Η τιμωρία ως μέσο διαπαιδαγώγησης

Σχολιάστε

Συνοπτική αναφορά για τα είδη της τιμωρίας και την αποτελεσματικότητα αυτών.
του Ψυχολόγου Ευάγγελου Καναβιτσά

90% των Ελλήνων αναφέρουν πως τιμωρούν τα παιδιά τους και 60% αναφέρουν πως επιβάλλουν και σωματικές και ψυχολογικές ποινές στα παιδιά τους (Κρασανάκης, 1992).

Η τιμωρία είναι

«η ποινή που επιβάλλεται για κάποια αξιόποινη πράξη.» (Παγουλάτος)
«ένα είδος προστίμου το οποίο επιβάλλεται σε κάποιο πρόσωπο για την ανάρμοστη συμπεριφορά του ή για την παράβαση ορισμένων κανόνων, τους οποίους οφείλει να τηρεί.» (Κρασανάκης)
«κάθε δυσάρεστο γεγονός που επισυμβαίνει αμέσως μετά την εκτέλεση μιας πράξης κι έχει σα συνέπεια την αποδυνάμωση της πράξης αυτής.» (Leslie).

Αποτελέσματικότητα της Τιμωρίας

Αν εφαρμοστεί με σύνεση, μπορεί να αποτελέσει λύση τελευταίας ανάγκης, μόνο σαν κατασταλτικό, πυροσβεστικό μέσο, κι αυτό γιατί;
Η τιμωρία δεν μαθαίνει στο παιδί τι να κάνει και πώς να το κάνει. Συνεπώς, δεν έχει μορφωτική αξία και κανένας κακός χαρακτήρας δεν έγινε καλός μόνο με την τιμωρία.
Αντίθετα, η ενίσχυση των θετικών συμπεριφορών του παιδιού, σε συνδυασμό με ήπιες τιμωρίες, όταν είναι απαραίτητες, αποτελεί ισχυρό μέσο σφυρηλάτησης του χαρακτήρα του παιδιού.

Είδη Τιμωρίας και η επικινδυνότητά τους

Σωματική τιμωρία.
Ιδιαίτερα επικίνδυνη στο να δημιουργήσει άβουλα, φοβισμένα και επιθετικά παιδιά. Ωστόσο, άλλο η συστηματική σωματική τιμωρία κι άλλο η απώθηση, η σωματική καθοδήγηση του παιδιού στο χώρο.
Τεχνική του διαλείμματος.
Απομάκρυνση του παιδιού μέχρι να ηρεμίσει και να συμμορφωθεί. Σχετικά ακίνδυνη, αν το παιδί αποφασίζει πότε θα επιστρέψει κι αν του κάνουμε σαφές πως δεν αποδοκιμάζουμε το ίδιο αλλά τη συμπεριφορά του.
Απειλές για φαντάσματα, δράκους κτλ.
Μπορούν να αποτελέσουν εκλυτικά αίτια φοβιών και άλλων αγχωδών διαταραχών στα παιδιά και τα κάνουν να νιώθουν απροστάτευτα.
Απαγόρευση πρόσβασης σε παιχνίδια, τηλεόραση κ.τ.λ.
Σχετικά ακίνδυνη τακτική αρκεί τα αντικείμενα των οποίων την πρόσβαση απαγορεύουμε στο παιδί δεν αποτελούν σύμβολα της αγάπης μας για αυτό.
Ανάθεση αντιγραφής ή αποστήθισης κειμένων.
Δίνουν το μήνυμα στα παιδιά πως μάθηση=αγγαρεία.

Σε κάθε περίπτωση το παιδί πρέπει να νιώθει ότι το σεβόμαστε, ότι τιμωρούμε τη συμπεριφορά του κι όχι την προσωπικότητά του, ότι η τιμωρία είναι η φυσική συνέπεια της πράξης του κι όχι η εκδήλωση της απόρριψής του από μας. Τέλος, όσο περισσότερο ενισχύουμε το παιδί με επαίνους και πράξεις για τις θετικές του συμπεριφορές τόσο λιγότερο θα χρειαστεί να το τιμωρούμε για τις αρνητικές του.

πηγή

Στοργική καθοδήγηση

3 Σχόλια

 

 

Σύνδεσμος Θηλασμού Ελλάδος  La Leche League Greece

 

 

Πειθαρχία σημαίνει στοργική καθοδήγηση

Σαν γονείς, ο στόχος μας είναι να έχουμε τη σοφία να καθοδηγήσουμε την ανάπτυξη του παιδιού μας, έτσι ώστε να γίνει ένα ανεξάρτητο και στοργικό άτομο, το οποίο να έχει αναπτύξει στο μέγιστο τα ταλέντα του.

Η πρώτη μας μέριμνα είναι να ικανοποιήσουμε πλήρως τις σωματικές και συναισθηματικές ανάγκες του, έτσι ώστε να βάλουμε μια ασφαλή βάση πάνω στην οποία θα ξεκινήσει την ανάπτυξή του για ωριμότητα. Με το θηλασμό τού δίνουμε αυτή τη σωστή αρχή. Η σχέση του θηλασμού, αυτή καθ’αυτή, μας κάνει πιο ευαίσθητες στις ανάγκες του παιδιού μας κι έτσι βρίσκουμε τρόπους για να τις ικανοποιήσουμε γρηγορότερα και με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Καθώς το παιδί μας μεγαλώνει, οι ανάγκες του αλλάζουν και σταδιακά θα πρέπει να το αφήσουμε να πάρει το δρόμο του. Αν κι αυτή η πορεία ολοκληρώνεται όταν πια ενηλικιωθεί, ξεκινάει όμως από την βρεφική ηλικία. (Επομένως αυτό το βιβλίο δεν θα ήταν πλήρες αν δεν εξέταζε το ξεκίνημα της ανεξαρτησίας ενός παιδιού.)

Πριν το μωρό σας μπει στην νηπιακή ηλικία, είναι σημαντικό να συζητήσετε με τον άνδρα σας τις απόψεις και τις ιδέες σας γύρω από την πειθαρχία, καθώς αναπτύσσετε και οι δυο σας τον προσωπικό σας τρόπο ανατροφής του παιδιού σας.

Βάζοντας τις βάσεις

Η πειθαρχία είναι ένα αναπόσπαστο μέρος όλων όσων κάνουμε για τα παιδιά μας και μαζί με αυτά. Έχοντας αναπτύξει μια φιλοσοφία για τον τρόπο ανατροφής των παιδιών και των νηπίων μέσω του θηλασμού, είμαστε τώρα έτοιμες σαν μητέρες να προχωρήσουμε στην ανάπτυξη των άλλων πτυχών της ανατροφής του παιδιού μας, καθώς εκείνο μεγαλώνει. Ο Dr Hugh Riordan, ψυχίατρος και πατέρας, λέει: «Αν κάνεις καλή δουλειά σαν μητέρα, τότε ήδη πειθαρχείς και καλά.»

