δραστηριοποιήσει και να ενισχύσει την επικοινωνία και τη συνεργασία, ανάμεσα σε αυτούς που μπορούν να διαχειριστούν θέματα μητρικού θηλασμού και σε αυτούς οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.

Γιατί ο μητρικός θηλασμός είναι σωτήριος;
Μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης είναι μια ασυνήθιστη και ακραία κατάσταση, που θέτει άμεσα σε κίνδυνο την υγεία και την επιβίωση πολλών ανθρώπων. Ο μητρικός θηλασμός, σε τέτοιες καταστάσεις, εστιάζει στην προστασία των βρεφών και των νηπίων, αλλά και στην παροχή ασφαλούς και κατάλληλης διατροφής.

Κανένας τόπος δεν βρίσκεται στο «απυρόβλητο» όσον αφορά τις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Μπορούν να συμβούν οπουδήποτε. Όποια και αν είναι η αιτία – από σεισμό μέχρι πολεμική σύγκρουση, από πλημμύρα μέχρι πανδημία γρίπης – το συμπέρασμα είναι το ίδιο: Ο μητρικός θηλασμός σώζει ζωές.
Ο μητρικός θηλασμός είναι μια ασπίδα που προστατεύει τα βρέφη

Το μητρικό γάλα είναι μια ασφαλής και σίγουρη πηγή τροφής των βρεφών, διαθέσιμο ανά πάσα στιγμή. Τα προστατεύει αποτελεσματικά από τις αρρώστιες και τα διατηρεί ζεστά και κοντά στη μητέρα τους. Η προστασία, η προώθηση και η υποστήριξη της διατροφής του βρέφους από την πρώτη ώρα της ζωής του, αποκλειστικά με μητρικό γάλα για έξι μήνες και η συνέχισή της με μητρικό γάλα, σε συνδυασμό με τη χρήση κατάλληλων συμπληρωμάτων διατροφής, για χρονικό διάστημα 2 ετών ή και περισσότερο, παρέχει την καλύτερη προστασία σε αυτό το γεμάτο κινδύνους περιβάλλον.

Ακόμη και κάτω από κανονικές συνθήκες, ο σωστός θηλασμός των βρεφών μπορεί να τους σώσει τη ζωή. Τα οφέλη είναι γενικά, τα σημαντικότερα όμως εμφανίζονται σε περιπτώσεις ευάλωτων πληθυσμών:

  • Εσφαλμένες συνήθειες για το θηλασμό παιδιών κάτω των 5 ετών, προκαλούν 1,4 εκατομμύρια θανάτους στις φτωχές και υπανάπτυκτες χώρες σ’ όλο τον κόσμο. Για τα παιδιά αυτά ο θηλασμός βρίσκεται στην κορυφή των σωτήριων παρεμβάσεων: το 13% των θανάτων παιδιών κάτω των 5 ετών θα μπορούσε να αποφευχθεί, αν διατρέφονταν μέσω αποκλειστικού και συνεχούς θηλασμού ως το πρώτο έτος της ζωής τους.
  • Το 20% των θανάτων των νεογνών θα μπορούσε να αποτραπεί, αν άρχιζαν να θηλάζουν μέσα στην πρώτη ώρα από τη γέννησή τους.

Σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης τα βρέφη και τα νήπια κινδυνεύουν ιδιαίτερα από υποσιτισμό και ασθένειες ή και να πεθάνουν. Ας δούμε μερικά στοιχεία:

  • Οι συνολικοί δείκτες θνησιμότητας παιδιών κάτω του ενός έτους σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης είναι πολύ υψηλότεροι από ότι σε κανονικές περιόδους και κυμαίνονται από 12% ως 53%.
  • Σε ένα θεραπευτικό πρόγραμμα θηλασμού ευρείας κλίμακας στη Νιγηρία το 2005, το 95% των 43.529 περιπτώσεων υποσιτισμού που νοσηλεύθηκαν, ήταν παιδιά κάτω των 2 ετών.
  • Σε ένα παρόμοιο πρόγραμμα στο Αφγανιστάν, ο δείκτης θνησιμότητας των βρεφών κάτω των 6 μηνών που νοσηλεύθηκαν ήταν 17,2%.
  • Κατά τη διάρκεια των τριών πρώτων μηνών των συγκρούσεων στη Γουινέα-Μπισάο το 1998, ο δείκτης θνησιμότητας των παιδιών ηλικίας 9-20 μηνών που δεν είχαν θηλάσει, ήταν 6 φορές υψηλότερος από τα παιδιά ίδιας ηλικίας τα οποία είχαν θηλάσει.

Ας φανταστούμε για παράδειγμα ένα νεογέννητο, γεννημένο μέσα σε ένα ανασφαλές και ανθυγιεινό περιβάλλον, χωρίς καθαρό νερό, λιγοστό φαγητό και χωρίς καταφύγιο. Κάτω από τέτοιες συνθήκες, η έλλειψη έμπειρου μαιευτικού προσωπικού, ιατρικής φροντίδας και οι πρόωροι τοκετοί αυξάνουν ακόμα περισσότερο τον κίνδυνο.

Με τη σωματική επαφή μητέρας-νεογέννητου αμέσως μετά τον τοκετό και την έναρξη του θηλασμού μέσα στην πρώτη ώρα, μειώνονται οι πιθανότητες θανάτου, τρέφοντας και προστατεύοντας αποτελεσματικά το βρέφος και βοηθώντας τη σταθεροποίηση της θερμοκρασίας του σώματός του. Επιπλέον, ο θηλασμός μειώνει τον κίνδυνο επιλόχειας αιμορραγίας της μητέρας – μια σημαντική αιτία μητρικής θνησιμότητας παγκοσμίως.

Σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, η λήψη απλών μέτρων μπορεί να αποβεί σωτήρια. Η ετοιμότητα είναι το κλειδί για γρήγορες και κατάλληλες δράσεις. Οι μητέρες έχουν ανάγκη προστασίας και προτεραιότητας στην πρόσβαση σε τροφή και νερό για την οικογένεια, καταλύματος και ασφαλούς μέρους για το θηλασμό.

Older Entries