Ο Dr William Sears, παιδίατρος και πατέρας 8 παιδιών, στο βιβλίο του  BECOMING A FATHER εξηγεί πώς οι γονείς ξεκινούν την πορεία της πειθαρχίας των παιδιών τους:

«Με το να είσαι διαθέσιμη και να ανταποκρίνεσαι στις ανάγκες του μωρού σου τον πρώτο χρόνο της ζωής του, μαθαίνεις να ερμηνεύεις το κλάμα του. Μαθαίνεις να προβλέπεις τη συμπεριφορά που θα ακολουθήσει μετά από κάποια συγκεκριμένα «μηνήματα» που δίνει το μωρό. Δηλαδή, μαθαίνεις να ερμηνεύεις πώς αισθάνεται το μωρό από τον τρόπο που ενεργεί. Το να μάθεις να αναγνωρίζεις τα αισθήματα του μωρού πίσω από τις πράξεις του, βάζει τις βάσεις για ένα πολύ σημαντικό μέρος της πειθαρχίας ενός μεγαλύτερου παιδιού, που είναι να μπορείς να αναγνωρίζεις τα αισθήματα που κρύβονται πίσω από τις ενέργειές του.»

Η ανάγκη για καθοδήγηση

Καθώς το μικρό παιδί μεγαλώνει χρειάζεται καθοδήγηση, διδασκαλία και κάποιες φορές συνέτιση για αν μάθει τους κανόνες της ζωής. Αν από την βρεφική ηλικία, έχουν μπει οι βάσεις μιας ασφαλούς σχέσης αγάπης και το παιδί θεωρεί τους γονείς του καλούς και ευγενικούς ανθρώπους, που ενδιαφέρονται για τους συνανθρώπους τους, τότε θα προσπαθήσει να τους μιμηθεί γιατί θέλει να ενεργεί με τον τρόπο που να τους ευχαριστεί (τις περισσότερες τουλάχιστον φορές). Καθώς μεγαλώνει, πρέπει να συνεχίσουμε να δείχνουμε σεβασμό για τα στάδια της ανάπτυξής του και να μη ζητάμε από εκείνο πράγματα πάνω από τις δυνατότητές του. Θα πρέπει επίσης να δίνουμε κάποια κατεύθυνση στην απειρία του. Το πώς μπορούμε να το κάνουμε αυτό, είναι κάτι που συχνά παρουσιάζει δυσκολίες. Για να είμαστε σε θέση να αρχίσουμε να πειθαρχούμε το παιδί μας με επιτυχία, θα πρέπει να έχουμε ξεκάθαρη ιδέα για το λόγο που το κάνουμε και για το πώς θα πρέπει να ενεργήσουμε για να το πετύχουμε. Δεν θα πρέπει να υπάρχει απότομη διακοπή στον τρόπο που καθοδηγούμε την ανάπτυξη του παιδιού μας. Από την βρεφική ηλικία, τα παιδιά χρειάζονται στοργική καθοδήγηση, που δείχνει αποδοχή στις ικανότητές τους και ευαισθησία στα αισθήματά τους.

Η Elizabeth Hormann, μια έμπειρη μητέρα και Σύμβουλος του Συνδέσμου Θηλασμού της La Leche League, γράφει τα παρακάτω για τις ανάγκες των νηπίων:

«Θέλουμε να πιστεύουμε ότι τα παιδιά μαθαίνουν τις πολιτισμένες αρετές, όπως την φροντίδα, τη συμπόνια και το ενδιαφέρον για τους συνανθρώπους μας, μόνο από το καλό παράδειγμά μας. Στην πραγματικότητα όμως, τα περισσότερα παιδιά χρειάζονται και κάτι παραπάνω. Απαραίτητα επίσης στοιχεία είναι: ένας ξεκάθαρος ορισμός αποδεκτής συμπεριφοράς, η προσδοκία μας ότι είναι σε θέση να ικανοποιήσουν αυτά τα πρότυπα και η καθοδήγησή μας όταν περιστασιακά «παραστρατούν». Μερικές φορές, χρειάζεται να βάλουμε ακόμα κι εμπόδια στον δρόμο τους… Πρέπει να βρισκόμαστε σε επιφυλακή για να μην βλάψουν άλλους ανθρώπους ή τα υπάρχοντά τους. Χρειάζεται να ξεκαθαρίσουμε επίσης τη διαφορά ανάμεσα στη φυσιολογική συμπεριφορά ενός νηπίου ή μικρού παιδιού κι εκείνη που είναι «απαράδεκτη» και «εκτός ελέγχου». Δεν είναι εύκολο να καθοδηγήσεις ένα μικρό παιδί όταν εκείνο θέλει να πάει προς άλλη κατεύθυνση, παρ’όλα αυτά όμως έχει ανάγκη από μας να το κάνουμε αυτό.»

Δεν κάνουμε στην πραγματικότητα κάτι πάρα πολύ διαφορετικό από αυτό που κάναμε όταν ήταν μωρό. Σεβόμασταν τις ανάγκες του και τις ικανοποιούμε, αγνοώντας τις κριτικές που δεχόμασταν ότι το κακομαθαίναμε, το παραχαϊδεύαμε ή ότι παραμελούσαμε τις δικές μας ανάγκες. Είχαμε την αυτοπεποίθηση ότι ξέραμε το μωρό μας και τον εαυτό μας καλύτερα από κάθε άλλον – και ως επί το πλείστον, αυτό ίσχυε. Αυτό είναι κάτι που δεν έχει αλλάξει. Ακόμα συνεχίζουμε να ξέρουμε τα παιδιά μας καλύτερα από κάθε άλλον. Επειδή τα ξέρουμε και τα αγαπάμε τόσο πολύ, είμαστε καλύτερα εξοπλισμένοι από κάθε άλλον, να τα καθοδηγήσουμε μέσα από τα πολύπλοκα στάδια

της ανάπτυξής τους, της εκμάθησης των κανόνων και της ωρίμανσης του χαρακτήρα τους.

Η καθοδήγηση των παιδιών μας – στοργικά – είναι ένας σημαντικός τομέας της φροντίδας που τους παρέχουμε και της βοήθειας που τους προσφέρουμε, ώστε να γίνουν στοργικά και αξιαγάπητα, όχι μόνο μέσα στην οικογένεια, αλλά και έξω από αυτήν. Μετά το θηλασμό, είναι το καλύτερο δώρο που μπορούμε να δώσουμε σε ένα μικρό παιδί. Και σαν το θηλασμό, τα ωφέλη κρατούν για μια ζωή.

Πειθαρχία και τιμωρία

Η πειθαρχία είναι μια πολύ παρεξηγημένη λέξη που συχνά συνδέεται με την τιμωρία και την στέρηση. Παρ’όλα αυτά όμως, η πειθαρχία στην πραγματικότητα αφορά την καθοδήγηση που σαν γονείς δίνουμε στοργικά στα παιδιά μας για να τα βοηθήσουμε να κάνουν το σωστό, για τους σωστούς λόγους. Να τα βοηθήσουμε δηλαδή να μεγαλώσουν και να γίνουν ασφαλή, ευτυχισμένα και στοργικά άτομα που να μπορούν να βγουν στην κοινωνία με αυτοπεποίθηση για τις ικανότητές τους να πετύχουν, σε ο,τιδήποτε επιλέξουν να καταπιαστούν.

Στο βιβλίο τους “The Discipline Book”, οι William και Martha Sears, από την επαγγελματική τους γνώση και την προσωπική τους εμπειρία από το μεγάλωμα των 8 παιδιών τους, παρουσιάζουν την προσέγγισή τους στο θέμα της πειθαρχίας:

«Η πειθαρχία βασίζεται στην υγιή σχέση γονιών και παιδιού. Για να ξέρεις πώς να πειθαρχίσεις το παιδί σου, θα πρέπει πρώτα να το γνωρίζεις και καλά.»

Συνεχίζουν εξηγώντας, ότι:

«Οι σοφοί «τηρητές της πειθαρχίας» αφιερώνουν τον χρόνο τους και την ενεργητικότητά τους στο να βρίσκονται πάντα ένα βήμα πιο μπροστά από το παιδί τους και να δημιουργούν τις συνθήκες οι οποίες προάγουν την καλή συμπεριφορά, δίνοντας στο παιδί λίγες ευκαιρίες για να συμπεριφερθεί άσχημα. Οι σοφοί «τηρητές της πειθαρχίας»:

  • μένουν δεμένοι με το παιδί τους
  • αναπτύσσουν αμοιβαία ευαισθησία μεταξύ γονιού και παιδιού
  • αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στην προαγωγή επιθυμητής συμπεριφοράς, έτσι ώστε να

      χρειάζεται λιγότερη «διορθωτική» πειθαρχία

  • γνωρίζουν καλά την αρμόζουσα συμπεριφορά για τη συγκεκριμένη ηλικία του παιδιού
  • χρησιμοποιούν χιούμορ για να προάγουν τη συνεργασία του παιδιού
  • μπορούν να «μπαίνουν στη θέση» του παιδιού και να αποτρέπουν ανεπιθύμητη συμπεριφορά.»

Όταν συζητούν το ρόλο της τιμωρίας στην πειθαρχία, το ζευγάρι Sears πιστεύει ότι θα πρέπει να χρησιμοποιείται με σοφία:

«Η συμπεριφορά ενός παιδιού που τιμωρείται, είτε πολύ συχνά, είτε πολύ αυστηρά απορρέει από το φόβο της τιμωρίας ή του «τιμωρού» και όχι από την εσωτερική ικανοποίηση που προσφέρει το να συμπεριφέρεται κανείς σωστά.»

Και με το ξύλο τί γίνεται;

Το να καταφέρει κανείς να ξεπεράσει με την εξυπνάδα του ένα αποφασιστικό νήπιο είναι παραγματικά δύσκολη υπόθεση. Οι ζαβολιές και οι εξερευνήσεις του μπορεί να φαίνονται σε κείνο αθώα διασκέδαση, αλλά στην πραγματικότητα μπορεί να είναι επικίνδυνες και αρνητικές. Είναι δική μας ευθύνη να το διδάξουμε και του βάλουμε όρια. Κάτι που έχουμε ανακαλύψει όμως, είναι ότι μακροπρόθεσμα το ξύλο σαν τρόπος πειθαρχίας ενός ανηπάκοου παιδιού, φέρνει μονάχα κλάματα, έχθρα και μια ακατανίκητη επιθυμία (που, βέβαια, οποιοσδήποτε μπορεί εύκολα να καταλάβει το λόγο) να χτυπήσει το μικρότερο αδελφάκι του. Τα παιδιά μας μαθαίνουν από το παράδειγμα που βλέπουν γύρω τους και οι γονείς είναι εκείνοι που ένα παιδί θέλει περισσότερο να μιμηθεί. Επομένως, θα πρέπει να σκεφτούμε τι είδους παράδειγμα θέλουμε να τους δώσουμε. Η τιμωρία ενός μικρού παιδιού με το ξύλο ή το χαστούκισμα συχνά εκφράζει την έλλειψη υπομονής και το θυμό του γονιού. Δεν είναι το είδος της συμπεριφοράς που θα θέλαμε να μιμηθούν τα παιδιά μας. Το ξύλο δεν βοηθάει ένα παιδί να μάθει αυτοπειθαρχία.

Η Eda LeShan, ψυχολόγος και δημοφιλής αρθρογράφος, γράφει στο βιβλίο της “When Your Child Drives You Crazy”, τα εξής:

«Είναι το ξύλο μια χρήσιμη και εποικοδομητική μορφή πειθαρχίας; Όχι, δεν είναι. Αναμφισβήτητα όχι! Μπορεί να προσφέρει αδιέξοδο στο θυμό μας και να «καθαρίζει» την ατμόσφαιρα όταν αυτή είναι βαριά και τεταμένη, αλλά δεν δίνει κανένα εποικοδομητικό μάθημα πάνω στις ανθρώπινες σχέσεις, κάτι που στο κάτω-κάτω είναι και το νόημα της πειθαρχίας: ο τρόπος δηλαδή με τον οποίον προσπαθούμε να διδάξουμε τα παιδιά μας να ζουν με πολιτισμένο τρόπο με τον εαυτό τους και με τους συνανθρώπους τους…

 

Ακόμα κι όταν πιστεύουμε ότι είμαστε λογικοί με το ξύλο, ακόμα και τότε δεν δίνουμε κανένα ιδιαίτερα πολύτιμο μάθημα. Είναι σαν να λέμε για παράδειγμα: «Χρειάζεται να σε δείρω για να σε κάνω να θυμάσαι πόσο επικίνδυνο είναι να περνάς απέναντι τον δρόμο». Το μάθημα δηλαδή είναι: «Εγώ, αν και ενήλικας – ίσως ακόμα και απόφοιτος πανεπιστημίου – είμαι ανίκανος να βρω έναν άλλον τρόπο να σου μάθω τον κίνδυνο των αυτοκινήτων, από το να χρησιμοποιήσω σωματική βία». Τί απογοητευτική εικόνα του ανθρώπινου δυναμικού!»

Φυσικά, υπάρχουν κι άλλα πράγματα που κάνουν οι γονείς και που «τραυματίζουν» ένα παιδί. Η σωματική τιμωρία είναι μόνο ένα από αυτά. Οι γονείς μπορεί επίσης να υπονομεύσουν την αυτοπεποίθηση ενός παιδιού με άλλους τρόπους. Η Nancy Samalin, συγγραφέας του βιβλίου “Loving Your Child Is Not Enough”, εξηγεί:

«Τα παιδιά παίρνουν το κριτικάρισμα των γονιών τους πολύ προσωπικά. Αισθάνονται ότι κατακρίνονται από κάποιον από τον οποίον λαχταρούν το θαυμασμό του… Τα παιδιά χρειάζονται εκτίμηση και επιβράβευση, όχι αδιαφορία και κριτικάρισμα.

 

Δεν υπάρχει παιδί που να έχει υπερβολική αυτοπεποίθηση. Το παιδί σου θα γίνει πιο συνεργάσιμο, ικανό και γεμάτο αυτοπεποίθηση, αν δεν αφήνεις να περάσει ευκαιρία απαρατήρητη χωρίς να του τονίσεις αυτά που κάνει σωστά, να το επιβραβεύσεις με περιγραφικό τρόπο και να του δείξεις την εκτίμησή σου.»

Τα φυσιολογικά χαρακτηριστικά ενός νηπίου

Πολλές φορές οι γονείς δυσκολεύονται να κάνουν τη μετάβαση από το ρόλο της ικανοποίησης όλων των αναγκών ενός μωρού, στον πιο ενεργό ρόλο της ικανοποίησης των αναγκών ενός νηπίου. Με το πέρασμα του χρόνου πολλοί από εμάς χρειάστηκε να «ξεμάθουμε» κάποιες από τις μεθόδους πειθαρχίας με τις οποίες μεγαλώσαμε. Μάθαμε να χαλαρώνουμε λιγάκι, να γελάμε αρκετά και να τρέχουμε στη στιγμή, αν χρειαστεί.

Ένα μεγάλο μέρος του τρόπου ανατροφής ενός νηπίου είναι να το βοηθήσουμε στη μετάβαση του από τη βρεφική ηλικία, όπου κάθε επιθυμία του ήταν και πραγματική ανάγκη, στο στάδιο όπου σαν πιο ανεξάρτητο παιδί πια, αρχίζει να αντιλαμβάνεται τις ανάγκες των άλλων γύρω του. Στη διάρκεια αυτής της πορείας χρειάζεται να το βοηθήσουμε να μάθει ότι όλες οι επιθυμίες του δεν είναι πια απαραίτητα ανάγκες. Μάλιστα, αν κάποιες από αυτές ικανοποιηθούν, τότε αυτό θα του κάνει κακό.

Παρ’όλο που οι περισσότεροι άνθρωποι δείχνουν κατανόηση στις ανάγκες ενός νεογέννητου, το ίδιο δεν ισχύει και με ένα νήπιο ενάμιση ή δύο χρονών. Όταν μικρά χεράκια πάνε να πιάσουν μπρίζες ή να βάλουν νομίσματα στο στόμα ή να πετάξουν λάμπες κάτω, τότε οι γονείς αντιμετωπίζουν νέες δυσκολίες. Φυσικό είναι να μη θέλουμε να επικρατεί χάος ή αναρχία στο σπίτι μας, αλλά από την άλλη πλευρά χρειάζεται να αναγνωρίσουμε ότι το παιδί βρίσκεται σε ένα διαφορετικό στάδιο της ανάπτυξής του. Ένα νήπιο ανακαλύπτει τον κόσμο γύρω του και γι’αυτό θέλει να πιάσει, να αισθανθεί και να συμμετέχει σε ο,τιδήποτε βλέπει γύρω του. Είναι ένας μικρός «ντεντέκτιβ», γεμάτος περιέργεια, που εξετάζει τα πάντα. Αυτή είναι μια απόλυτα φυσιολογική συμπεριφορά για την ηλικία του. Η τιμωρία για αυτή την στάση του απέναντι στο περιβάλλον, θα ήταν τελείως ανάρμοστη και το μόνο που θα πετύχαινε είναι να το θυμώσει και να το απογοητεύσει. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι πρέπει να μείνετε αμέτοχοι. Σε αυτή τη φάση, αυτό που χρειάζεται είναι η απόσπαση της προσοχής και η σταθερή αλλά και συνάμα ήπια «ναυπήγηση» του παιδιού προς άλλη κατεύθυνση.

Όλα τα παιδιά δεν είναι τα ίδια. Με μερικά από αυτά το μόνο που χρειάζεται να κάνουμε είναι να τα προειδοποιήσουμε μερικές φορές μονάχα για κάποιο απαγορευμένο αντικείμενο. Αν το παιδί μπορεί να μάθει να σέβεται κάποιο «ταμπού», χωρίς να χρειάζεται να ακούει συνέχεια γκρίνια και παρατηρήσεις και χωρίς το ίδιο να νοιώθει θυμό και απογοήτευση, τότε αυτή η μέθοδος είναι αποτελεσματική. Συνήθως όμως, είναι σοφότερο να απομακρύνουμε τα επικίνδυνα και εύθραυστα αντικείμενα.

Αν ο «εξερευνητής» σας ανακαλύψει ένα απαγορευμένο αντικείμενο, ένας καλός τρόπος για να ικανοποιήσετε την περιέργειά του είναι να καθίσετε μαζί του και να τον αφήσετε να το επεξεργαστεί, ίσως ακόμα και να το κρατήσει για λίγο στα χέρια του. Δείξτε του πώς δουλεύει το σεσουάρ για τα μαλλιά και εξηγήστε του με απλά λόγια και πολλές χειρονομίες ότι χρειάζεται να είμαστε προσεχτικοί μαζί του γιατί είναι επικίνδυνο και μπορεί να σπάσει ή να χαλάσει. Μετά αλλάξτε θέμα συζήτησης, αποσπάστε του την προσοχή και απομακρύνετέ το, κατά προτίμηση κάπου που δεν μπορεί ούτε να το δει, αλλά ούτε και να το πιάσει. (Μην ξεχνάτε όμως πόσο καλοί «ορειβάτες» είναι τα μικρά παιδιά.)

Η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία

Η φράση «η πρόβλεψη είναι η καλύτερη θεραπεία» είναι σοφή όταν προσπαθεί κανείς να αποφύγει τις διαμάχες με ένα μικρό παιδί που ενδιαφέρεται για τα πάντα. Μια μητέρα συγκεκριμένα εξηγεί ότι «όταν έχεις μικρά παιδιά, η πιο πρακτική λύση είναι να κάνεις το σπίτι σου όσο το δυνατόν πιο ασφαλές γίνεται γι’αυτά, γιατί διαφορετικά θα ξοδεύεις όλο σου τον χρόνο σε τσακωμούς μαζί τους. Το να προστατεύεις το παιδί σου από τους κινδύνους που βρίσκονται έξω από τον έλεγχό σου (όπως τα αυτοκίνητα στο δρόμο) είναι ήδη αρκετά δύσκολο, επομένως, ειδικά όταν έχεις περισσότερα από ένα παιδιά, προσπάθησε τουλάχιστον να κρατήσεις το περιβάλλον του σπιτιού όσο το δυνατόν πιο απλό γίνεται. Για παράδειγμα, μια μητέρα κρέμασε το σκουπιδοντενεκέ από το ταβάνι της κουζίνας!»

Η ίδια μητέρα συνεχίζει λέγοντας ότι «όταν έχεις να κάνεις με ένα πολύ ενεργητικό νήπιο, τότε ορισμένες φορές είναι απαραίτητο να πάρεις πολύ δραστικά μέτρα για να μην τρελλαθείς. Κάποτε θα έρθει και πάλι η στιγμή που θα μπορέσεις να ξαναβάλεις τα πόμολα στα ντουλάπια της κουζίνας! Είναι πολύ πιθανόν ότι ήδη έχεις παραχωρήσει τουλάχιστον ένα από τα χαμηλά ντουλάπια της κουζίνας στο παιδί σου. Το καλύτερο είναι να τα γεμίσεις με πραγματικά μαγειρικά σκεύη, όπως πλαστικά μπώλ και ξύλινες κουτάλες.»

Επικίνδυνες καταστάσεις

Στην περίπτωση πραγματικού κινδύνου, όπως όταν ένα μικρό παιδί μασουλάει ένα ηλεκτρικό καλώδιο ή τρέχει έξω στον δρόμο, τότε η μητέρα θα πρέπει να αφήσει τον εαυτό της να εκφράσει με όλη της τη δύναμη αυτό που αισθάνεται. Το παιδί θα καταλάβει με τον καιρό ότι αυτοί οι δικαιολογημένοι φόβοι αντιπροσωπεύουν πραγματικούς κινδύνους και θα τους αποφεύγει. Μια ξαφνική κραυγή ανησυχίας που συνοδεύεται από γρήγορα βήματα, περνάει αποτελεσματικά το μήνυμα στο μικρό παιδί, όταν είναι έτοιμο να τραβήξει το καλώδιο ή να τρέξει προς τον δρόμο.

Έτσι κι αλλιώς, για την ασφάλεια ενός μικρού παιδιού είναι καλό να έχουμε πάντα το νου μας σε αυτό. Ειδικοί παιδίατροι, που έχουν εξετάσει προσεχτικά τις μορφές ατυχημάτων σε πολύ μικρά παιδιά, πιστεύουν ότι μονάχα όταν το παιδί είναι σχεδόν τριών χρονών μπορεί να αρχίσει να μαθαίνει να προστατεύει μόνο του τον εαυτό του. Μέχρι αυτή την ηλικία μπορεί μονάχα να προστατευτεί από το άγρυπνο μάτι του ανθρώπου που το φροντίζει κι επομένως είμαστε εμείς εκείνοι που πρέπει να βεβαιωθούμε ότι τα μάτια μας βρίσκονται πάντα επάνω του.

Εξετάζοντας τις αιτίες

Όταν το μικρό παιδί σας είναι γκρινιάρικο και δεν συνεργάζεται, μπορεί να υπάρχουν διάφοροι παράγονταες που συντελούν σε αυτό. Μήπως είναι κουρασμένο; Μήπως βαριέται; Μήπως είναι πεινασμένο; Μήπως έχει υπερδιέγερση; Πολλές φορές, το να ανακαλύψουμε τις αιτίες που προκαλούν την κακή συμπεριφορά είναι κι ο καλύτερος τρόπος για να αποφύγουμε παρόμοια προβλήματα στο μέλλον.

Τα μικρά παιδιά (όπως και οι ενήλικες) είναι στις πιο «κακές» τους όταν αισθάνονται πολύ κουρασμένα ή πεινασμένα. Μια μητέρα πιστεύει ότι «τα νήπια συνήθως έχουν ανάγκη ύπνου στη διάρκεια της ημέρας, αλλά από την άλλη μεριά θέλουν να συμμετέχουν σε όλα. Αν το παιδί σας είναι πραγματικά κουρασμένο, τότε σταματήστε για λίγο ο,τιδήποτε κάνετε – κλείστε τις κουρτίνες και την τηλεόραση – βάλτε ένα μαξιλάρι στο πάτωμα και ξαπλώστε και οι δυο μαζί.»

Η συμπεριφορά του παιδιού μπορεί επίσης να είναι ένα μήνυμα για τη μητέρα να σταματήσει να μιλάει στο τηλέφωνο ή με τη γειτόνισσα ή ο,τιδήποτε άλλο κάνει που την απομακρύνει από εκείνο πνευματικά ή σωματικά. Είναι καιρός να κατέβει στο επίπεδό του και να το προσέξει.

Πες αυτό που εννοείς

«Κατερίνα, έλα αμέσως στο σπίτι» της φωνάζετε για πέμπτη φορά. Η Κατερίνα αγνοεί το κάλεσμά σας και συνεχίζει να παίζει. Θέλετε πραγματικά να έρθει «αμέσως» ή δεν έχει τόσο σημασία πότε ακριβώς; Αν δεν πειράζει, τότε μην τη φωνάζετε μέχρι να έρθει η στιγμή που το εννοείτε. Τότε καλέστε τη να έρθει μια φορά. Περιμένετε κανα-δυο λεπτά και καλέστε την ξανά. Αν δεν απαντήσει, τότε πηγαίνετε εσείς κοντά της, πάρτε την αγκαλιά και φέρτε τη με χαμόγελο γρήγορα στο σπίτι. Σύντομα θα μάθει ότι εννοείτε αυτό που λέτε.

Μια από τις ιδρύτριες του Συνδέσμου Θηλασμού της La Leche League, η Edwina Froehlich λέει ότι: «κάποιες φορές για ένα δίχρονο παιδί το κάλεσμά μας να σταματήσει το παιχνίδι και να έρθει μέσα για μεσημεριανό, μπορεί να είναι υπερβολική απαίτηση. Προσπαθήστε να πάτε κοντά του δέκα λεπτά πιο πριν με κάτι υγιεινό που ξέρετε ότι του αρέσει και όταν το τελειώσει, τότε ξεκινήστε τη διαδικασία της επιστροφής στο σπίτι».

Περιορίστε την τηλεόραση

Τα τηλεοπτικά προγράμματα έχουν τη δυνατότητα να επηρεάζουν πάρα πολύ τη συμπεριφορά των μικρών παιδιών. Χρειάζεται να ελέγχετε όχι μόνο το είδος των προγραμμάτων που παρακολουθούν τα παιδιά σας, αλλά επίσης και τον χρόνο που περνούν μπροστά στην τηλεόραση. Ένα μικρό παιδί έχει ανάγκη να μάθει πράγματα από μια ποικιλία δραστηριοτήτων και αλληλεπιδράσεων. Η τηλεόραση δεν προσφέρει ευκαιρίες για τέτοιου είδους μάθηση. Επίσης, αυτά που μαθαίνουν τα παιδία σας από την τηλεόραση μπορεί να μην είναι σύμφωνα με τις αρχές της οικογένειάς σας. Τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας συνήθως δεν μπορούν να ξεχωρίσουν ανάμεσα στη φαντασία και στην πραγματικότητα, επομένως προγράμματα που περιέχουν βία μπορεί να είναι ιδιαίτερα τρομαχτικά για αυτά.

Συχνά όμως, αυτό που προκαλεί το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι αυτά που συμβαίνουν στην οθόνη της τηλεόρασης, αλλά αυτά που δεν συμβαίνουν στην οικογένεια όταν βλέπουμε τηλεόραση. Η υπερβολική τηλεόραση επηρεάζει αρνητικά τις σχέσεις επικοινωνίας των μελών της οικογένειας.

Υπάρχουν φυσικά και εκπαιδευτικά προγράμματα, ειδικά για παιδιά, τα οποία μπορεί να τα θεωρείτε αξιόλογα. Σαν γονείς έχουμε την ευθύνη να παίρνουμε αποφάσεις αφού πρώτα ενημερωθούμε. Ακόμα όμως και με τα αξιόλογα προγράμματα, χρειάζεται να αντιληφθούμε τους κινδύνους των διαφημίσεων. Ένα παιδί μπορεί να δελεαστεί και να θέλει ακριβά παιχνίδια ή τυποποιημένα προϊόντα χωρίς καμιά θρεπτική αξία, μόνο και μόνο γιατί «βομβαρδίζεται» καθημερινά από διαφημίσεις.

Εκρήξεις θυμού

Στο θέμα των εκρήξεων θυμού ενός νηπίου, η Edwina Froehlich θυμάται τις προσωπικές τις εμπειρίες:

«Οι εκρήξεις θυμού μπορεί να είναι πάρα πολύ τραυματικές για τη μητέρα αλλά και για το παιδί. Προσωπικά, αντιμετώπισα τις εκρήξεις θυμού σε δύο από τα παιδιά μου, κάτι που με δίδαξε πολλά. Με τον πρώτο γιό μου ακολούθησα τις συνηθισμένες υποδείξεις – η ξυλιά στον πωπώ, τον έκανε φυσικά να φωνάζει δυνατότερα, η προσπάθειά μου να τον μεταφέρω στο δωμάτιό του, έκανε το καλάμι μου να υποφέρει και οι αυστηρές επιπλήξεις μου δεν μπορούσαν να ακουστούν πάνω από τις στριγγλιές του. Από όλες τις συμβουλές που δοκίμασα, η αδιαφορία ήταν ίσως η καλύτερη, γιατί τουλάχιστον δεν χειροτέρευε την υστερία του παιδιού. Παρ’όλα αυτά όμως, ούτε αυτή έλυνε το πρόβλημα ή προλάμβανε τις εκρήξεις θυμού στο μέλλον. Καθώς άρχισα να ενημερώνομαι περισσότερο γύρω από τις διατροφικές ανάγκες, κατάλαβα ότι συχνά οι εκρήξεις θυμού συνέβαιναν όταν ο γιός μου πεινούσε. Πάρα πολύ σπάνια συνέβαιναν αμέσως μετά από κάποιο γεύμα. Φυσικά, την ώρα που συμβαίνει μια από τις εκρήξεις θυμού δεν μπορείς να την σταματήσεις προσφέροντας κάτι φαγώσιμο, αλλά το να καταλάβεις την αιτία σε βοηθάει να την αντιμετωπίσεις καλύτερα. Το καλύτερο ακόμα είναι ότι μπορεί να σε βοηθήσει να προλάβεις ή τουλάχιστον να μετριάσεις την έντασή της στο μέλλον.

Όταν ο μικρότερός μας γιός ήταν δυόμιση χρονών, ένας φίλος μας είχε έρθει για φαγητό το μεσημέρι. Για αρκετή ώρα ο Peter έπαιζε μόνος του. Αργότερα όμως, όταν του ζήτησα να σταματήσει κάτι που έκανε, η υπομονή του ξεπέρασε τα όριά της και είχε την πρώτη του έκρηξη θυμού! Πήγα κοντά του και κάθησα δίπλα του στο πάτωμα και τον άγγιξα απαλά. Κάθησα απλώς κοντά του και περίμενα, ψυθιρίζοντάς του «Σ’αγαπώ, μικρέ μου Peter». Πολύ γρήγορα ησύχασε κι έγειρε πάνω μου βάζοντας το πρόσωπό του στην «ποδιά» μου και στο τέλος άρχισε να κλαίει ανακουφισμένος. Όταν πέρασε η «μπόρα», είχε ξεχάσει τι ήταν αυτό που την προκάλεσε και επιστρέψαμε μαζί στην κουζίνα. Παρ’όλη τη χαρά και την ανακούφισή μου που κατάφερα να τον ηρεμήσω, προετοιμάστηκα ότι κάτι παρόμοιο θα αρχίσει να συμβαίνει και στο μέλλον. Προς μεγάλη μου έκπληξη, είχε μονάχα δυο-τρεις εκρήξεις θυμού κι αυτές ήταν ήπιες και ξεπεράστηκαν πολύ γρήγορα.»

Αν το παιδί σας έχει συχνές εκρήξεις θυμού, τότε προσπαθήστε να ανακαλύψετε αν αυτές ακολουθούν κάποιο συγκεκριμένο μοτίβο. Μήπως συμβαίνουν κάποια συγκεκριμένη ώρα της ημέρας; Όταν βρίσκεται με κάποιο συγκεκριμένο άτομο; Ποιά νομίζετε ότι είναι η αιτία που του προκαλεί το αίσθημα του θυμού και της απογοήτευσης; Μήπως μπορείτε να απομακρύνετε την αιτία; Προσπαθήστε να κάνετε κάτι για να αποφύγετε καταστάσεις που του προκαλούν αυτό το αίσθημα και το κάνουν να «εκραγεί».

Την ώρα που το παιδί σας περνάει μια από αυτές τις εκρήξεις θυμού, θα ηρεμήσει γρηγορότερα αν εσείς μείνετε ήρεμη και μη-απειλητική. Μόλις σας το επιτρέψει ακουμπήστε το απαλά και προσπαθήστε να το βοηθήσετε να την ξεπεράσει. Όταν σταματήσει να κλαίει, τότε μπορείτε να του προσφέρετε κάτι υγιεινό να φάει, αν υποψιάζεστε ότι πεινάει. Σιγουρευτείτε όμως ότι δεν είναι κάτι γλυκό γιατί αυτό μπορεί να προκαλέσει μια καινούργια έκρηξη θυμού.

Οι εκρήξεις θυμού ενός παιδιού σε κάποιο δημόσιο χώρο, δεν είναι για εκείνο δυσκολότερες από ό,τι αυτές στο σπίτι, αλλά είναι «μαρτυρικές» για το γονιό. Οι περαστικοί αμέσως εκφράζουν την αποδοκιμασία τους για το «κακομαθημένο» σας παιδί. Παρά την αμηχανία που νοιώθετε, θυμηθείτε ότι η βασική προσέγγιση για να αντιμετωπίσετε την έκρηξη θυμού είναι η ίδια: ο γονιός δεν πρέπει να αντιδράσει με θυμό, αλλά να παραμείνει ήρεμος και να μιλήσει με ήπιο κι ήρεμο τρόπο. Στην περίπτωση της έκρηξης θυμού σε δημόσιο χώρο και η μητέρα αλλά και το παιδί είναι πάρα πολύ αναστατωμένοι, το παιδί όμως είναι εκείνο που έχει τη μεγαλύτερη ανάγκη για βοήθεια. Δεν μπορεί να σταματήσει την οργή του «κατ’εντολή». Αν είναι δυνατόν, σηκώστε το και μεταφέρτε το σε κάποιο πιο απομονωμένο μέρος, όπου θα ενοχλεί και λιγότερους ανθρώπους. Ενώ βρίσκεται σε αυτή την φορτισμένη συναισθηματικά κατάσταση, κάθε προσπάθειά σας να συζητήσετε λογικά μαζί του, θα πάει χαμένη. Ίσως το μόνο που μπορείτε να κάνετε είναι να μείνετε κοντά του και να περιμένετε με ηρεμία να το ξεπεράσει.

Το παιδί που δαγκώνει

Τί γίνεται με το παιδί που δαγκώνει και χτυπάει; Αυτό είναι ένα συχνό, αλλά ιδιαίτερα δύσκολο πρόβλημα, ειδικά όταν υπαρχουν γύρω κι άλλα παιδιά. Η συγγραφέας Norma Jane Bumgarner στο βιβλίο της MOTHERING YOUR NURSING TODDLER, αναφέρει την παρακάτω ιστορία:

«Πριν από δύο χρόνια, σε μια συνάντηση του Συνδέσμου Θηλασμού της La Leche League, ένα κακομαθημένο και παραμελημένο τερατάκι κάποιας άλλης μητέρας δάγκωσε την πανέμορφη, καλοαναθρεμένη και τέλεια κορούλα μου – ή κάπως έτσι ήταν η εντύπωση που μου δημιουργήθηκε τότε! Καθώς παρηγορούσα το μωρό μου, έριχνα μοχθηρές ματιές προς την κατεύθυνση της μητέρας του μικρού «ενόχου», χωρίς να κάνω καμιά προσπάθεια να κρύψω τα αισθήματα που όλοι έχουμε όταν κάποιος χτυπήσει το παιδί μας.

 

Σαν απόδειξη ότι υπάρχει δικαιοσύνη σε αυτόν τον κόσμο, το επόμενο παιδί μας βγήκε ένα από αυτά, που όχι μονάχα δαγκώνουν, αλλά το κάνουν με τον πιο επίμονο και επικίνδυνο τρόπο που έχω ποτέ συναντήσει. Αυτή ήταν μια από τις πιο δύσκολες εμπειρίες που έχω αντιμετωπίσει ποτέ στη ζωή μου και την έκαναν ακόμα δυσκολότερη οι μητέρες που αντιδρούσαν με τον ίδιο τρόπο που αντέδρασα κι εγώ πριν από δύο χρόνια.»

Φυσικά, όταν αντιληφθούμε ότι το παιδί μας δαγκώνει, τότε χρειάζεται να είμαστε συνέχεια προσεκτικές και έτοιμες να μεσολαβήσουμε, απομακρύνοντάς το γρήγορα και με αποφασιστικότητα. Η ταχύτητα είναι πρωτεύουσας σημασίας. Οι φωνές, το ξύλο και το να δαγκώσετε κι εσείς το παιδί σας για να του δείξετε πώς είναι, δεν λύνουν το πρόβλημα. Μια μητέρα γράφει: «Τα νήπια πολύ συχνά αντιδρούν με «στοματικό» τρόπο. Χρησιμοποιούν το στόμα τους για να νοιώσουν, να δείξουν την αγάπη τους, να δοκιμάσουν κάτι, να φιλονικήσουν και έτσι χρειάζονται χρόνο και ωριμότητα για να καταλάβουν ότι κάποιες από αυτές τις αντιδράσεις δεν είναι αποδεκτές. Εν τω μεταξύ, συνεχίστε να δείχνετε στο παιδί σας την αγάπη σας, να το αγκαλιάζετε, να το βοηθάτε να ξεπεράσει τις δύσκολες στιγμές και να θυμάστε ότι κι αυτή είναι μια φάση που με τον καιρό θα περάσει».

Αν το παιδί σας καταφεύγει στο δάγκωμα όταν έρχεται αντιμέτωπο με ομάδες παιδιών, τότε μπορεί να χρειαστεί για λίγο να αποφύγετε ένα τέτοιο περιβάλλον. Βοηθήστε το να καταφέρει να συναναστρέφεται με επιτυχία με ένα μόνο παιδί τη φορά, κάτω πάντα από το άγρυπνο βλέμμα σας.

Όταν ο ύπνος δεν έρχεται να πάρει το παιδί

Για ορισμένες οικογένειες η ώρα της προετοιμασίας του ύπνου είναι πηγή εκνευρισμού και απογοήτευσης, που καταλήγει να νοιώθουν όλοι ξεθεωμένοι και απεγνωσμένοι, καθώς πηγαίνουν να κοιμηθούν. Η προετοιμασία ενός «σχεδίου δράσης» μπορεί να βοηθήσει στο να αποφευχθούν οι «καταστροφές»! Παρ’όλο που μπορεί να μην είναι ζωτικής σημασίας για ένα παιδί προσχολικής ηλικίας να πηγαίνει για ύπνο κάθε βράδυ μια συγκεκριμένη ώρα, επειδή δεν χρειάζεται να ξυπνήσει νωρίς την επομένη, είναι καλή ιδέα όμως να υπάρχει κάποια ρουτίνα στην προετοιμασία του ύπνου.

Μην καθορίσετε την ώρα του ύπνου πάρα πολύ νωρίς, γιατί το παιδί δεν θα είναι ακόμα αρκετά νυσταγμένο για να κοιμηθεί. Τα παιδιά μπορούν να κοιμηθούν μονάχα για ένα συγκεκριμένο αριθμό ωρών. Επομένως, αν το παιδί σας κοιμηθεί από τις επτά, τότε πιθανότατα θα ξυπνήσει στις πέντε τα ξημερώματα, γεμάτο ενεργητικότητα. Δεν μπορούμε να τα έχουμε όλα!

Όταν έρθει η ώρα του ύπνου, κάντε την γλυκειά, ήρεμη και χωρίς βιασύνη. Ένα ζεστό μπάνιο, με ευκαιρίες για παιχνίδι στην μπανιέρα, κάτι θρεπτικό – όπως ένα μήλο – πριν το πλύσιμο των δοντιών και μετά ένα ήρεμο παραμύθι καθώς κουλουριάζεστε και οι δυο σας κάτω από τα σκεπάσματα, θα βοηθήσουν το παιδί σας να κοιμηθεί. Μπορεί να θέλει να μείνετε μαζί του για λίγο και φυσικά θα πρέπει να το κάνετε. Το να μείνει κανείς μόνος του είναι τρομαχτικό!

Μια ματιά στο μέλλον

Όσο τα παιδιά σας μεγαλώνουν, τόσο η πειθαρχία γίνεται και δυσκολότερη. Τα παιδιά θα συνεχίσουν να ασκούν πίεση και να δοκιμάζουν τα όρια που τους βάζετε, μέχρι τα εφηβικά τους χρόνια. Αν όμως γνωρίζουν ότι είσαστε σταθερή, συνεπής και στοργική, καθώς επίσης ότι τους έχετε εμπιστοσύνη, τότε η πειθαρχία θα είναι ευκολότερη.

Όταν βάζετε όρια σε ένα μεγαλύτερο παιδί, τότε κάποιες φορές μπορεί να θυμώσει πολύ μαζί σας. Θα το ξεπεράσει όμως γρηγορότερα αν ξέρει ότι το αγαπάτε πραγματικά. Δείξτε του την αγάπη σας έμπρακτα, ακόμα κι όταν χρειάζετε να του πείτε «όχι». Ο Dr Ross Campbell, συγγραφέας του βιβλίου «Πώς να Απαγάτε Πραγματικά το Παιδί Σας», μας υπενθυμίζει ότι: «Το πιο σημαντικό στοιχείο για να έχετε ένα παιδί που συμπεριφέρεται σωστά είναι να το κάνετε να αισθανθεί ότι το αγαπούν».

Ότι κι αν γίνει, να θυμάστε ότι κάθε παιδί είναι ένα ξεχωριστό άτομο, κι ότι δεν μπορούμε να εφαρμόζουμε τους ίδιους κανόνες σε όλα τα παιδιά. Ακολουθώντας αυτού του είδους την πειθαρχία, αν έχετε για το μικρό σας παιδί τη βαθειά γνώση που καλλιεργεί η σχέση του θηλασμού κι αν είσαστε ξεκάθαρη μέσα σας για το τι πραγματικά σημαίνει πειθαρχία, τότε μπορείτε με ασφάλεια να ακολουθήσετε το ένστικτό σας σαν γονιός. Η Norma Jane Bumgarner πιστεύει ότι: «Σαν γονείς η δουλειά μας δεν είναι μόνο να φροντίζουμε τα παιδιά μας, αλλά και να τα βοηθήσουμε να μάθουν να φροντίζουν τους εαυτούς του». Μια άλλη μητέρα σχολιάζει: «Μέσα από αυτόν τον τρόπο πειθαρχίας θα βγουν γιοί και κόρες που θα είναι έτοιμοι να ικανοποιήσουν τις ανάγκες των εγγονών μας, με υγιή και ωραίο τρόπο, έτσι ώστε θα δούμε να γεννιέται μια καινούργια εποχή με τρυφερά άτομα που μεγαλώνουν με ευγενικό τρόπο».

Όταν γεννηθεί το παιδί σας, αφιερώνεστε στην ολοκληρωτική ικανοποίηση των αναγκών του – το θηλάζετε όταν πεινάει και το κρατάτε αγκαλιά για όσο το χρειάζεται και του αρέσει. Καθώς μεγαλώνει, χρειάζεται λιγότερη αγκαλιά και περισσότερη κοινωνικότητα. Έτσι ολοένα και πιο συχνά το βάζετε μέσα στη μέση στην οικογένεια. Καθώς οι μέρες, οι εβδομάδες και οι μήνες περνούν, γίνεται ολοένα και πιο ανεξάρτητο: αρχίζει να πιάνει μόνο του μπουκιές φαγητού και να τις βάζει στο στόμα του. Κι έτσι μια μέρα μπορεί να τρώει μόνο του, χρησιμοποιώντας με αξιοπρέπεια και σιγουριά το κουτάλι, αν και περιστασιακά θα καταφέρει να προκαλέσει μια θεαματική ακαταστασία γύρω του! Τώρα πια πίνει από το κύπελλο και καθώς οι μήνες περνούν έρχεται στο στήθος μόνο για λίγες γουλίτσες πριν τον ύπνο. Είσαστε πάντα κοντά του όταν σαν χρειάζεται. Δεν αποσύρετε απότομα την αγάπη που εκφράσατε στη αρχή με τη ζεστασιά και τη στενή σχέση που πρόσφερε ο θηλασμός και αργότερα με άλλους τρόπους. Αισθάνεται ασφάλεια γνωρίζοντας ότι μπορεί αν θελήσει να καταφύγει για λίγο στην βρεφική ηλικία κι έτσι τολμάει να προχωρήσει όλο και πιο πολύ προς την παιδική ηλικία και στο τέλος (εκ των υστέρων, πιο γρήγορα από ό,τι το περιμένατε) παύει να είναι πια μωρό. Πριν το πολυκαταλάβετε, θα έρθει η στιγμή για να πάει σχολείο, αποχαιρετώντας σας με χαμόγελο.

Τα χρόνια περνούν και παρ’όλο που το μεγάλωμα των παιδιών γίνεται κάπως πιο εύκολο, έχει πάντα τις δυσκολίες του και ταυτόχρονα το ενδιαφέρον του. Τα παιδιά μας δεν θα σταματήσουν ποτέ να μας χρειάζονται, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο – πάλι καλά! Πρέπει όμως να μάθουμε πότε πρέπει να κρατάμε κάποια απόσταση και πότε να προσφέρουμε τη βοήθειά μας. Κάποια μέρα το αγοράκι μας μπορεί να στέκεται δίπλα στη γυναίκα του, καθώς εκείνη θηλάζει το μωρό τους ή η κορούλα μας, μοιάζοντας τόσο πολύ στη μητέρα της, μπορεί να θηλάζει με περιφάνεια το δικό της μωρό. Όλη η φροντίδα, οι ανησυχίες, ο χρόνος και η απεριόριστη υπομονή που τους δώσαμε, θα έχουν πιάσει τόπο. Άξιζε και με το παραπάνω όλος ο κόπος μας!

Με τη γεμάτη κατανόηση καθοδήγηση από μέρους σας, το παιδί σας θα μεγαλώσει σταδιακά από την εξάρτηση στην ανεξαρτησία και πάντοτε με αγάπη, που είναι αναφαίρετο δικαίωμά του και που ο κόσμος μας έχει μεγάλη ανάγκη από αυτήν.

Σημείωση: Αντίγραφα των βιβλίων που αναφέρονται, υπάρχουν στις δανειστικές βιβλιοθήκες των Ομάδων.

Η μετάφραση είναι από το Κεφάλαιο 15 “Discipline is Loving Guidance” του WOMANLY ART OF BREASTFEEDING, 2003 –     ©  LLLI.

 

 

Μετάφραση: Φλωρεντία ΧρυσικούΦΧ/LovingGuidance-GR/03-06